MOSKOVA - Kış tatili burada henüz yeni bitti ama çoğu Rus daha şimdiden, uçak biletlerini alıp, otel rezervasyonlarını yaparak, bir sonraki Avrupa seyahatlerini planlıyorlar bile. Aynı zamanda banka hesap özetlerini derleyip, sigorta formlarını topluyor, ücretleri ödüyor, fotoğraf çektiriyor, fotokopi alıyor, uzun sıralarda bekliyor ve büyükelçilik yetkilileri tarafından sorguya çekiliyorlar. Rusya'yı Avrupa'nın geri kalanından ayıran tüm özellikler yeterince belirgin değilmiş gibi, Avrupa vizesi için gereken işlemler bir duvarın varlığını kesin bir şekilde gösteriyor. Bir zamanlar Moskova'ya bağlı olan, Estonyalılar, Bulgarlar, Letonyalılar ve Polonyalılar sınırlarla ve bürokrasi tarafından engellenmeden Avrupa'da istedikleri gibi dolaşabilirken, Ruslar izin almak zorunda. Vize almanın yıldırıcı ve zaman zaman onur kırıcı olduğunu söyleyen birçok Rus, neden bu kadar istenmediğini merak ediyor. Sıfırın altında bir soğuklukta Estonya Büyükelçiliği'nin dışında vize almak için sırada bekleyen 21 yaşındaki profesyonel kaykaycı Mikhail Poponin, "Belki de Rusya'nın çok büyük olmasından ya da belki de geçmişteki çatışmalarımızdan dolayıdır" diyor. "Belki de sadece Rusya'nın geri kalmış bir ülke olduğunu düşünüyorlar" diye ekliyor. Rusya'da yabancı ülkelere seyahat konusunda ulusal kısıtlamalar, Sovyet'lerin dağılmasıyla yok oldu. Yurtdışına ve özellikle de Avrupa Birliği'nin 27 ülkesine gitmeye çok değer veriliyor. Ancak Avrupa Birliği'nin Ruslara karşı oldukça gönülsüz bir ev sahipliği yaptığını söylemek gerekiyor. Rus yetkililer yıllardır Avrupalılardan vize rejimini gevşetmelerini istiyor. Avrupalı yetkililerin artık bu konuda adım atmaya istekli olduklarını açıklamalarıyla birlikte, son birkaç haftadır vize konusu yeniden gündemde. İspanya Dışişleri Bakanı Miguel Ángel Moratinos, Moskova'ya yaptığı bir ziyarette, AB dönem başkanlığını yürüten İspanya'nın vize politikalarının esnetilmesi için elinden geleni yapacağını söyledi. Avrupalı yetkililer geçmişte de benzer sözleri vermişlerdi, ancak birçoğu yerine getirilmedi. AB'ye girmek için gerekli olan vize 50 dolar kadar tutuyor. Çoğu Rusun canını sıkan şey para değil, ama potansiyel suçlu yerine konmaları. Vize isteyenler, seyahati karşılayabileceklerine dair hesap özeti temin etmek zorundalar. Her bir başvuru sahibinden bir işte çalıştıklarına dair kanıt, otel rezervasyonları ve önceden alınmış uçak biletleri isteniyor. Her biri yasadışı göçmen olmayacaklarını ispat etmek zorunda. Ancak çok evrak istemelerine rağmen, Avrupalılar vizeye başvuranlardan sadece çok azını reddediyor. Avrupalılar ve Amerikalılar, Rusya'ya girerken vize almak zorunda ama temel turist vizesi için süreç genellikle çok daha kolay. Örneğin mülakat gerekmiyor. Finlandiya Uluslararası İlişkiler Enstitüsü'nden Araştırmacı Arkady Moshes, "Şu an ki vize politikaları, Rusya ve AB'nin her zaman deklare ettikleri gibi, gerçek bir ortak olmadıklarının açık bir göstergesi" diyor. "Rusya vatandaşlarına, iki tarafın ortak olmadığını bu vize politikaları kadar hiçbir şey açıkça yansıtmıyor. Bu sadece sembolik değil. İnsanları gerçekten etkiliyor" diye ekliyor Moshes. AB, Polonya ve Romanya gibi eski Varşova Paktı ülkelerini de bünyesine aldı. Ama birçok Rus için en onur kırıcı şey şimdi AB üyesi olan, Estonya, Latviya ve Litvanya gibi eski Sovyet cumhuriyetlerine girmek için izin alma zorunluluğu. Sovyetler Birliği döneminde bu üç ülkeye hafta sonu ve aile tatillerinde özgürce gidilirdi. 70 yaşındaki emekli Albina L. Marshalkina, Estonya Büyükelçiliği'ne vize başvurusu yapmak için Veliki Novgord'daki evinden Moskova'ya ekonomi sınıfı trenle iki gün süren bir yolculuk yaptı. Evrak işleri ve ödemelerin yanı sıra yapılan tren yolculuğu ve bir vize için bir haftalık bekleme süresi şu anda Marshalkina'nın Estonya'da yaşayan kızından ve torununa ulaşmasını zorlaştırıyor. Estonya ile Rusya arasındaki gergin siyasi ilişkiler, vize sürecinde tek taraflı herhangi bir kolaylığın sağlanmasını imkânsız kılıyor. "Onlar orada ve biz de buradayız. Ayrıca bizim için oraya gitmek hem çok zor hem de çok pahalı" diyor büyükelçiliğin dışında dondurucu soğuktan korunmak içini sarınmış bir halde beklerken. "Estonya ile ne olduğu beni ilgilendirmiyor. Bırakın kendi sorunlarını çözsünler ama bize de çocuklarımızı ve torunlarımızı görmemize izin versinler. Sınırlar açılsın" diye yetkililere çağrıda bulunuyor. Yine de Ruslar Avrupa'ya girme sürecine katlanıyorlar. Çoğu Avrupa'ya iş için gidiyor. Ancak güçlükler yıldırıcı olabiliyor. Fransa Büyükelçiliği'nin vize merkezinde torununa seyahat için turist vizesi almasına yardımcı olan 60 yaşındaki Vladimir Drigant, "Bir iş seyahati için acil gitmem gerekiyor. Benim vizem var ama benimle gelmesi gereken yardımcım vize için altı gün beklemek zorunda" diyor. Daha sonra Drigant'ın torunu karamsar bir şekilde uzaklaştı. 37 sayfalık pasaportunun her sayfasının fotokopisi yanında olmadığı için kendisine bir başka gün gelmesi söylenmiş.
