Avrupa münazara şampiyonları

Bilgili, rahat, esprili ve rekabetçiler. Konuşmaya başladıklarında, ele aldıkları konuda karşılarındakini etkileme yeteneklerinin sırrını merak ediyorsunuz. Üstelik konu siyasetse... Onlar dört yıl önce kurulan Robert Kolej Münazara Takımı'nın elemanları: Kaan Ülgen, Şafak Kılıç, Mert Zorlular, Ayşenur Biçen. Bu hınzır dörtlü, geçtiğimiz günlerde Almanya'nın Stuttgart şehrindeki Avrupa Münazara Yarışması'nda birinci oldu. Konuşma dili İngilizce olan yarışmaya 15 ülkeden 38 takım katıldı. Rakiplerini 10 zorlu yarışmada geride bıraktıktan sonra finalde Kanada'nın Alberta takımını 5-2 yendiler. Finalde güçlü bir savunmanın sonucunda uluslararası bir münazara yarışmasında ilk kez birincilik kupasını Türkiye'ye getirdiler. Ocak ayında Güney Afrika'da düzenlenecek Dünya Şampiyonası'nda Milli Takım olarak ülkemizi temsil ederken aralarına yine Robert Kolej öğrencisi Cansu Yavaşçaoğlu da katılacak.
- Neden satranç, edebiyat ya da sporla ilgili bir branşı değil de bilgi birikimi ve dil kıvraklığını gerektiren münazarayı seçtiniz? - Kaan Ülgen: Siyaset benim ilgi alanım. Hep siyasetle ilgili kitaplar okuyorum. Münazarayı da bu yüzden seviyorum.
- Ayşenur Biçen: Ara sıra tenis oynuyorum, kışın kayıyorum. Eskiden piyano çalıyordum ama artık vakit ayıramıyorum.
- Şafak Kılıç: Ben de arada sırada tenis oynuyorum, piyano çalıyorum. Münazara Kulübü'ne girmem tesadüfen oldu. Annemle babam İngilizcemin iyi olması için küçüklüğümden beri çok uğraştı. İlkokulda da münazara yaptım. Liseye gelince burada da Münazara Kulübü olduğunu görünce çok sevindim. Rekabet ortamı, ortaya atılan bir fikrin başka bir fikre çeşitli yerlerde dokunması, bunlar sonucunda da etkileşime girip yok olmaları ya da güçlenmeleri hoşuma gidiyor.
- Mert Zorlular: Münazaradan önce sofistike şeylerle ilgilenmiyordum. Yedi yıl profesyonel olarak tenis oynadım. Ağabeyim Münazara Kulübü'nün eski başkanıydı. Onun ısrarıyla girdim. Kitap okumak ilgimi çekmese de, münazara ilgimi çekiyordu. Başlarda hiçbir şey bilmiyordum. Ama Kaan'dan duya duya yavaş yavaş ilerledim. (Hepsi gülüyor.) Son maçta 'Güney Afrika'nın Libya'nın durumunu konuşurken, bu kadar şey biliyor muydum?' diye kendim bile şaşırdım.
- Kaan arkadaşlarınız neden size 'bilgi küpü' adını taktı?
- K.Ü: Küçüklüğümden beri ansiklopedi okuyorum. İleride Türkiye ya da uluslararası arenada siyasete atılabilmek istediğim için de sürekli okuyorum. Bana sanat, edebiyat sorsanız, pek bir şey bilmem. Ama münazaralarda siyasete daha yakın konular çıkıyor.
- Hep siyasi konular mı çıkıyor karşınıza?
- K.Ü: Genelde hukuk sisteminin nasıl olması gerektiğine dair konular var. Örneğin: 'Hükümet savunur ki jüri sistemine geçilmelidir,' ya da 'Hükümet savunur ki sporda teşvik primine izin verilmelidir,' gibi.
- Kulüp dört yıl önce kurulmuş. Ama yıllar önce kolejin öğrencileri arasındaki Bülent Ecevit'in de münazarada başarılı olduğu bilinir. Kulübe bir süre ara mı verilmiş?
- K.Ü: 1940'lı yıllarda Bülent Ecevit, Feyyaz Berker, Nejat Eczacıbaşı'dan oluşan rüya gibi bir münazara takımı varmış. Ama sonra bu takım bir ara yok olmuş. Dört yıl önce biz okula girdiğimizde, Feyyaz Berker, münazara kulübü tekrar kurulsun diye, okula bir bağışta bulununca yeniden başladı.
- İyi bir münazaracının sürekli okuyup, araştırması gerekiyor herhalde...
- K.Ü: Münazara yapabilmek için uluslararası ilişkiler ve siyaset bilgisine ihtiyacınız oluyor. Çünkü yarışmada 'Arap Baharı' ya da 'Diktatöre dokunulmazlık verilsin mi, verilmesin mi?' gibi konular çıkabiliyor. Bunun için dış basını takip etmek bir zorunluluk.
- Yarışmada hükümet tarafı olmak mı daha avantajlı, yoksa muhalefet etmek mi? -K.Ü: Konuya göre değişiyor. Bu iki pozisyon eşit görülse de takım olarak üzerindeki kanıt yükümlülüğü daha az olduğu ve daha fazla esnek alan bıraktığı için muhalefeti tercih ediyoruz.
- Finalde 'Kalem, kılıçtan keskindir,' konusu gelince muhalefet olduğunuz için sevinmiş olmalısınız... - K.Ü: Hayır. Çünkü başta çok belirsiz bir konu gibi geldi. Muhalefettik ama hükümetin nasıl tanımlayacağını bilmiyorduk. Hazırlık aşamasında iki saatte bayağı zorlandık. Ama tahmin ettiğimiz bir tanımla başladılar. Hatta biraz daha soyut bir yaklaşım yapınca, işimiz daha kolay oldu. Biz kendi yorumumuzu, daha somut bir şekle çekince kazandık.
- En iyi savunduğunuz konu hangisiydi?
- K.Ü: Bence en iyi maçımız 'Hükümet savunur ki, ABD dünya için model olmayı bıraktı,' konusundaki savunmamızdı. ABD'nin kendi idealleriyle olaya yaklaştık.
- M.Z: O maçta açılış konuşmasını ben yaptım. 'Eskiden ABD'yi rol model olarak görmemizin iki nedeni vardı. Biri sosyal hakları, diğeri onun verdiği özgürlükçü, demokratik değerlerdi. Ama bizce artık ABD bunları değil, tam tersini temsil ediyor. Kendisi sırf petrol için başka yerleri işgal edebiliyor. Artık kendi değerlerinden uzaklaştı,' dedik.
- Finalde birbirinizi nasıl motive ettiniz?
- K.Ü: Eleme maçlarında iki kez şanssız biçimde maç kaybettik. O iki maçtan sonra 'Biz kaliteli bir takımız, burada yenemeyeceğimiz bir takım yok,' dedik. O iki kayıp, ayağımızın yere basmasını, en küçük hatada kaybedebileceğimizi fark etmemizi sağladı.

EDEBİYAT ÖĞRETMENLERİ
Takıma, Almanya'daki yarışmada eşlik eden edebiyat öğretmeni Emre Erkorkmaz, öğrencilerin yarışmalardaki özgüvenlerine ve İngilizceye hakimiyetlerine hayran kalmış: "Yarışmalarda dünya politikası, çevre, insan hakları, siyasi ilişkilerle ilgili konular tartışıldı. Takım, kendilerini ifade becerileri, genel kültürleri ve tutkularıyla bu başarıyı hak etti."

TV'DE SEVİYELİ TARTIŞMA PROGRAMI YOK
- Televizyon kanallarındaki tartışma programlarını takip ediyor musunuz? Size yol gösterici oluyorlar mı? - Ş.K: Bakıp bakıp öfkeleniyoruz. Bence insanların televizyonda kamuya açık görüşlerini tartışabilmeleri harika. Ama ne yazık ki bunu faydalı şekilde yapan az. Bazıları da kendi düzensizlikleri, belki de münazara kültürüne aşina olmadıkları için insanların anlayabileceği programlar üretemiyor. Tartışmaların sonunda, ne çözüm bulunuyor ne de izleyicilerin kafasına farklı fikirler giriyor. - K.Ü: ABD'de siyaset tartışmaları, başkan adaylarının politikası, ekonomik programları üzerinden tartışılıyor. 'Bu adamın ekonomik programı, ülkeyi gerçekten ileriye götürecek mi?' deniliyor. Türkiye'de ise siyaset 'Başbakan şunu demiş,' üzerinde dönüyor. Ben siyaseti takip ettiğime inanıyorum ama hâlâ CHP'nin ekonomi politikasını bilmiyorum. Ama bana ABD'deki partiler sorulsa, onları biliyorum. Biz hâlâ ideoloji tartışıyoruz. Kim kime daha yüksek sesle bağırıyorsa, o haklı gibi oluyor. - A.B: Bence de tartışmalar daha çok bireye dayalı ve konuşmacılar, seviyeden daha çabuk kopuyor. Birbirlerinin bireysel yönlerine takılıp, asıl tartışmadan kaçıyorlar. - M.Z: Münazaraya başladıktan sonra artık izlemiyorum. Çünkü yapılanın kısır bir döngü olduğunu görebiliyorum.

ESPRİ YETENEĞİ, JÜRİYİ GÜLDÜRÜYOR
- Yarışmalarda mizah yeteneğiniz de etkili oluyormuş. Takımın mizah ustası kim? - K.Ü: Şafak. (Hepsi gülmeye başlıyor) - Bu bir taktik mi? - Ş.K: Daha çok üslup meselesi. Taktik olarak komik olmaya çalışan takım yok mu? Herhalde vardır. Biz 'Komik olalım da puan toplayalım,' yerine, izleyiciler gülüp alkışlayınca daha başarılı olduğunu düşünen bir takımız. - K.Ü: Mizahı hem kendimiz hem de seyirci için maçı daha zevkli hale getirmekamacıyla kullanıyoruz. Maçta arada sırada gülmek her zaman yararlı oluyor. - Stres altında bile bu kadar rahat espri yapabilmeyi nasıl başarıyorsunuz? - K.Ü: Aslında konular çok ciddi. Mesela kürtajın yasaklanması veya izin verilmesi, hayati bir konu. Ama mizah, rahatlamayı sağlıyor. Türkiye'de mizah korkulan da bir şey, alınanlar oluyor. Biraz kendimizle dalga geçebilsek, siyaseti çekilebilir kılmak için mizah çok yararlı. Şafak'ın kullandığı mizah, insanları münazaraya çekiyor. - Finalde en çok hangi espriyle jüriyi güldürmeyi başardınız? - Ş.K: Hükümet tarafı 'Kalem, kılıçtan keskindir. Çünkü demokrasi geldi, anayasa asıl önemlidir,' dedi. Ben de 'Siz 'Demokrasiyi kalemle yazarak aldık,' diyorsunuz, ama Magna Carta nasıl oldu? Baronlar krala, 'Biz sana geleceğiz ama hak istiyoruz,' dedi. Kral da 'Tamam,' dedi. Ondan sonra baronlar 'Tamam, sen bize haklarımızı ver,' deyince, kral 'Hop, ben geri gittim,' dedi. Bunun üzerine baronlar 'Biz de senin kafanı keseriz,' diyerek eninde sonunda oğluna Magna Carta'yı imzalattılar. Bu yorumum pek çok kişiyi güldürdü.