Yeni yasa ile geçici iş ilişkisi kurma yetkisi özel istihdam bürolarına da verildi. Buna göre firmalardan gelecek geçici işgücü talepleri yasa çerçevesinde özel istihdam büroları tarafından seçme ve yerleştirme yapılarak, adayların hizmeti alan firmanın değil özel istihdam bürosunun bordrosu üzerinde sosyal güvenlik sistemine dahil edilecek. Özel istihdam bürolarıyla birlikte 'İşçi hakları korunacak mı?', 'İşverene faydaları neler?', 'İşçi açısından dezavantajlı mı?' soruları da gündeme geldi. Biz de Uluslararası Özel İstihdam Büroları Başkanı ve Randstad Global Direktörü Annemarie Muntz ile bir araya geldik. Avrupa'da uzun yıllardır uygulanan modeli ve Türkiye'yi konuştuk.
Özel istihdam bürolarının avantajları neler?
Özel istihdam büroları kayıt dışı istihdamın önlenmesi, geçici çalışan iş gücünün yasal haklarının garanti altına alınması ve özellikle genç nüfusun iş hayatına geçişinin kolaylaştırılması ve hızlandırılması gibi konularda önemli bir kilometre taşı.
Avrupa'daki uygulamalar nasıl?
Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde geçici özel istihdam bürolarının yasal çerçevesi belirlenmiş. Özel istihdam büroları çalışanlarının eşit biçimde korunmasını sağlamak amacıyla esnek istihdam biçimleri de geliştirilmiş. Özel istihdam bürolarıyla çalışan AB ülkeleri için avantajları, iş gücünün artışına hızlı yanıt verebilmek, hastalık, doğum izni gibi nedenlerden ötürü geçici olarak izinli çalışanların yerine başka kişileri bulmak, yeni bir pozisyon ya da adayın test süresi, özel yetkinlik ya da uzmanlık gerektiren boşluğu doldurmak şeklinde sıralayabiliriz.
TÜRKİYE İŞ KANUNU GÜÇLÜ
Türkiye'de işverenlerin özel istihdam bürolarını işçi aleyhinde kullanacağı yönünde endişeler var. Siz bu konuda ne düşüyorsunuz? Türkiye'de milyonlarca çalışanın tabi bulunduğu 4857 Sayılı İş Kanunu tüm maddeleri ile geçerliliğini koruyor. Yani dönemsel personel teminine ilişkin yasal değişiklik, işçi haklarını hiç bir şekilde olumsuz etkilemediği gibi kayıt dışı istihdamın büyük oranda önüne geçtiği için işçi haklarının korunmasına eskisinden de fazla uygulamaları ön plana çıkarıyor. Özel istihdam büroları kayıt dışı istihdamın engellenmesi konusunda tüm dünyada ve Türkiye'de oldukça etkin bir çözüm olarak işlev görüyor. Ticari, hukuki ve idari tüm yasa, yönetmelik ve diğer benzeri kurallara bağlı olan özel istihdam büroları SGK ve İŞKUR tarafından da denetleniyor. Ayrıca bu bürolar belirlenen özel mevzuata bağlı çalışmak zorunda. Şeffaf, kontrol edilebilir, düzenlenmiş bir istihdam ormanının inşa edilmesi konusunda özel istihdam büroları önemli rol oynayacak.
AVRUPA'NIN İKİ KATI BÜYÜDÜ
Bu yıl Türkiye zor bir dönem geçirdi. İş piyasalarının durumunu nasıl değerlendiriyorsunuz?
Türkiye ekonomisi ve işgücü piyasası küresel finansal krizden etkilendi ancak güçlü bir şekilde toparlandığını görüyoruz. Türkiye'de ekonomik büyüme, Avrupa'daki ve diğer gelişmiş ülkelerdekinin yaklaşık iki katı olarak gözlemleniyor. Türkiye'de ortalama harcanabilir gelir 2007 ile 2013 yılları arasında yüzde 18'in üzerinde bir artış gösterdi. Ekonomik büyüme sonuç olarak Türk işgücü piyasasına katılımın artmasına yol açtı. Biz Türkiye ekonomisinin daha da güçleneceğini öngörüyoruz.
İş yaşamı sizce nasıl şekillenecek?
Yeteneğin daha ön planda olduğu yeni meslek grupları ve iş alanları doğacak. Teknolojinin hızla gelişmesi, ileri teknoloji bölgelerinde istihdamı artıracak birçok yeni iş yaratacak. Yeşil enerji, biyoteknoloji gibi yeni alanlar doğacak ve yeni meslek grupları ortaya çıkacak.
Türkiye'de aktif olarak 447 özel istihdam bürosu bulunuyor. Bunun 325'i İstanbul'da faaliyet gösteriyor.
