Ebu Muhammed el-Ceriri Kimdir?

Bağdat'ta yaşadı. Gençliğinde fıkıh ilmiyle meşgul oldu. Daha sonra Sehl et-Tüsterî ile Cüneyd-i Bağdâdî'nin sohbetlerine katıldı. Tasavvufa meyli giderek artınca Cüneyd'e intisap edip onun gözde müridi oldu. Kaynaklar, Cüneyd'in vefat ederken müridlerine şeyh olarak Ebû Muhammed'i tavsiye ettiğini bildirirler. Âlim bir şeyh olarak tanınan Cerîrî hac için gittiği Mekke'de bir ay itikâfta kaldı. Şeyhinin tasavvufla ilgili görüş ve davranışlarını takip eden Ebû Muhammed, irşad faaliyetlerine devam ederken Karmatîler'le çıkan bir çatışmada 120 yaşlarında susuzluktan öldü.

Ebû Muhammed, tasavvuf tarihinde çok önemli bir yeri olan Cüneyd mektebinin en büyük temsilcilerinden biri olup fikirleri, yorumları ve yetiştirdiği müridlerle tasavvuf düşüncesinin gelişmesine hizmet etmiştir. Tasavvufu, "kötü huylardan arınıp iyi huylar edinmek" ve "halleri murakebe etmek ve edebe sarılmaktır" şeklinde tarif eder. Onun "halkın arasına girmek, fakat Hakk'ı bırakıp halkla meşgul olmamak" şeklindeki uzlet tarifini Nakşibendîliğin "halvet der-encümen" ilkesiyle bağdaştırmak mümkündür. Ona göre ihlâs yakīnin semeresidir. "En yüksek seviyede şükür, şükürden âciz kalındığını anlamaktır". "Sabır, sıkıntı ve refahı aynı derecede sükûnetle karşılayabilme gücüdür."

Kaynak: Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi

BİZE ULAŞIN
BİZE ULAŞIN