ESRA TÜZÜNEvde sıkça yaşanan kavgalar, aileden yeterince ilgi görememek çocuklarda büyüme hormonunun daha az salgılanmasına yol açıyor. Yani çocuk, kısa boylu olabiliyor
Acıbadem Kadıköy Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Uzmanı Prof. Dr. Abdullah Bereket, çocukların sağlıklı büyümeleri ile ilgili en çok merak edilen soruları yanıtladı:
Çocuklar en hızlı hangi dönemlerde büyüyor? Çocuklarda, en hızlı büyüme süreci ilk bir yaş döneminde gerçekleşiyor. İlk yıl, bebeklerin doğum kiloları üçe katlanıyor, boyları yaklaşık 25 cm artıyor. Bu rakam ikinci yılda 10 cm, üçüncü yılda sekiz cm, dördüncü yıldan itibaren de yılda beş cm'e iniyor. Eğer boy uzaması beş santimin altına inerse, patolojik bir problem olabileceği düşünülmeli... Hızlı büyümede en çok dikkat edilmesi gereken dönem hangisi? Kızlarda 9-14, erkeklerde de 11-16 yaş arasını kapsayan ergenlik süreci... Ergenlik döneminin sonlarına doğru kemiklerdeki büyüme plakları kapanıyor. Bunun sonucunda da büyüme önce yavaşlıyor, ardından tamamen duruyor. Böylece erişkin boya ulaşılmış oluyor. Dolayısıyla büyümenin izlenmesinde her yaşta önemli olmakla birlikte, hızlı uzama periyotları dediğimiz ilk dört yıl ve ergenlik dönemi büyük önem taşıyor. Çünkü bu dönemlerdeki olumsuz durumlar, büyümeyi daha çok etkiliyor. Genetik faktörler, boy uzamasında ne kadar etkili oluyor? Genetik faktörler, çocuğun fiziksel büyümesini belirleyen en önemli etkenlerden... İstisnalar olmakla birlikte, genellikle çocuğun boyu, anne ve babasının boyu ile orantılı oluyor. Beslenme, spor ve hormonlar çocuğun genetik potansiyeline ulaşmasını ve belki bu potansiyeli birkaç santim geçmesini sağlayabiliyor. Peki bu etmenler, boy uzamasında bariz değişikliklere sebep oluyor mu? Hayır. Bunu bir örnekle açıklamak gerekirse, büyüme için gerekli koşullar ne kadar iyi sağlanırsa sağlansın, bir Japon bir İsveçli'nin boyuna ulaşamıyor. Bu örneğe benzer şekilde, aynı ırktaki farklı ailelerde de boylar birbirinden farklı olabiliyor. Dolayısıyla çocuğun boyunu ve gelişimini değerlendirirken genetik (ırksal ve ailesel) potansiyelin göz önüne alınması gerekiyor. Çocuğun büyümesinde hormonlar nasıl bir işlev görüyor? Hangi hormonlar büyümeden sorumlu? İnsan vücudundaki salgı bezlerinden büyüme ile gelişmeyi ve diğer pek çok yaşamsal işlevlerini düzenleyen hormonlar salgılanıyor. Büyümeyi düzenleyen hormonların başında ise beyindeki hipofiz bezinden salgılanan büyüme hormonu geliyor. Büyüme hormonu ve bunun etkisiyle vücutta üretilen bazı büyüme faktörleri, kemik uçlarında yer alan büyüme plağındaki kıkırdak hücrelerinin bölünmesini ve çoğalmasını sağlıyor. Ayrıca tiroid hormonları da büyümeyi destekleyen hormonlardan... Büyümeyi etkileyen belli başlı faktörler neler? Vücudumuzdaki organlar büyüme için ne kadar önemli? Öncelikle genetik, ardından beslenme büyük önem taşıyor. Büyüme ve tiroid hormanlarının dışında cinsiyet hormonları da büyümeyi düzenliyor. Ayrıca büyürken vücuttaki kalp, akciğer ve böbrek gibi organ sistemlerinin de sağlıklı olmaları gerekiyor.Beslenme, çocuğun gelişmesinde nasıl bir rol üstleniyor? Normal büyüme ve genetik boy potansiyelinin en iyi şekilde kullanılabilmesi için, çocuğun yaşına uygun kalori alması ve dengeli beslenmesi son derece önemli... Özellikle büyümenin hızlı olduğu ilk iki yıl içindeki beslenme bozuklukları, kronik ishal ve yetersiz beslenme, büyümenin geri kalmasına neden olan faktörlerden... Peki neden özellikle ilk iki yıl içindeki gelişimi bu kadar önemsiyorsunuz? Çünkü bebekler ilk iki yıl bu hızlı büyüme periyodunda iyi beslenemez ve yeterli kilo alamazlarsa daha sonra bu açığı kapatmaları mümkün olmayabiliyor. Çocuklar, sırf bu nedenle kısa boylu kalabiliyor. Bu yüzden bebeklik dönemindeki beslenme ve kilo artışı bizim için çok önemli... Çocuğun gelişimi sırasında nelere dikkat edilmeli? Eğer kilosu artıyor ama boyu uzamıyorsa, dikkatli olunmalı. Bu durumda, tiroid bezinin yetersiz çalışması söz konusu olabiliyor. Büyürken tiroid hormonunu es geçmemek gerekiyor. Çünkü büyüme için son derece önemli.ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan SABAH veya sabah.com.tr hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Minikler eğitim setiyle öğrenecek
Mikado Yayınları tarafından hazırlanan 'Adım Adım Kitap Serisi', 4 yaşa kadar eğitim verebilecek setler hazırladı. Anne-babalar,...
Çocuklar tatilde korumasız kalmasın
Okullar kapandı, çocuklar tatile girdi. Pek çok öğrenci tatilinin bir bölümünü bilgisayar önünde geçirecek. Ancak dijital...
Bırakın bebeğiniz tatilden keyif alsın
Doğru bir planlama ve program sayesinde, çocuğunuzla da gayet keyifli bir tatil yapabilirsiniz. Yeter ki valizinizi gerekli eşyalarla doldurun, ihtiyaç listenizi doğru hazırlayın, ilaçlarını unutmayın ve uzun yolculuklarda ne yapmanız gerektiğini öğrenin
Bebeklere özel alışveriş sitesi
Türkiye'deki ilk anne, bebek ve çocuklara özel alışveriş sitesi www.unnado.com açıldı. Çalışan anneler, internetten alışveriş...
Şeker kontrolü yazın zorlaşıyor
Ben 65 yaşında şeker hastası bir kadınım. Yazın, sıcakların da bastırmasıyla kendimi iyice halsiz hissetmeye başladım. Ne yapmamı önerirsiniz? A.T./Kars
Burun kanamalarına dikkat!
Sıcakların artmasıyla birlikte bazı sağlık sorunları da insan sağlığı üzerinde etkili olmaya başladı. Alman Hastanesi Kulak...
10 soruda 'Metabolic Balance' rehberi
Son günlerde kilo vermek isteyenler arasında 'Metabolic Balance' adı sıkça telaffuz ediliyor. İşte yemeiçme alışkanlıklarını düzenleyerek, sağlık kazandıran 'Metabolic Balance'la ilgili merak edilenler...
Boğaz ağrısı bulaşıcı olabilir!
7'den 70'e herkes boğaz ağrısı çekiyor. Çoğu insan, ağrı hakkında her şeyi bildiğini düşünse de aslında çok yanılıyor.
Her canlı karabasanı mutlaka yaşayacaktır!
Uykunun baş düşmanları karabasan ve kâbusları değerlendiren Dr. Mehmet Yavuz "Herkes karabasan kâbusunu yaşayabilir ama tedavisi var" diyor
Yeni ürünler
Horlamaya son veriyor
Burun kanallarını açarak hormalayı engelleyen 'Breathe Right Burun Bantları', raflardaki yerini aldı....
Üzüm ve muz kolesterole yararlı mı zararlı mı?
Kolesterolü yüksek olan hastalar, ilacı bir kenara bırakıp, çareyi üzüm ve muzda arıyor. Oysa onlar da sağlığa zararlı etkiler yapabiliyor
Yanlış klima kullanımı zararlı
Klimanın sağlığı olumlu olduğu kadar olumsuz da etkileyebileceğini söyleyen Dr. Ahmet Selvi, "Düzenli olarak bakımı ve temizliği yapılmayan, yanlış seçilen klimalar astımı da tetikleyebilir, zatürreye de neden olabilir. Oysa alacağınız bazı basit önlemler, sağlığınızı koruyabilir" diyor
Mükemmel bacakların izinde
Podyumları istila eden mini etekler ve kısacık şortlar, bacaklarınızı forma sokmanın zamanının gelip çattığını gösteriyor....
Vücudunun verdiği sinyalleri es geçme
"Bol su iç, tatlılardan uzak dur, uykusuz kalma..." Uzmanlar vücudun verdiği sinyallere göre sürekli bir şeyler öneriyor. Elbette tüm bunların mantıklı birer açıklaması var. Uzmanların bilimsel araştırmalar ışığında verdikleri bilgileri dikkate alarak sağlıklı bir hayat sürebilirsiniz
Kulağınıza su kaçmasın tatiliniz zehir olmasın
Yaz geldi, deniz ve havuz sezonu başladı. Enfeksiyon yönünden tehdit oluşturabilecek havuz ve deniz suları; size şiddetli...
Hipertansiyon göze zararlı
54 yaşındayım. 20 yıldır hipertansiyon tedavisi görüyorum. İki aydır sinek uçuşması şikayetlerim mevcut. Durumum ciddi mi,...
Çocuklarımın dadısını alkol komasında buldum
'Alkollü dadı' talihsizliği yaşayan Dr. Gülnihal Şarman, "Dadı seçmek çok zor" dedi ve ekledi: "Depresyonda olup olmadığına, alkol ve uyuşturucu kullanıp kullanmadığına kadar araştırmanız gerekiyor"
Vajinismus çabuk iyileşir
Dört yıldır eşimle cinsel ilişkiye giremiyoruz. O an geldiğinde kilitleniyorum. Vajinismus, cinsel terapi ile çok kısa sürede...
Fazla vitamin yarar yerine zarar verebiliyor
Uzmanlar bilinçsiz alınan vitaminlerin zarar getirebileceğine dikkat çekiyor. Yeditepe Üniversitesi Hastanesi Aile Hekimliği...
Çocuk için kreş mi daha iyi bakıcı mı?
Çocuklar üç yaşına geldiğinde artık bakıcı yetmiyor, sosyalleşmeleri için kreş de gerekiyor. Dolayısıyla, bakıcı ve kreş aynı işlevi görmüyor
.com.trÜye olun, son dakika haberleri e-postanıza gelsin.
