Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, Uluslararası Çalışma Teşkilatının (ILO) dört temel sosyal koruma ayağından biri olan Bakım Sigortası çerçevesinde, Uzun Süreli Yaşlı Bakım Sigortası'nın Türkiye'de hayata geçirilmesi için çalışmaların sürdüğünü duyurdu.
EV İŞÇİLERİNE DESTEK İÇİN ÇALIŞIYORUZ
HAK-İŞ tarafından Antalya'da kent merkezindeki bir otelde düzenlenen Kayıt Dışı İstihdamla Mücadele Ev İşçileri Çalıştayı'na katılan Işıkhan, çalıştayın açılışında yaptığı konuşmada, ev hizmetlerinde çalışan emekçilerin güncel durumunu değerlendirmek ve yaşanılan sorunlara çözüm bulma sürecine katkı sunmak için çalıştıklarını söyledi.
Metodu veya modeli ne olursa olsun, çalışmak, üretmek ve ekmeğini helalinden kazanmak için verilen emeğin ve dökülen alın terinin çeyrek asırdır, Türkiye'ye hizmet etmek için durmaksızın icraat üreten hükümetleri için her daim paha biçilemez bir değer olduğunu vurgulayan Işıkhan, şunları söyledi:
"2000'li yılların başında, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde, ülkemizin yönetimini devralırken, ülkemizin her bir ferdinin refahının, hakkının, hukukunun korunması için, başta emek mücadelesi olmak üzere geçmiş yönetimlerin atıl bıraktığı her alanda adaleti sağlamak üzere yola çıkmıştık. Hamdolsun, geçen 24 yıl boyunca da bu hedefimize ulaşmak için gece gündüz çalıştık, çabaladık. Türkiye'yi adeta, sıfırdan alıp en yüksek standartlara çıkardık, çıkarmaya da devam ediyoruz."
Ekonomi ve çalışma hayatı politikalarından başlayarak, sosyal hayatı huzura kavuşturacak, milletin yüzünü güldürecek her adımı tereddüt etmeden attıklarını dile getiren Işıkhan, özellikle çalışma hayatının çözülemez olarak görülen sorunlarının büyük bir kısmının çözüldüğünü kaydetti.
Sosyal diyalog, istişare kültürü, ortak hareket anlayışı ve çok sesli karar mekanizmalarının yeniden canlandırıldığını anlatan Işıkhan, bu süreçte sendikaların, konfederasyonların, akademi camiasının ve sivil toplum kuruluşlarına da destek olduklarını bildirdi.
"KAYITLI İSTİHDAMIN TEŞVİK EDİLMESİNİ SAĞLADIK"
Hızla gelişen teknoloji, sürekli dalgalanan finansal sistem ve sebep olduğu sosyal dönüşüme ayak uyduracak yeni hizmet modellerini hayata geçirdiklerini ifade eden Işıkhan, şunları kaydetti:
"Bir taraftan istihdamı artırırken bir taraftan da bu artışa paralel olarak, nitelikli işgücünün yetiştirilmesi, kayıtlı istihdamın teşvik edilmesi, başta kadınlar ve gençler olmak üzere nispeten daha kırılgan olan grupları, çalışma hayatında daha da güçlendirecek politikaları hayata geçirdik. Bunların yerli ve milli kalkınma mücadelemize, katma değer üretecek hale getirilmesi için bütüncül bir emek politikası gütmenin derdinde olduk. Bu kapsamda, kadın istihdamını artıracak yeni programlarla mevcut sorunların çözümü için de ciddi bir mesai harcadığımızın bilinmesini isterim. Kadın istihdamının artışıyla birlikte ortaya çıkan veya geçmişe oranla yaygınlık kazanan esnek çalışma modellerine yönelik tedbirleri, çağın şartlarına uygun çalışma hayatı dönüşümlerini de gerçekleştirmemiz gerektiğinin de farkındayız. Bugün çalıştayımızın ana temasını oluşturan ev hizmetleri tam olarak böyle bir değişim ve dönüşüme ihtiyaç duyan bir çalışma modeli olarak karşımıza çıkıyor."
EV HİZMETLERİ KLASİK İŞ YERİ ANLAYIŞINDAN FARKLI
Bakan Işıkhan, ev hizmetlerinin, işin, özel hane içerisinde görülmesi nedeniyle klasik iş yeri anlayışından ayrılan, kendine özgü bir istihdam alanı olduğunu dile getirdi.
Bu nedenle ev hizmetlerinde çalışanların 4857 sayılı İş Kanunu kapsamı dışında tutulduğunu söyleyen Işıkhan, "Bu alan temizlikten bakıma, çocuk ve yaşlı hizmetlerinden bahçe işlerine kadar geniş bir yelpazeyi kapsamakta ve özellikle kadın emeğinin yoğun olduğu önemli bir çalışma biçimini oluşturmaktadır. Dolayısıyla iş ilişkisi, İş Kanunu'na dayalı bir iş sözleşmesiyle değil, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenen hizmet sözleşmesiyle kurulmaktadır. Bunun doğal bir sonucu olarak da kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin, iş güvencesi gibi İş Kanunu kaynaklı haklardan yararlanılamamaktadır." diye konuştu.
EV İŞÇİLERİ KORUMASIZ DEĞİL
Ev hizmetlerinin 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamının da dışında olduğunu ifade eden Işıkhan, ancak bu durumun, çalışanın tamamen korumasız olduğu anlamına gelmediğini kaydetti.
Türk Borçlar Kanunu'nun, 417'nci maddesi uyarınca işverenin, iş sağlığı ve güvenliği için gerekli her türlü önlemi almakla yükümlü olduğuna işaret eden Işıkhan, "Bu alandaki önemli bir avantaj ise vergi boyutunda karşımıza çıkmaktadır. Gelir Vergisi Kanunu'nun 23'üncü maddesi gereği, ev hizmetlerinde özel kişiler tarafından çalıştırılanların ücretleri gelir vergisinden istisna edilmiştir." dedi.
Hayata geçirilen Kolay İşverenlik uygulamasının da ev hizmetleri alanında önemli bir kolaylık sağladığını dile getiren Işıkhan, şöyle devam etti:
"Ev hizmetlerinde, ayda 10 gün ve daha fazla sigortalı çalıştıran ve daha önce işveren tescili bulunmayan gerçek kişiler, e-Devlet üzerinden başvuru yaparak kolaylıkla Kolay İşverenlik sistemine dahil olabilmektedir. Kolay İşverenlik uygulaması, bürokratik işlemleri azaltan, dijitalleşmeyi esas alan, vatandaş odaklı ve erişilebilir bir yaklaşımdır. Ek 9 sigortalılığı ve Kolay İşverenlik uygulamalarıyla ev hizmetlerinde çalışanların korunmasına yönelik önemli adımlar atılmıştır. Kadınları, işgücü piyasası, sendikal örgütlenme hakkı, çalışma saatleri, iş-aile uyumu gibi başlıca çalışma şartları dahil olmak üzere her alanda güçlendirmeye büyük önem veriyoruz."
"UZUN SÜRELİ YAŞLI BAKIM SİGORTASI İÇİN ÇALIŞMA YAPIYORUZ"
Bakan Işıkhan, kendisinin de sosyal hizmet hocası olarak özellikle çocuk, yaşlı, hasta bakım işçileri ile ev işçilerinin ihtiyaçlarını ile sorunlarını yakından takip ettiğini söyledi.
Akademisyenlik hayatı boyunca sağlık ve sosyal hizmet işkolundaki sendikalarla, bakım hizmetleri konusunda çeşitli faaliyetlerde katkı sağlamaya gayret ettiğini aktaran Işıkhan, şöyle konuştu:
"Evde bakım modeli, sosyal hizmetlerin çok önemli bir alanıdır. Dolayısıyla evde bakım işlerinin bu perspektifle geliştirilmesi, hem sendikacılığa, hem de örgütlenmeye önemli katkılar sağlayacaktır. Uluslararası Çalışma Teşkilatının (ILO) 4 temel sosyal koruma ayağından biri olan Bakım Sigortası'nın da Uzun Süreli Yaşlı Bakım Sigortası'nın ülkemizde hayata geçirilmesi bu ara gündemde, yoğun çalışmalar gerçekleştiriyoruz. Bu nedenle bakım alanında daha birçok yetişmiş profesyonele ihtiyacımız var. Tabii sağlık riski barındırmayan, eğitim gerektirmeyen evde bakım işi dışındaki diğer ev işlerinde, genel işlerde de ülkemizde giderek artan ihtiyaç söz konusu."
Işıkhan, örgütlenmenin çok yönlü bir bakış açısıyla ele alındığında hem hak arayışının gücünü hem de çalışma hayatının cazibesini artırdığını belirterek, evde çocuk bakımı, yaşlı bakımı ve hasta bakımı gibi diğer ev işlerinde yürütülen örgütlenme mücadelesini son derece değerli bulduğunu ifade etti.