Evinize şık bir koltuk almak istiyorsunuz ve bu koltuğun çok sevdiğiniz bir tasarımcıya ait olması da öncelikli tercihiniz... Tesadüfen hep alışveriş yaptığınız ikinci el eşyalar satan mağazada da aynısından bir tane var. Veya en sevdiğiniz restoran tam da sevdiğiniz koltuklarla dekore edilmiş. Peki bu şık koltuk orijinal mi yoksa gerçeğinin iyi bir kopyası mı? Günlük hayatımızda sıklıkla karşılaştığımız bu soru aslında herkesin ortak sorunu. Özellikle de alışveriş yaparken söz konusu değerli bir mobilya ise, ayrıca önem taşıyor. Vitra marka sandalye, Poltrona Frau marka şık bir koltuk veya Kartell marka bir aydınlatma... Alalım ama doğru tercihi nasıl yapalım? Çok basit gibi görünse de aslında her tasarımın kendine has bir ipucu barındırdığını söyleyen Özlem Yalım işin detaylarını anlattı...
MALZEMENİN KALİTESİ
Kopya ürünler tüm dünyada üreticilerin canını sıkan bir konu olarak gündemde aslında. Çoğu tasarımcı ve üretici de ticari haklarını, 'ilk kopyası çıkana kadar ne kadar kazanabilirsek' bakış açısıyla değerlendiriyor. Kopya bir mobilyayı öncelikle malzeme kalitesinden anlamak mümkün. Avrupa'da bir kopya ürünü ilk olarak malzemesi ele veriyor. Zira Çin'de veya Türkiye'de orijinalde kullanılan kalite ve dokuda malzemeler bulmak her zaman mümkün olmuyor. Özellikle meta, kromajlı, kaynaklı veya döküm eşyalarda birleşim ve malzeme kalitesine bakarak belli bir ayrıma varılabilir. Malzeme ve işçiliğin dışında yine pek çok firma sorunun ötesine orijinal imzalar, damgalar, etiketler ve hatta gizli yerlerde bile rastlanabilecek logo kullanımı ile geçmeye çalışıyor. Aeron ofis sandalyesi ve Poltrona Frau marka deri koltukların da taklidi yapılıyor. Bir Paltrona Frau deri koltuğun dikiş kalitesi ve deri kalitesi diğer tüm örneklerden farklıdır. Ama alıcı açısından yaklaşırsak, iç astarlarda özel dokunmuş logolu kumaşın tercih edilmesi ve minder arkasında görünmeyecek bir kısımda, deri üstüne markanın işlenmesi diğer önemli ayırt edici unsurlar.
ÜZERİNDE DAMGA ARAYIN
Mesela Vitra sandalyede damga arayın. Genel olarak tüm plastik ve poliüretan sandalye, koltuk gibi eşyaların orijinalleri yekpare, eksiz ve devam eden çizgiler, hatlar ile karşımıza çıkarken, bu tarzdaki ürünlerin kopyalarında çeşitli ek yerleri ile karşılaşmak kaçınılmaz. Kartell firması tarafından üretilen bir lambayı ele alalım; bu lamba tasarımının kontürü küreyi tamamlayacak şekilde aşağıda kıvrılıyor. Oysa kopyasını üretecek firma için bu çok pahalı bir yatırım. O aynı ürünü yarım küre olarak üretip, aynı ebatlarda ve renklerde piyasaya sürmeyi tercih edecektir. Çok bilinçli olmayan bir göz, ilk bakışta bu ayrımı yapamayıp çok rahatlıkla ürünü orijinal zannedebilir. Bu tarzda farklar iki ürün yan yana geldiğinde açıkça ortaya çıkar.