Neden Başkanlık sistemi?

  • 1
  • 23
Neden Başkanlık sistemi?
Neden Başkanlık sistemi?

Sabah Perspektif yazarlarından Ali Aslan 15 Temmuz ve başkanlık sisteminin önemini yazdı...

15 Temmuz vakası, güvenlik ve sivil bürokrasiye sızmış bir örgütün uluslararası destekle siyaset kurumunun hedef almasıydı.

Daha önce 2013'te Gezi'de sokak ve 7 Haziran seçimleriyle "Türkiyelilik" ile siyaset kurumu üzerinden siyaset kurumunu hedef alan siyaset-dışı aktörler, bu sefer Türk siyasetinin kalbini oluşturan bürokrasi kanalından hareket ettiler.

  • 3
  • 23
Neden Başkanlık sistemi?
Neden Başkanlık sistemi?

TANZİMAT'TAN BERİ İKTİDARA ULAŞMANIN YOLU

Keza bürokrasi, Tanzimat'tan itibaren, özellikle de 1909'da 31 Mart darbesinin ardından Türkiye'de iktidara ulaşmanın ve elde tutmanın en etkin yolu olageldi. Bununtemel sebebi, ülkede siyasi düzenin ve kurumsallaşmanın bürokrasi merkezli olmasıdır.
Cumhuriyet'in kuruluşundan 1950'ye kadar siyasi lider Mustafa Kemal ve bürokrasi sınıfı ülkeyi mutlak bir şekilde kontrol ettiler.

  • 4
  • 23
Neden Başkanlık sistemi?
Neden Başkanlık sistemi?

1960'DA ÇOK PARTİLİ SİYASİ HAYATA GEÇİNCE...

1950'den itibaren çok-partili demokratik düzene geçilmesiyle toplum siyasi seçkinler, yani siyaset kurumu üzerinden iktidarda söz sahibi olmaya başladı. Ancak 1960 darbesinden sonra tesis edilen vesayetçi düzen siyasi seçkinlerin iktidardan fazla payalmasına müsaade etmedi. Bürokrasi merkezli bir kurumsallaşmanın -bu 1980 darbesinden sonra daha da bürokrasi lehine güçlendiböyle bir sonuç vermesinden daha doğal bir şey olamazdı.

  • 5
  • 23
Neden Başkanlık sistemi?
Neden Başkanlık sistemi?

SİYASET KURUMU ÜÇE BÖLÜNDÜ

Her ne kadar siyasi düzen bürokrasi merkeze alınarak dizayn edilmiş olsa da bunda siyaset kurumunun kendi iç problemlerinin payı da göz ardı edilemezdi. Siyaset kurumu bürokrasinin hegemonyasına uyumlu şekilde parlamenter sistem temelinde düzenlendi. Buna göre siyaset kurumu üç güce bölündü. Bunlardan biri yargıydı ve yargının temel işlevi Kemalist vesayetin bekçiliğini yapmak, rejimin kırmızı çizgilerini zorladıklarındasiyasi seçkinleri hizaya çekmekti.
Diğer ayakları, yasama ve yürütme güçleri oluşturdu. Yasama ve yürütme tek bir çatı altında parlamentoda toplanıyordu.

  • 6
  • 23
Neden Başkanlık sistemi?
Neden Başkanlık sistemi?

SİYASETİ SEÇKİNLER LEHİNE FELÇ ETTİLER

Parlamentonun yarısını ya da biraz daha azını bürokratik seçkinlerin temsilcisi konumundaki siyasi partiler -CHP çizgisive merkez sağdaki kariyerist siyasi seçkinler alıyordu. Bu siyasi çizginin -Bülent Ecevit'in CHP Genel Başkanı olduğu dönem bir kenara bırakılacak olursa- ana misyonu siyaset kurumunun bürokratik seçkinler lehine felç edilmesiydi.

BİZE ULAŞIN