MOSKOVA- Geçenlerde bir akşam şık giyimli bir kalabalık Estrada Tiyatrosu'nda toplandı. Herkes Vladimir V. Putin'e gülmek için adam başı 250 dolar ödemişti. Sahne ışıklarının yanmasıyla birlikte bunun sıradan bir performans olmadığı açıkça görüldü. Sahnede şişman bir şair oturmuş, masum yüzlü devasa bir çocuk gibi gülümsüyordu. Sovyetler Birl iği zamanında efsaneleşmiş bir tiyatro hanedanının üyelerinden olan aktör de hemen yanı başında ayakta dikiliyor, uzun yüzü neşe ve ümitsizliği birlikte yansıtıyordu. İçkinin su gibi aktığı bir gecenin ardından üç arkadaş tarafından ortaya atılan "Yurttaş Şair" projesiyle, Rusya'daki internet programcılığının sınırları zorlanıyor ve siyasi hiciv milyonlarca Rus'un ayağına kadar gidiyor. Proje, aynı zamanda birçok Rus'un Putin'in devlet başkanlığına geri dönmek üzere yaptığı planlara karşı hissettiği tatsız duygulardan d a b esleniyor k i s öz konusu duygular Putin'a karşı herkesin elinin kolu bağlı olmasıyla daha da karamsarlaşıyor. Tabi şiir, bir yol planı sayılmazsa. Aktör, 1957 yılında kendisini yüz üstü bırakan bir arkadaşıyla ilgili o larak b ir a ğıt k aleme a lan ş air Yevgeny Yevtushenko'yu şaşırtıcı bir biçimde taklit etmeye başladı. Şairin bu eseri, geçtiğimiz ilkbahar aylarında Devlet Başkanı Medvedev'in kendisi ile kamuoyu önünde ters düşmesi üzerine Putin'in hissettiği üzüntüyü yansıtmak için yeni sözlerle tekrar yazılmıştı;
İşte başıma gelen: Eski dostum benden yana değil. Hatta, söylediklerime benim, Karşı çıkabilecek kadar da rahat Evet, kayak kaymayı benden öğrendi, Kuril Adaları'nı Japonlara karşı savunmayı da O zamanlar pek sesi çıkmıyordu, Hatta çıt bile çıkarmıyordu. "Yurttaş Şair"'in fikir babaları, şair Dimitrii L. Bykov, aktör Mikhail O. Yefremov ve yapımcı Andrei Vasiliev, ilk başta haftalık olarak yayınladıkları videoların en fazla birkaç bin kişi tarafından izlenmesini bekliyorlardı. Ancak ilk video klipleri 250 bin kez tıklandı. 10 ayın ve üç düzine hiciv şiirinin ardından tıklanma sayısı 12 ila 14 milyon arasına yükseldi. Ancak hiciv eskisi kadar güçlü değil. Putin öncesi Rusya'da hiciv politikacı ların destek oranlarını etkiliyordu. Hükümet Rus kanallarının kontrolünü eline alınca, "Kukly" isimli kukla programı gösterimden kaldırıldı. Programın senaryo yazarı Viktor A. Shenderovich'a göre, program zamanında her hafta 80 milyon izleyiciye ulaşıyordu. Yine de "Yurttaş Şair" siyasi açıdan pasif olan ama kendini soyutlanmış hisseden Rusların ilgisini çekmeyi başardı. Gösterinin sunuculuğunu yapmak üzere sahneye çıkmaya hazırlanan tecrübeli gazeteci Vasiliev, "Bizi hükümet besliyor. Espri yapmıyorum. Ne kadar saçmalarlarsa, programımız o kadar iyi oluyor. Bir düşünsenize. Putin'le Medvedev mısır toplamaya ve badminton oynamaya gitti. Hükümetimizi gerçekten takdir ediyorum. Bizi besliyorlar" diyor. Gösterileri tutuklu kamplarıyla ilgili espriler içeriyor ama bir miktar da yergi barındırıyor. Mart ayında projeyi destekleyen yenilikçi internet televizyonu Dozdh'un genel yayın yönetmeni, Yevtushenko'nun şiirinin Medvedev'e hakaret ettiğine kanaat getirdi. Şiirin en sert mısralarını düzelttiler:
Kızgınlıkla parlardı Kimi zaman gözleri Gücenirdi, gerilirdi çarı izlerken Ben andıkça gölgeler yalan söyler Ve dost oluruz geçmişteki gibi. Sonunda tamamını çıkarmaya karar verdiler. Bundan sonra üç arkadaş çalışmalarını doğrudan internet üzerinde yayınlamaya başladı. Putin bir sonraki ay Bykov ve Yefremov'u entelektüeller ve sanatçıların katılacağı bir toplantıya davet etti ama ikisi de daveti geri çevirdi. Proje, Milli Basketbol Federasyonu'ndaki bir takımın sahibi olan milyarder Mikhail D. Prokhorov tarafından da destekleniyor. Prokhorov, acımasız mizah anlayışlarından kendisi de nasibini almış olsa da onlara destek vermekten gurur duyduğunu söylüyor. Vasiliev, iğneleyici sözlerini klasik şiir formatında sunmasalardı çoktan hapsi boylayacaklarını söylüyor. Yefremov ise projenin siyasi bir amaç taşımadığını söylüyor. Kendisini, "Putin'i sevmeyen biri" olarak tanımlıyor ancak siyasi alternatiflerin azlığı yüzünden lider değişimini desteklemediğini söylüyor. "Korkarım durum daha da kötüye gider. Bu beni çok daha fazla korkutuyor" diyor. "Bizi şimdiye kadar fark etmemiş olmaları ya da fark etmemiş gibi davranmaları bence çok iyi. Bu onlar için önemsiz bir şey olabilir" diyor. Stalin dönemindeki işçi kamplarına gönderme yaparak, "Yoksa şu anda Magadan'a giden bir trende olabilirdim" diyor.
ELLEN BARRY
