Dünya, ABD ve İsrail'in İran'a karşı başlattığı şok savaş ile sarsılmaya devam ediyor. Hürmüz Boğazı'nda yaşanan gerilim, petrol arzına ilişkin endişeleri artırarak küresel piyasalarda dalgalanmaya yol açarken, enerji fiyatlarında sert yükseliş görüldü. Petrol 100 doların üzerine çıkarken rafine ürünler başta olmak üzere akaryakıt fiyatları bir çok ülkede artış eğilimine girdi. Buna karşılık, değerli metallerde yaşanan geri çekilme dikkat çekti.
Taraflar arasında uzlaşmanın ne zaman sağlanacağı ve Hürmüz Boğazı'nın ne zaman eski haline döneceği merak konusu olurken, ABD'li milyarder yatırımcıdan dünyayı sarsan yorum geldi.
Dünyanın en saygın makro yatırımcılarından biri olan Ray Dalio, doların hegemonyasının son bulacağını ve ABD'nin çöküşünün hızlanacağını iddia etti.
'SÜVEYŞ KRİZİ' HATIRLATMASI
Tarihteki imparatorlukların çöküş süreçleriyle mevcut tablo arasında doğrudan paralellikler kuran Dalio, analizinde Süveyş Krizi'ne atıfta bulunarak, o dönemde İngiltere'nin yaşadığı stratejik kaybın "Britanya İmparatorluğu'nun sonunu hızlandırdığını hatırlattı. ABD'nin de benzer bir kırılma anına yaklaşabileceğini ifade etti.
ÇİN YUANI KULLANIMI GİDEREK ARTIYOR
ABD'nin benzer bir sınavla karşı karşıya olduğunu belirten Dalio, Hürmüz Boğazı'ndaki geçişlerin engellenmesi veya bu geçişlerde dolar dışı para birimlerinin (özellikle Çin yuanı) kullanılmaya başlanmasının, ABD'nin küresel ekonomik gücüne indirilmiş en büyük darbe olacağını vurguladı.
İŞTE ÇÖKÜŞÜN İŞARETLERİ
Ray Dalio, "Büyük Döngü" olarak adlandırdığı teorisinde, yükselen ve çöken imparatorlukların ortak özelliklerini sıraladı. ABD'nin şu an bu döngünün riskli bir aşamasında olduğunu belirten ünlü yatırımcı, çöküşü tetikleyebilecek üç ana unsuru öne çıkardı:
1) Devasa Borç ve Para Basımı: ABD ekonomisinin sürdürülemez borç yükü ve doların satın alma gücündeki aşınma.
2) İçsel Çatışma: ABD içindeki siyasi kutuplaşmanın ve toplumsal gerilimin, dış tehditlere karşı ülkeyi kırılgan hale getirmesi.
3) Dış Savaş ve Jeopolitik Yenilgi: İran gibi bölgesel güçlerle girilen maliyetli savaşların, ABD'nin askeri ve ekonomik kaynaklarını tüketmesi.
DOLARIN TAHTI SALLANTIDA MI?
Dalio'nun analizinde en dikkat çekici noktalardan biri, petrol ticaretinde doların baypas edilmesi senaryosu oldu.
Eğer Hürmüz Boğazı'ndan geçişler için İran veya bölgedeki diğer aktörler Çin yuanı gibi alternatif para birimlerini şart koşarsa, bu durumun "petrodolar" sistemini çökerteceğini ifade etti.
Dalio'ya göre, doların rezerv para birimi statüsünü kaybetmesi, ABD'nin borçlarını finanse edememesi ve küresel gücünün aniden buharlaşması anlamına gelebilir.
"YATIRIMCILAR HAZIRLIKLI OLMALI"
Dalio, bu sürecin sadece jeopolitik bir kriz değil, aynı zamanda büyük bir servet transferi dönemi olduğunu belirterek yatırımcıları uyardı. Mevcut dünya düzeninin "çatırdadığını" ifade eden milyarder yatırımcı, çeşitlendirilmiş bir portföyün ve reel varlıkların, bu tür sistemik değişim dönemlerinde hayatta kalmak için kritik olduğunu sözlerine ekledi.
Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin
Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!
