Yüz belirleme ve yüz tanıma gibi teknolojiler, kişiselleştirilmiş pazarlama ve akıllı telefonlar için bir sonraki büyük gelişme olacak gibi görünüyor. Bu, kişiye özel hizmet vermek isteyen şirketler için çok iyi bir haber. Ancak özel hayatlarına önem veren insanlar için de bir o kadar kötü. Manhattan merkezli Immersive Labs adlı şirket, billboardlara yerleştirilen kameralar sayesinde yoldan geçenlerin yaşını, cinsiyetini ve dikkat düzeyini ölçen bir yazılım geliştirdi. Akıllı billboardlar kişiye özel reklamlar yayınlıyor. Örneğin, yoldan bir erkek geçiyorsa tıraş bıçağı, kadın geçiyorsa parfüm reklamı. Akıllı telefonlar için geliştirilen SceneTap adlı yeni uygulama ise yüz belirleme yazılımı içeren kameralar kullanıyor. Yazılım tek tek kişileri değil grupları algılamakta kullanılıyor. Örneğin, bir barda kullanıldığında, oradaki k alabalığın o rtalama yaşı ve kadınların erkeklere oranını hesaplıyor. Kullanıcı veriye göre nereye gideceğini seçebiliyor. Bir kullanıcı Facebook'a fotoğraf yüklediğinde "Tag Önerileri" özelliği yüz tanımayı kullanıyor ve kullanıcının fotoğraflardaki arkadaşlarına otomatik isim önermek üzere kişileri tespit ediyor. Google'ın çıkardığı fotoğraf işleme yazılımı Picasa gibi diğer programlar ve face.com'un geliştirdiği PhotoTagger gibi uygulamalar da benzer şekilde çalışıyor. Ancak b azı A merikalı v e Avrupalı yetkililer bu gelişmelerden memnun değil. Yüz tanıma teknolojisinin kişilerin yüz ölçülerini kayıt altına aldığını ve bunun mahremiyetle ilgili ciddi riskler taşıdığını söylüyorlar. Pennsylvania'daki Carnegie Mellon Üniversitesi'nden araştırmacı lar geçenlerde fotoğraflarının çekilmesine gönüllü olan öğrencilerin üçte birini teşhis etmeyi başardı. Tek yaptıkları bu isimsiz öğrencilerin fotoğraflarını Facebook üzerindeki fotoğraflarla karşılaştırmaktı. Bazı video sohbet siteleri, bir İsrail şirket olan face.com'un yüz belirleme yazılımı sayesinde kullanıcıların sadece yüzlerini gösterdiğine emin oluyor. Ayrıca yazılım eyebuydirect.com'da sanal olarak güneş gözlüğü denemek isteyenlerce de kullanılıyor. Yüz tanıma yazılımı yapan şirketler, programlarının yoldan geçenlerle ilgili hiçbir görüntü veya veri depolamadığını, duyguları da analiz etmediklerini söylüyor. Peki ya gelecek nesil billboardlar yoldan geçenlerin cilt kalitesini analiz edip ardından bir sivilce kremi reklamını yayınlarsa veya üzüntüyü tespit edip anti-depresan reklamları yayınlarsa ne olacak? ABD Federal Ticaret Kurulu'na bağlı Tüketici Koruma Dairesi'nin mahremiyet ve kimlik koruma bölümü müdürlerinden Maneesha Mithal, "Bunun iyi veya korkunç olduğunu düşünebilirsiniz" diyor ve bu tür pazarlama uygulamalarına tabi olmanın tüketicilerin şahsi kararı olması gerektiğini söylüyor. Facebook kullanıcıları foto-tagleme sistemini kapatabiliyor. Ayrıca bir arkadaşının fotoğraflarında isminin verilmesini önceden onaylayabiliyor veya reddedebiliyor. Alman ve Avrupa özel hayatı koruma kanunları, özel şirketlerin bir kişi hakkındaki veriyi kayıt altına almadan önce kişiden izin almasını şart koşuyor. Hamburg Veri Koruma Dairesi'nin Başkanı Johannes Caspar birçok kullanıcının Facebook'un tagleme yazılımının nasıl işlediğini anlamadığını söylüyor. Caspar Facebook'tan Almanya'daki kullanıcılara biometrik verilerini silme, yeni kullanıcılara da biometrik verilerinin toplanmasını reddetme hakkı verilmesini istedi. Facebook'la yaptığı görüşmelerde amacına ulaşamayan Caspar, dava açmaya hazırlanıyor. Facebook ise Avrupa veri koruma yasalarına uyduğunu söylüyor. Caspar, "Pek çok risk söz konusu. İnsanlar bu riskleri kabul etmek isteyip istemediklerini kendileri belirlemeli" diyor.
NATASHA SINGER
