Geleceğe dair bir işaret yakalamak için ABD'nin parlak geçmişinin merkezi Detroit'i ve çevresini gezdim. "Motor Şehri"nde onca sefalete neden olan sosyal, ekonomik ve fiziksel çöküş, acaba ABD'nin daha büyük kısımlarını da bekleyen bir kader mi? Yoksa Amerikan rüyasını kovalayan yeni nesillere yeni işler ve parlak yeni umutlar getirecek sanayiler ki bazıları tam da burada, Detroit'in merkezinde, hazırda mı bekliyor? Stan Ovshinsky beni Detroit'in yaklaşık 50 km kuzeyindeki Chrysler firmasının genel merkezine de ev sahipliği yapan Auburn Hills'te bulunan, dikkat çekici derecede sessiz ve temiz bir üretim tesisine götürdüğünde umutlanmak için gerçek bir sebebim oldu. Burada üretilen şey, devrim yaratma potansiyeline sahip bir ürün. Futbol sahası boyutlarındaki bir makine, haftanın yedi günü 24 saat çalışarak kilometrelerce uzunlukta olan ve güneş panellerinin yapımında kullanılan, ince ve esnek güneş enerjisi malzemesi üretiyor. ABD'nin şaşırtıcı teknolojik ilerlemeler, yeni seri üretim teknikleri ve tabii ki istihdam yaratan yeni bir sanayisi olmasını mı istiyorsunuz? Alın size enerji sektörü. Ovshinsky alternatif enerji üretimi konusunda yeryüzündeki herkesten daha bilgili. O, güneş enerjisi malzemelerini kilometreyle ölçülecek boyutta üretmeyi mümkün kılan teknolojiyi geliştirdi ve üretim yöntemini tasarladı. Kendi icat ettiği şekilsiz malzeme bilimine dayanan bu fikri yıllar önce ilk kez ortaya attığında, onunla alay edilmişti. Ama, ince film biçimindeki fotovoltaik güneş paneli onun devrimci fikirlerinden sadece biriydi. Günümüzde neredeyse yollardaki bütün hibrit araçlarda bulunan nikel metal hibrit pili o icat etti. Ovshinsky'nin Bloomfield Hills'de bulunan ofisinin dışındaki park yerine gittiğimde beni, çıkartılan benzin deposunun yerine Ovshinsky'nin icat ettiği bir katı hidrojen depolama sistemi takılmış olan hidrojen hibrit prototip aracın sürücü koltuğuna oturttu. Birkaç dakika sonra, hiçbir kirlilik yaratmayan bu araçla otoyolda ilerliyordum. Herhangi bir karbon salımı yoktu. Ne dersiniz, gelecekte tutacak bir ürün mü? Asıl önemli nokta, bu ve daha birçok parlak ve yenilikçi teknolojinin burada bulması. Bunlar elle tutulur, gözle görülür ürünler. Ve şu anda mevcutlar. Şimdi yapılması gereken şey, bu yenilikleri daha da genişletecek ve maliyetlerini ciddi oranda düşürecek politikaların geliştirilmesidir. ABD, kömür, petrol ve benzinle çalışan araçlar gibi karbon temelli eski sanayilerin çıkarlarını savunanların, gerçek ilerlemenin önünü kapatmalarına izin vermemeli ve yeni enerji teknolojileri ile sanayilerini kurmakta dünyaya öncülük etmelidir. Ovshinsky bana, "Geleceğin sanayilerini kurmak zorunda olduğumuz zaman geldi" dedi. O hep gerçek insanların gerçek sorunlarını çözmek için bilim ve teknolojiden yararlanma arzusuyla hareket etti. Bunun anlamı, istihdam yaratmak ve gezegenin kirletilmesini engellemektir. Dikkate değer yeteneklerini kullanmak ve kendi deyimiyle "iyilik yapmak, dünyayı değiştirmek için" vefat eden eşi Iris ile 1960'da Detroit'te Enerji Dönüşüm Araçları adıyla anılacak bir şirket kurdu. Ovshinsky, şirketiyle neredeyse yarım yüzyıl boyunca devrimci yenilikler yaptıktan sonra, dikkatini güneş enerjisini ekonomik açıdan kömür ve petrol ile rekabet edebilir hale getirmek için gereken zor ve zaman alıcı çalışmaya yoğunlaştırmak amacıyla, iki yıl önce emekli oldu. Ovshinsky, "Rakiplerinden çok daha ucuz olmadığı sürece, güneş enerjisinin potansiyelini gerçekleştiremeyeceğini biliyorum" diyor. Ovshinsky yeterli finansman sağlanması durumunda, belirleyeceği doğrultuda uzun süreli ve yoğun bir çalışmayla güneş enerjisinin maliyetini kömür ve petrolün maliyetinin altına çekebilecek bir ekibi olduğuna inanıyor. Tuhaf olan şu ki, ABD'nin ekonomik ve çevre sağlığı açısından hayati öneme sahip ürün ve süreç yenilikleriyle dolu göz kamaştırıcı bir performans sergileyen bu adam, ABD'deki politika yapıcılardan çok az ilgi ve destek görmüş. Pillerle, fotovoltaik ürünlerle ve hidrojen yakıt hücreleriyle yaptığı çalışmalara ek olarak, Ovshinsky'nin icatları yassı ekranlı televizyonlar, yeni bilgisayar bellekleri ve daha başka birçok ürüne giden yolu açtı. Bu yüzden, Stan Ovshinsky paramızı hibrit ve elektrikli araçlara yatırmamızı ya da güneş ve hidrojen enerjisinin hem ABD'deki bir endüstriyel rönesansın hem de daha temiz bir gezegenin temel taşını oluşturabileceğini belirttiğinde, onu can kulağıyla dinlemeliyiz. Nasıl ki petrol 20. yüzyılda belirleyici bir rol oynadıysa, yeni enerji biçimleri de 21. yüzyılda aynı işlevi görecektir. ABD temiz enerjinin geliştirilmesinde dünyaya öncülük edebilecek fırsatlara, entelektüel kaynaklara ve uzmanlığa sahip. Şu ana kadar eksikliğini çektiğimiz şey, bunu gerçekleştirecek cesaret ve iradedir.
