Amortisör nedir ve amortisör ne demek, sözcük anlamına baktığımızda Fransızca amortisseur sözcüğünden dilimize geçmiştir. Ne işe yarar ve nasıl çalışır konusunda ise makinelerde çalışma sırasında meydana gelen sarsıntı ve titreşimlerin şiddetini ve etkisini azaltmak için kullanılan parçadır. Amortisörler hareket yönüne ters, hız ile orantılı bir direnç gösterir. Anlaşılacağı üzere amortisör neden bozulur ve bozulursa ne olur, baktığımızda arasın hareket sistemi düzensizleşir. Yine aralarında sıkı bir ilişki olan süspansiyon ve amortisör arasındaki fark da yazımızın devamındadır.
Amortisör, motorlu araçlarda sarsıntıyı, sallantıyı ve buna benzer şeyleri en aza indiren düzen ve bu düzen için kullanılan araç, aygıttır. Makinelerde çalışma esnasında ortaya çıkan sarsıntı ve titreşimlerin şiddetini ve etkisini azaltmak için kullanılan yaylı elemanlardır. Amortisörler makinelerde hareket yönüne ters, hız ile orantılı bir direnç gösterirler. Böylece sarsıntı ve titreşim doğuran enerjiyi ısıya çevirerek yutarlar. Amortisör her türlü darbeli çalışan makinelerde (tekstil makineleri, presler, iş makineleri, kaldırma makineleri, otomobillerin) en yaygın kullanma alanı olarak ortaya çıkar.
Amortisör, makinelerde çalışma sırasında meydana gelen sarsıntı ve titreşimlerin şiddetini ve etkisini azaltmak için kullanılan yaylı aygıtlardır. Amortisörler hareket yönüne ters ve hız ile orantılı bir direnç gösterirler. Böylece sarsıntı ve titreşim doğuran enerjiyi ısıya çevirerek yutarlar.
Arabalarda da kullanılan amortisörler sarsıntıyı en aza indirmek için kullanılırlar.
Amortisörler araçlarda genellikle:
Amortisörlerin nasıl çalıştığını anlamak için çok kısa ve basit bir deney yapabilirsiniz. Öncelikle elinizi suyun içinde ileri ve geri şekilde hareket ettirin. Elinizi ne kadar hızlı hareket ettirmeye başlarsanız, su tarafından uygulanan direnç o kadar yüksek olur ve daha fazla enerji gerektirmeye başlar. İşte Amortisörler de temelde aynı prensiple çalışmaktadır.
Süspansiyon, araçlarda sürüş güvenliğini ve yolcuların rahatını etkileyen en önemli sistemlerden biri olarak bilinir. Araçların yol tutmasını ve sürüş kalitesini artırmak için geliştirilen bu mekanizma çeşitli mekanik bağlantılarla tekerleklerin aynı hizada tutulmasına destek olur. Süspansiyondaki yaylar tekerleklerin yukarı yönlü hareket etmesini sağlayarak düz olmayan yollarda yaşanan sarsıntılar araç içinde en az şekilde hissedilmesini sağlar.
Süspansiyon ile amortisör arasındaki farka bakacak olursak: Engebeli yollarda yayların neden olduğu tekerlek salınımını dengeleyen sisteme ise amortisör olarak adlandırılır. Amortisörlerin yokluğunda araç gövdesi tekerlekler üzerinde kararsız bir salınım yapar. Bu da rahatın azalmasına, kaza riskinin artmasına ve de yol tutuşunun kaybedilmesine yol açmaktadır. Burada devreye giren amortisörler de bunu riskleri en aza indirmektedir.
Amortisör arızaları farklı biçimlerde ortaya çıkabilmektedir. Söz gelimi kimi zaman amortisör patlaması olarak da bilinen tüp içindeki yağın dışarıya sızması kimi zaman da amortisör üst takozunun bozulması şeklinde meydana gelebilmektedir. Bunlar arasından en yaygın arızalar ise amortisör takozundan kaynaklanmaktadır. Takoz arızalarında ise genellikle şu durumlar yaşanır:
Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin
Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!
