ThreeASFOUR tasarım grubundan Gabi Asfour, "Dünyanın önümüzdeki 10 yıl içinde çok büyük bir dönüşüm geçireceğine canı gönülden inanıyorum" diyor New York Moda Haftası'ndaki defilesi sırasında. Hiç kimse bununla ilgili konuşmuyor ama artık kitlelerin kültür ürünlerine daha önce hiç olmadığı kadar çok ulaşma imkânı var. Ve bu imkân, bir bakıma paranın yaratamadığı gerçek bir zenginlik. 10 yıl içinde kültür ürünlerine ulaşımda kontrol sahibi seçkin bir tabaka kalmayacak ve her şey inanılmaz bir hızla değişmeye başlayacak" diye ekliyor. O zamana kadar, bu seçkin tabakanın durumunda değişiklik olmayacak. Defilelerin ve çeşitli şehirlerde yapılan moda haftalarındaki partilerde katılımcılara bakacak olursanız hep aynı simalar gözünüze çarpar. Yeninin fetişe dönüştüğü bir sektörde "nüfuzlu" oyuncuların ne kadar sabit ve değişmez olduğunu fark edersiniz. Vogue'un 60 yaşındaki editörü ön safhalarda oturuyor. O olmadan hiçbir defile başlamaz. Tüm partilerde aktris, eski manken ve tasarımcı Chloë Sevigny'i saf kız rolünü oynarken görebilirsiniz. Purple'ın Fransız editörü Olivier Zahm da aynı yerde görülebilir. Hiçbir zaman değişmeyen pasaklı ve pis haliyle sanki yıllardır düzgün bir duş almaya vaktinin olmadığı izlenimini vermeye devam eder. Orada, her defilenin ön sırasında hep aynı Vogue grubu, aynı Bazaar kümesi, aynı V insanları ve Vanity Fair'deki tek kişilik moda gücü Michael Roberts yer alır. Yeninin peşinden gitmek, modanın en sağlam yanılsaması olabilir. Moda sektöründe yeni eğilimler aslında çok da yeni değil ve öyle olması da amaçlanmıyor. Marc Jacobs'un Style.com'a dediği gibi, "Yenilik için o kadar fazla mücadele var ki, şimdi yeni olan daha az yeniymiş gibi geliyor." New York'un moda sektöründe çalışanlar yılda 10 milyar dolar kazanıyor. Sektörün yıllık ödediği vergi 1,7 milyar dolar. Toplam 800'den fazla şirkette çalışan 175 bin insanın çoğu büyük ihtimalle, Asfour'un dediği gibi modanın gerçekten oldukça tutucu bir sektör olduğunu düşünüyor. Her yeni sezonun, bir yenilik getirdiğini zannetmek saf bir fanteziden başka bir şey olmaz. Geçenlerde bu alandaki gerçek sanatçı ve yenilikçi tasarımcısı Alexander McQueen'in kendini asarak intihar etmesiyle beraber, bekleyebileceğimiz en iyi şey, alıştığımız eğilimlerin biraz farklı ve eğlenceli olarak sunulması ve podyumların arkasında gelişen skandallar. Modada etik gibi sadakat da büyük oranda duruma göre değişiyor. Iris Strubegger'e sorun. Şu anda en aranılan mankenlerinden olan Strubegger, bir anda moda dünyasında belirdi. Avusturya'nın kırsalından çıkan manken mümkün olduğunca kısa sürede oraya geri dönmeye can atıyor. Marc Jacobs'un defilesinde, "Bu sektörde ne kadar daha kalmak istediğimi bilmiyorum. Bu iş heyecan verici. Ama ahlakı her zaman en ön plana yerleştiren bir sektör değil" diyor. Geçenlerde V dergisinin bir sayısında çıkan ve fotoğrafçı Sebastian Faena'nın onu Barcelona'nın gece karanlığındaki sokaklarında neredeyse çıplak poz vermeye ikna ettiği resme atıfta bulunuyordu. "Şimdi fotoğraf oralarda bir yerlerde ve ben onu geri alamıyorum. Bedeninizi modaya adıyorsunuz ancak kendinize de küçük bir şey bırakmanız gerekir" diyor. Kendinize ne kadar bırakabilirsiniz? Bu her zaman net değil. Giysi sektöründe herhangi birine ne kadar sıklıkla para ödendiği konusu, Jack Lemmon'un "Save the Tiger" (Kaplanı Kurtar) filminde hayal kırıklığına uğramış hazır giyimci Harry Stoner'u canlandırdığı yıl 1973'de bile yıllardır anlatılan bir efsaneydi. Sigortadan para almak için mağazasındaki yangını düzenlemeden önce, Stoner vatanseverlik, beysbol ve jazzla dolu çok daha masum eski günlerin özlemini duyuyordu. Çok üzgün bir şekilde, bayrağın bir zamanlar iç çamaşır deseninden fazlası olduğunu söylüyordu. Bayrak hem kurumsal bir marka aracı hem de ulusal amblem olduğunda bu kavram oldukça enteresan geliyor. Harry Stoner'ın, bütün tasarımcıların erkeklere bir cüppe, korse, arkasının geniş bir fermuarla kapatıldığı seksi, yüksek belli pantolonlar giydireceği hiç aklına gelir miydi? Yeni Zelanda'dan 19 yaşındaki model, Michael Whittaker, Thom Browne defilesinde giysisini elleriyle okşarken "Bunu hissedin" diyor. V yakalı sıradan bir yün tenis kazağı gibi görünen giysi aslında elde örme vizon kürk. Whittaker'in başındaki oymalı amblem ise Birinci Dünya Savaşı'nda Amerika'nın 107'nci piyade tümeninin kullandığı sloganı "Pro Patria et Gloria" (Ülke ve Zafer İçin). "Biraz delice," diyor Whittaker. Ama bu sadece kazağın değil aynı zamanda muhtemelen bütün sektörün deliliği.
