Haberi Dinle

Irak Taktikleri Afganistan'da İşe Yarar Mı?

DAVID E.SANGER
14.12.2009

Afganistan ve Irak'ın tek ortak noktası uçsuz bucaksız kumları.

WASHINGTON - Başkan Obama, selefi George W. Bush'un Irak'a asker takviyesi yapma kararına seçim kampanyaları boyunca şiddetle karşı çıktı ve bugün bile takviyenin büyük oranda başarılı olduğunu kamuoyu önünde kabul etmiyor. Ama Obama, Beyaz Saray Durum Odası'nda bir aydan biraz uzun bir süre önce, yardımcılarına "Sonuçta iyi oldu" dedi. Obama'nın kendi danışmanlarının da röportajlarda sık sık dile getirdiği gibi, Afganistan'a önümüzdeki yaza kadar 30 bin asker takviyesi yapma kararını şekillendiren, kısmen Irak'taki takviyenin başarıyla sonuçlanmasıydı. Ama biraz derine inince, Obama'nın yeni stratejisini, Irak'a asker takviyesinin işe yaramasını sağlayan koşulların çoğunun Afganistan'da bulunmamasına rağmen şekillendirdiği belli oluyor. Beyaz Saray Durum Odası'ndaki tartışmalardan birine katılan strateji uzmanlarından biri, "Irak ve Afganistan'ın tek ortak noktası kum" dedi. Yine de takviyelerdeki çarpıcı benzerlikler dikkat çekiyor. İlave asker sayısı kabaca aynı: 30 bin. Obama'nın Beyaz Saray'ında kimse, Bush'tan kalan bu mirasa dair büyük bir hayranlık beslemiyor. 1 Aralık'ta duyurulan Afganistan stratejisinin bir öncekini andırması büyük ihtimalle bir tesadüftü. Bush'un takviyeyle ilgili basın bildirisinin başlığı, "Irak'ta İzlenecek Yeni Rota" adını taşırken Obama'nın konuşmasının başlığı da "Afganistan ve Pakistan'da İzlenecek Yeni Rota"ydı. Ama benzerlikler bu kadar. Irak'a yapılan takviye büyük ölçüde, insanları öldüren, bölgedeki kadınları zorla evlendiren ve halka açık alanlarda sigara içen erkeklerin ellerini kesen aşırı güçlere karşı ayaklanan Anbar eyaletindeki "Uyanış" (Awakening) adlı Sünni kolluk kuvvetlerinin yoğun desteğiyle başarıya ulaştı. Irak'taki Amerikan yetkilileri, etkili muhalefetin çoğu liderinin, Mezopotamya'daki El Kaide'nin yabancı olduğuna inanıyordu. ABD kırsal bölgelerde Taliban'a karşı silahlanan Afgan milis kuvvetlerinden faydalanabileceğine dair umudunu yitirmiyor ama eylülden beri Obama'ya sunulan bir dizi istihbarat raporu, Afganistan'daki yapılanmanın Irak'taki Uyanış hareketinin bir benzeri olmadığını gösterdi. Dahası, Afganistan'da aşırı güçler, yani Taliban, yerlilerden oluşuyor. Obama'nın terörle mücadele uzmanlarından biri, Obama'nın neden Taliban'ı yenmek yerine, gücünü azaltmayı amaçladığını açıklarken, "Onlar hep buradaydı" diyor. Irak'ta hedef, asileri yenmekti ve bu hedefe büyük ölçüde ulaşıldı. Ve bir de Afganistan ordusunun eğitilebilir olup olmadığı meselesi var. Irak kuvvetleri darmadağın olmuştu ama ülkenin bir askeri disiplin geleneği vardı. Geçenlerde senatörlere Irak'ta ilerlemenin yıllar sürdüğünü ve Afganistan'da bunun daha uzun sürebileceğini hatırlatan ABD Genel Kurmay Başkanı Mike Mullen, "Irak'taki polisin sokağa adım atabilmesi 2007'nin sonunda mümkün oldu. Karşılaştırma yaparken daha dikkatli olmalıyız" dedi. İki takviye arasındaki en büyük fark belki de şu: Bush kendi yaptığı takviyenin ne kadar süreceğini hiç söylemedi ama Obama Temmuz 2011'den itibaren ülkeden çekilmeye başlayacaklarını açıkladı. Bir teoriye göre bunun nedeni, böyle bir zaman sınırlamasının, Afganistan Devlet Başkanı Hamid Karzai'ye Amerika'nın vaatlerinin ucu açık olmadığını göstermenin tek yolu olmasıydı. Ama bu yaklaşıma Cumhuriyetçilerden ve Irak takviyesinin bazı mimarlarından gelen eleştiri, duyurunun, müdahale henüz başlamadan başarısızlığın tohumlarını atacağı yorumlarına yol açtı. Bush döneminde ulusal güvenlik danışmanı yardımcılığı yapan ve şimdi de Harvard Üniversitesi'nde ders veren Prof. Meghan O'Sullivan, "Soru şu: bunun genel stratejiye ölümcül etkileri olur mu? Bence olabilir" diyor. O'Sullivan'a göre, Afganların çoğu ve Pakistan'daki liderler, bu tarihin Sovyetlerin Afganistan'da yenilgiye uğrayarak geri çekildiği 1989 yılının bir tekrarı olacağını düşünüyor. Birkaç hafta içinde Obama'nın savaş kabinesi İslamabad ve Kabil'e bir mesaj götürecek: Hiçbir yere gitmiyoruz. gerçekten.

kalan karakter 460

yorumla

ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan SABAH veya sabah.com.tr hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Diğer New York Times Haberleri

Diğer New York Times Haberleri: Romenlerin Umudu Alman Başkan; İhmal Edilmiş Kahramanlar; Sonsuza Kadar Putin; Honduras Muamması; Afrikalı Iraklıların Irkçılıkla Mücadelesi; Afganistan'ın Ordusu; Kaos Yaklaştıkça Ormana Daha Fazla Tutunuyorlar; Bilim Olağan Dışı İşlerle Haşır Neşir Olduğunda; Dev Karbon Kredisi Stokları 'Sınırla ve Sat Sistemi'ne Tehdit; Tropik Ormandaki Salınım Deposu; Kredi Kartı Faturasındaki Beklenmedik Ücretler; Hip-Hop Bir Dans Fenomenine Dönüştü; Sanatçılara Bir Darbe de Ekonomik Krizden; Çin Ekonomisinin Aşırı Büyüme Tehlikeleri; Ella Fitzgerald'ı Yeniden Keşfetmek; Bir Sanatçının Doğuşu; Bir Kentin Yeniden Doğuşu; Diyetçilere Müjde: Kurabiyeyle Zayıflayın; Geleneksel Yemek Yeniden Doğuyor; Müzedeki Roma Büstü Gerçekten Sezar'a Mı Ait?; Beyaz Saray'ın Hünerli Şefi; Afganistanlılar 'Kara Hapishane'yi Anlatıyor; Et tutkunları, ilkel bir et bulma yöntemini yeniden keşfetti.; Gıda Yardımı Artık Utanç Değil; Kütüphane Görevi Gören Cep Telefonları; Düşmeyi Önleyen Yardımcı Sensörler; Havaalanı Güvenliğini Geçen Yangın Riski; Nijerya'da Gerilim Sürekli Tırmanıyor; Cep Telefonlarını Kapattıran Teknoloji; İsveçliler Küresel Isınmaya Karşı Mönülerini Değiştiriyor; Zorlu Yüzyılları Aşan Ağaçlar Yeni Bir Tehditle Karşı Karşıya

www..com.tr: Facebook’un en iyi gazetesi
SABAH’ı beğen,
son dakika haberlerini kaçırma facebook.com/Sabah; Son dakika haberlerini
Twitter’ın en iyi gazetesi
Sabah’da takip et twitter.com/sabah