TOKYO - Kuzeydoğu Japonya'daki Miyagi vilayetinde yaşayan pirinç çiftçisi Toshiharu Ota, geçen yılki deprem, tsunami ve nükleer felaketten sağ kurtuldu. Ama tarlaları, geri çekilen tsunami sularının bıraktığı tuz birikintileri yüzünden mahvoldu. Tuzun verdiği hasar, pirinç hasadını yarı yarıya düşürebiliyor. Şimdilerde bir araştırma grubu, Ota gibi çiftçilere yardım etmek için tuza dayanıklı bir pirinç çeşidi geliştirmeye çalışıyor. Araştırma kurumu Riken'den Tomoko Abe, "Geliştirmekte olduğumuz pirinç türüyle rekolte sadece yüzde 20 düşüyor. Ayrıca bu pirincin parçalanma olasılığı da daha düşük" diyor. 40 metreye kadar yükselen tsunami dalgaları, Ota'nın yaşadığı Ishinomaki Şehri'ni çevreleyen sahil şeridini vurdu ve yüz binlerce insanın hayatını mahvedip kasabaları ve tarım arazilerini yıkıp geçti. Miyagi vilayeti, tarım arazilerine ve tesislerine verilen hasarın maliyetinin 4.6 milyar dolar olduğunu tahmin ediyor ki bu Miyagi'yi felaketin en çok zarar verdiği vilayetlerden biri yapıyor. Pirinç, Japonya'nın kuzeydoğusunda başlıca hububat ürünlerinden biri. Miyagi Vilayeti'nde 2010 yılında 818 milyon dolarlık pirinç hasat edildi. Ancak bu yıl için hedeflenen ekili arazi, geçtiğimiz yıla kıyasla 4 bin 600 hektar kadar daha azdı. Toplamda, vilayetin tarım arazilerinin yüzde 11'i hasar gördü. 11 hektarlık bir arazide pirinç yetiştiren Ota, bu arazilerin neredeyse yarısını su bastığını söylüyor. Yerel tarım işçileri geçen sene toprağı tuzdan arındırmak için çok uğraştı. 56 yaşındaki Ota, "Toprak tuzdan arındığında bile rekoltenin düştüğü görüldü" diyor. Toprağa karışan tuzu ayırmak çok zor. Diğer elementlere tutunur ve bitki kökleri sodyum klorür gibi mineralleri parçalayan bir asit yayana kadar açığa çıkmaz. Tuza dayanıklı pirinç projesinde Riken'in geliştirdiği ağır iyon ışığı teknolojisi kullanılıyor. Daha çok nükleer fizikte ve kanser tedavisi gibi tıbbi alanlarda kullanılan ağır iyon ışını teknolojisi, ilk olarak Riken tarafından 1989 yılında mutasyonları hızlandırmak amacıyla uygulandı. Riken'de araştırma direktörü olan Abe, 2006'da Nipponbare pirinç türünü kullanarak dünyanın tuza dayanıklı ilk pirincini geliştiren ekipte yer aldı. Şu anki proje için Hitomebore ve Manamusume isimli iki popüler pirinç türü, bir partikül hızlandırıcısından üretilen ağır iyon ışıklarına maruz bırakıldı. Abe, "Tadı çok iyi olmasa da t uza d ayanıklı b ir p irinç t ürü geliştirmeyi başardık" diyor. Dünyada bitki yetiştiriciliğinde kullanılan yalnızca altı adet iyon ışığı hızlandırma tesisi var ve bunların dördü Japonya'da. Tsunamiden bu yana geçen bir yıl içinde, Miyagi vilayetinde aralarında pirinç tarlalarının da bulunduğu 5 bin 250 hektarlık tarım arazisi tuzdan arındırıldı. Vilayet bu yıl 4 bin 100, 2013'te de 3 bin 650 hektar arazi daha arındırmak istiyor. Tuza dayanıklı pirinç türleri, bölgenin toprak çökmeleriyle baş etmesine de yardımcı olabilir. Uzmanlar, Miyagi ve sahil şeridindeki tarım arazilerinde tuzlu su hasarı riskinin arttığını söylüyor. Bunun nedeni, depremin yüzünden kuzeydoğu Japonya'da birçok bölgede toprak çöktü. Ota'nın tarım arazi lerinde 80 santimlik çökme meydana geldi. Depremin merkez üssüne yakın yerlerde çökme daha fazla. Ota'nın hemen yakınındaki Oshika Yarımadası, deniz açıklarında meydana gelen depremin merkez üssüne en yakın yerdi. Japonya Mekansal Bilgi Merkezi'ne göre buradaki tarım arazilerinde yer yer 1.2 metreye ulaşan çökmeler meydana geldi. Ayrıca araziler yatay olarak 5.3 metre doğuya kaydı. Ota, "Sadece deniz suyuyla değil, fırtınaların yol açtığı sellerle de uğraşıyoruz. Tarım arazilerinin üzerinde kalan lağım sularının miktarında keskin bir artış var" diyor. Zen-noh Miyagi isimli tarım kooperatifinde çalışan Kazuhisa Matsunaga, tuza dayanıklı bir pirinç türü geliştirmenin bazı çiftçilerin tarıma devam edip etmeyeceklerine karar vermelerini de sağlayabileceğini söylüyor. Sahil şeridindeki bazı tarım arazileri neredeyse deniz seviyesine indi. Matsunaga, "İçinde bir miktar sodyum kalan toprağa tolerans gösterebilen bir prinç türü kullanarak çiftçiliğe devam edebilmek, onlar için büyük fark yaratacaktır" diyor. Miyagi vilayetinden araştırmacı Takashi E ndo, t uza d ayanıklı b ir pirinç türü yetiştirmenin iki yıl, bu pirinci ticari bir ürün olarak pazarlayabilecek duruma gelmeninse dört yıl alabileceğini söylüyor. Endo, "Umarız araştırma çiftçilere yardımcı olur" diyor.
