Menopoza girme yaşınızı anneniz belirliyor

Menopoz artık bir hastalık olarak değil, kadın hayatının doğal bir dönemi olarak kabul ediliyor. Bu süreçte önemli olan, kadınların vücutlarındaki değişiklikleri bilmeleri ve daha sağlıklı bir yaşama kendilerini hazırlamaları... Doç. Dr. Alparslan Baksu; kadınların menopoza bilinçli olarak nasıl hazırlanacakları konusunda bilgiler verdi:

DOĞAL MENOPOZ
Âdet gören kadının, başka nedenlere bağlı olmaksızın en az 12 ay süreyle âdet görmemesi menopoz alarak adlandırılır. Menopozda; yumurtalık fonksiyonlarının azalması, östrojen ve diğer hormon seviyelerinin düşmesi ve doğurganlığın kalıcı şekilde kaybı söz konusudur.
Herhangi bir hastalık veya tıbbi uygulamaya bağlı olmaksızın, âdetlerin kendiliğinden kesilmesine doğal menopoz denir.
Doğal menopoz yaş aralığı 42-58'dir. Batı toplumlarında ortalama menopoz yaşı 51'dir. Bizim ülkemizde kesin veriler olmamakla birlikte; 47-50 yaş aralığında olduğu söylenebilir.

GEÇ MENOPOZ
Geç menopoz yaşı olarak tanımlanmış kesin bir yaş dilimi yoktur. Fakat 54-55 yaşlarından sonra menopoza girilmesi, geç menopoz olarak kabul edilebilir.
erken menopoz
İster doğal, ister yapay olarak oluşmuş olsun; bir kadının 40 yaşından önce menopoza girmesine erken menopoz denir.
Erken menopozu genetik faktörler veya tıbbi tedaviler etkileyebilir.
Aniden ve beklenmedik bir zamanda gelişen adetten kesilme ve doğurganlığın kaybı; özellikle çocuk sahibi olmak isteyen kadınlarda çok ciddi psikolojik travma oluşturabilir. Bu dönem; doğurganlıkla, kadınlığı ve cinselliği eş tutan anlayışa sahip bir kadın için yıkım olabilir.
risklerden korkmayın
Menopozun kadın yaşamına getirdiği değişikleri anlatırken risklerin de bilinmesi gerekir. Östrojenin azalmasına bağlı olarak vajinada kuruluk oluşabilir ve kemik erimesi süreci hızlanabilir. Ayrıca kadın, östrojeninin kalp hastalıklarına karşı koruyucu etkilerinden de mahrum kalacaktır.

MENOPOZ SONRASI
Kadının gördüğü son âdetten itibaren yaşadığı döneme postmenopoz yani menopoz sonrası dönem denir.
Bu süreç kendi içinde iki alt döneme ayrılır. Son âdet tarihinden itibaren ilk beş yıllık döneme erken menopoz sonrası, beş yıldan ölünceye kadar geçen süreye de geç menopoz sonrası dönem denir.

GEÇİŞ DÖNEMİNDE ÂDETİN SÜRESİ YEDİ GÜNÜ AŞAR!
Kadının menopoza girme yaşını kesin olarak belirleyecek bir test yok!
Menopoz yaşı yüzde 30 ila 50 oranında genetik faktörler tarafından belirliyor. Yani kadının anne ve kız kardeşlerinin menopoza girme yaşı önemli bir belirleyici...

SİGARA İÇEN ERKEN GİRİYOR
Sigara içen kadınlar ortalama iki yıl daha erken menopoza girer.
Kadınların yüzde 10'u 40 yaş, yüzde 0.1'i de 30 yaşın altında menopozla karşılaşır.
Menopoza geçiş yıllarında kadının doğal âdetleri yedi günden daha fazla sürmeye başlar. Kadın vücudunda bazı değişiklikler olur.
Her kadın menopozu farklı şekilde yaşar. Bazılarında çok az veya hiç yakınma yokken, bazılarında ise çok yoğun psikolojik ve fiziksel yakınmalar olabilir. Burada kadının menopoz hakkındaki bilgileri, menopozu kabullenişi, kültürel ve genetik etkiler de önemli rol oynar.

STRES SÜRECİ HIZLANDIRIR
Menopoza sebep olan ve erken yumurtalık yetmezliği denilen tablo; aşırı stres, aşırı egzersiz, aşırı zayıflama veya çeşitli ilaçlara bağlı olarak da gelişebilir. Bu duruma geçici menopoz denir. Söz konusu etkilerin kalkması ile âdetler tekrar başlar.

SON ALTI YIL HAMİLE KALMA İHTİMALİ VAR
Pre-menopoz adı verilen dönem, menopoza geçiş yıllarıdır. Son âdet kanamasından yaklaşık altı yıl kadar önceki dönemi kapsar.
Bu dönem; menopozla ilgili değişikliklerin başladığı yıllardır. Düzensiz âdet kanamaları, ateş basması, vajinal kuruluk ve duygusal değişiklikler bu sürecin en yaygın şikayetleridir.
Kadın bu dönem düşük bir ihtimal de olsa hamile kalabilir. Bu yüzden doğum kontrolü uygulamalarını terk etmemek gerekir.

KEMOTERAPİ MENOPOZ SEBEBİ
Menopoz bazen, çeşitli tedaviler veya ameliyatlar sonucunda da oluşabilir. Kemoterapiler veya alt karın bölgesine uygulanan ışın tedavileri yumurtalıklarda hasara yol açar. Tedavi sonrası menopoz görülebilir.
İki yumurtalığın ameliyatla çıkartılması da menopozla sonuçlanır. Buradaki yakınmalar doğal menopozdan daha ağırdır. Çünkü hormon seviyeleri aniden düşmüştür.

DOĞRU TEDAVİYLE CİNSEL HAYAT BİTMEZ
Menopoz dönemini kadın hayatı için bir fırsata çevirmek mümkün! Öncelikle 'kadınlığın sona ermesi' algısının değiştirilmesi gerekir.
Sürekli kadın hastalıkları uzmanıyla irtibat halinde olan kadın, normal dışı kanamaları hekimine bildirir ve rahim kanseri teşhis edilebilir.
Yeterli tıbbi bakımı alan kadınların; menopoz sonrası uzun yıllar tatminkar bir cinsel hayat sürmeleri de mümkün...