Türkiye'nin en iyi haber sitesi

BİR DİNOZORUN HAYATI: MİNA URGAN

BİR DİNOZORUN HAYATI: MİNA URGAN

Mîna Urgan, gerek İngiliz edebiyatı üzerine incelemeleri ve aynı edebiyattan yaptığı çeviriler, gerekse İngiliz edebiyatı profesörü olarak sürdürdüğü eğitimciliğiyle "duayen" kimliğini kazandı. İngiliz Edebiyatı Tarihi adlı çalışması başta olmak üzere, Thomas Moore, Shakespeare, D. H. Lawrence ve Virgina Woolf üstüne yaptığı incelemeler, Türk edebiyatına kazandırılmış çok önemli başvuru kitaplarıdır. Özellikle Edebiyatta Ütopya Kavramı ve Thomas Moore adlı çalışması, edebiyatı olduğu kadar hayatı da özgürlük ve barış tasarımı çerçevesinde imgeleyip öneren bir çalışma olarak büyük yankı buldu. Hatta Mina Urgan, Thomas More’dan “sevgilim” diye hitap eder.

BİR DİNOZORUN HAYATI: MİNA URGAN

Ancak Mîna Urgan'ın asıl tanınması, görece "ihtisas" gerektiren bu alanlardaki çalışmalarından çok yaşamının son yıllarında kaleme aldığı anılarının yayımlanmasıyla gerçekleşti. Seksen üç yıllık bir ömrün anı ve tanıklıklarını bir araya getiren Bir Dinozorun Anıları (1998) altmış, gezi yazılarından oluşan Bir Dinozorun Gezileri adlı kitabı ise altmış altı baskı yaparak Mîna Urgan'ı, "çok satar" yazarlar arasına kattı.

BİR DİNOZORUN HAYATI: MİNA URGAN

Mîna Urgan'ın, "Benim gibi bir kocakarının hayatını kim merak eder ki" çekincesiyle kaleme aldığı “Bir Dinozorun Anıları” başta kendisi olmak üzere herkesi şaşırtarak yüzbinlerce okura ulaştı. Alabildiğine alçakgönüllü, ufak tefek, sürekli sigara içen, sözünü sakınmadan komünist ve ateist olduğunu söyleyebilen bir İngiliz edebiyatı profesörünün özellikle kendiyle alay etmeyi ihmal etmeden ve hemen hemen her satıra sindirilmiş yaşama sevinciyle kaleme aldığı anı ve tanıklıklarının içtenliği her kesimden okurun çok büyük ilgisiyle karşılandı.

BİR DİNOZORUN HAYATI: MİNA URGAN

Bir Dinozorun Anıları, anıların eksenine Mîna Urgan'ı oturmakla birlikte Atatürk'ten Halide Edip'e, Necip Fazıl, Abidin Dino, Neyzen Tevfik, Sait Faik ve Yahya Kemal'den Ahmet Haşim'e sayısız tanıklık ve bu tanıklık aracılığıyla çizdiği panoramayla da çok önemli bir "doküman" niteliği kazandı. Bir Dinozorun Gezileri'nde ise, başta Mavi Yolculuk ve Bodrum olmak üzere, Anadolu, Paris, İngiltere, İtalya, Sovyet Rusya ve Amerika'ya "dinozorca" (az parayla) yaptığı yolculukları, eksilmeyen yaşama sevinci ve gülümseten izlenimlerle aktardı.

BİR DİNOZORUN HAYATI: MİNA URGAN

“Bir Dinazorun Anıları” kitabını okurken bir insanın hayatına neler sığdırabileceğini hayretle görüyor, gıpta etmekten kendinizi alamıyorsunuz. Bu kitapta Mina Urgan’ın hayatını daha doğrusu anılarını okumuyor, tarihten bir kesit okuyorsunuz sanki.

Mine Urgan dinozorluğunu ise şöyle tanımlıyor kitabında :
“Çağımıza uymak zorundayız palavrasına da hiç mi hiç inanmıyorum. Eğer yaşadığım çağın en yüce ideali köşeyi dönmekse; eğer yaşadığım çağ toplumsal adaletsizlik üstüne kuruluysa; eğer yaşadığım çağ inandığım her şeyi yadsıyorsa; eğer yaşadığım çağa bayağılık ve çirkinlik egemense ben böyle bir çağa neden ayak uydurmak zorunda kalayım? Tam tersine baş kaldırırım, direnirim böyle bir çağa karşı. Bu yüzden dinozorlukla suçlanmam da vız gelir bana. Çünkü ben dinozoru tarih öncesi çağların nesli tükenmiş bir hayvanı olarak değil; geçmişin doğruluğu kanıtlanmış ve yadsınamaz değerlerini yeni sentezler yaparak geleceğe taşımayı amaçlayan bir yaratık olarak tanımlıyor, dinozorluğumla övünüyorum.”

BİR DİNOZORUN HAYATI: MİNA URGAN

Oldukça varlıklı olmasına rağmen, kendini parasal durumdan müşkül durumdaymış gibi inandırmış. Hatta Aziz Nesin’in şöyle bir anısı var bu konu üzerine:
“Aziz Nesin bir gün Boğaz’da yürürken, deniz kenarında yeni yapılmış bir apartman görmüş. Apartman da öyle böyle değil, adeta Marmara'nın içinde tekne gibi yüzüyormuş. Aziz Nesin binayı görünce içi gitmiş tabi. Kendi kendine "Kim bilir burada şimdi hangi şanslı p... oturacak?" diye sormuş.

Gün gelmiş öğrenmiş ki, o apartman Mina Urgan'a vefat eden bir akrabasından miras kalmış. Mina Hanım da oraya taşınma arifesindeymiş. Aziz Nesin işin aslını öğrendikten sonraki şaşkınlığını Mina Urgan’a şöyle dile getirmiş:

" O p... sen miydin?"

BİR DİNOZORUN HAYATI: MİNA URGAN

Bundan tam 10 yıl önce 15 Haziran 2000’de tedavi gördüğü İstanbul Nöroloji servisinde 85 yaşında yaşama gözlerini yuman Urgan, geride dolu dolu yaşanmış bir hayat ve Thomas Moore, Shakespeare gibi Türkçe’ye kazandırılmış pek çok dev eser bıraktı.

Mina Urgan’ın Türk edebiyatına kazandırdığı dev eserlerden bazıları ise şunlar:

BİZE ULAŞIN