Çalışma imkanı bulamayan kadınların emeklilik için bazı avantajları bulunuyor. Özellikle isteğe bağlı sigorta ile kadınlar kendi primlerini ödeyerek hem emeklilik hakkına kavuşabiliyor hem de sağlık hizmetlerinden yararlanıyor.
Faruk Erdem / Yeni Asır
Çalışmadan emeklilik için üç ayrı formül bulunuyor
1) İsteğe bağlı sigorta,
2) Vergisiz esnaflık
3) Doğum borçlanması.
Şimdi bunları kısaca anlatalım.
İSTEĞE BAĞLI SİGORTA
Yukarıda da belirttiğimiz gibi çalışmadan emeklilik imkanı bu şekilde sağlanıyor. Hiçbir sigortası olmayan ya da çalışmayan ev kadınları 18 yaşından büyük olmaları şartı ile Sosyal Güvenlik Kurumu'na giderek kendilerini sigortalı yaptırabilirler. Bu şekilde her ay prim ödeyerek emeklilik hakkına kavuşabilirler. Bunun için bir işleme de gerek yok. Sadece bir dilekçe yeterli. Bu şekilde prim ödeyenler aynı zamanda sağlık hizmetlerinden de ücretsiz yararlanabiliyor. Üstelik bakmakla yükümlü oldukları kişiler de bu hakkı kullanabiliyor.
VERGİSİZ ESNAFLIK
Evde kendi imkanlarıyla üretim yapan kadınlar hem esnaf sayılıyor hem vergi vermiyor hem de sigortalı olup emeklilik imkanına kavuşuyor. Vergi kanununda düzenlenen "Esnaf Muaflığı' ev kadınları için de büyük bir avantaj getiriyor.
Milyonlarca kadın evde giyecek, yiyecek, süs eşyası üreterek satıyor. Bu tür işleri yapanlar vergi dairelerine başvurduklarında 'Esnaf Muafiyet Belgesi' alabiliyor. Belgeyi alanlar 3 yılda bir bunu yenilemek zorundalar. Bu belge karşılığında bir bedel de ödenmiyor.
Bu belgeyi alan kadınlar. SGK'ya başvurarak sigortalı da oluyor. Her ay prim yatırıyorlar. Üstelik daha az prim yatırıp daha çok gün kazanıyorlar. Bu yıl için 24 gün prim yatıran 30 gün çalışmış sayılıyor.
DOĞUM BORÇLANMASI
Kadınlar sigorta oldukları tarihten sonra yaptıkları doğumları borçlanarak gün kazanıyor ve daha erken emekli olabiliyor.
Bunun için 3 çocuğa kadar borçlanma imkanı bulunuyor. Her çocuk için 2 yıl süre kazanılıyor. Böylece üç çocuk borçlanması yapan bir kadın 6 yıl yani 2160 gün erken emekli olabiliyor.
EMEKLİLİK ŞARTLARI
İsteğe bağlı sigortada emeklilik şartları Bağ-Kur'a göre düzenleniyor. Bunun için kadınlarda tam emeklilik için 7200 gün ve 58 yaş gerekirken kısmi emeklilikte 5400 gün ve 61 yaş isteniyor. 9 Eylül 1999'dan önce sigortalı olmuş bir kadın buradaki primlerini 3.600 güne isteğe bağlı sigorta ile tamamlayıp bu kez 58 yaşında emekli olabiliyor.
NE KADAR ÖDENİYOR?
Aylık primler brüt asgari ücrete göre belirleniyor. Brüt asgari ücretin yüzde 32'si kadar prim ödeniyor.
İŞTE O HESAP
İsteğe bağlı ödeyen : 1.777,50 X%32 = 568,80 TL (Aylık)
Evde iş yapan : 1.777,5 / 30 = 59,25 X 24 X % 32 = 455,04 TL (Aylık)
Doğum borçlanması : 1.777.5 X %32 = 568,80 X 24 = 13.651,20 TL (Bir çocuk)
