Benim oyum 'evet'

Referandumda nasıl oy kullanacaksınız? Pamuk: Referandum sırasında Columbia Üniversitesi'nde dersler başlamış olduğu için büyük ihtimal oy kullanamayacağım, ancak Yeşilköy hava alanından çıkarken oy vermeye çalışacağım. Ama verirsem, verebilirsem oyum "Evet" olacak. Hem referandum da Türk seçmenine sorulan soruya "Evet" demek istediğim için hem de Anayasa değişikliklerini onayladığım için. "Evet" devede kulak diyorlar, doğru, bu anayasanın pek çok yerinin değişmesi lazım. Ama "devede kulak" diye, Anayasa'da yapılan küçük bir siyasi anayasal değişime de hayır demek bana doğru gelmiyor.
Anayasa değişikliği Türkiye'de bir zihniyet değişikliğine yol açabilir mi? Pamuk: Türkiye'de çok büyük bir zihniyet değişikliğine yol açacağına ya da bu Anayasa değişikliğinin herhangi bir tarihsel dönüm noktası olduğunu doğrusu pek düşünmüyorum. Anayasa değişikliği ya da referandum, içeriğinden çok iktidar, muhalefet siyasallaşmasına dönüştü. Buna çok fazla karışmak istemem. Muhalefetin "Hayır" deme isteğini anlarım, ama benim için önemli olan referandumun konusudur. Yalnız benim için değil, bütün Türk seçmeni için geçerli ve daha önemli olan referandumun duygusal içeriğidir. Referandum siyasileştirilmek istendi. Her iki taraftan, iktidar ve muhalefet tarafından. Tabii ki bir referandum siyasidir ama yapılan anayasal değişikliği aşan bir şekilde siyasileştirilmek istendi ve siyasallaştığı kadar da duygusallaştı.
Duygusallaşmasından neyi kastediyorsunuz? Pamuk: Referandum benim kafamda askeri darbelerle özdeşleşti, ilişkilendirildi. İşte askeri darbe hatıraları, yazarların hapse atılması, insanların işkenceden geçmesi, kitapların yasaklanması, yakılması. Bu ülkede benim de çok fazla hatırlamaktan hoşlanmadığım şeyler referandumla ilişkilendirildi. Eğer referandum içeriğinden başka bir de siyasi yanı varsa o da duygusal bir yan, onu da görüyorum ve bu yüzden referandumda 'Evet' oyu veririm. Çünkü pek çok kişi gibi artık askeri darbe istemiyorum. Açık bir toplum olsun istiyorum. Türkiye, askeri darbe tehdidi yaşanmayan bir ülke olsun istiyorum. Bu yüzden de
referandumda 'Evet' vermeye çalışacağım.
Referandumdan sonra Türkiye'de bir siyasi kırılma yaşanacak diyebilir miyiz? Pamuk: Diyemem. Büyük bir ihtimalle evet oyu çıkacaktır. Ama bu yüzden Türkiye'de derin bir değişiklik yaşanmayacak. Türkiye'de yaşanan değişiklik, küçük, küçük pek çok adımdan oluşuyor. Bazen geri bazen ileri gidiyor. Bu referandum da onlardan biri. Bu bakımdan referandumu gözümde büyütmüyorum. Anayasalarla ülkenin çok fazla değişeceğini sanmıyorum. Anayasayı değiştirirsiniz. Savcının biri başka bir yerden kaşının üzerinde gözün var diye dava açabilir. Türkiye öyle bir ülke. Resmi ana metinlere de çok fazla saygı duyulmuyor. Hoşgörü kültürü önemli. Referandum bana kalırsa duygusal bir yere geldi. O kısmı ilginç siyasi olduğu kadar duygusal bir yanı da var.
Anayasa değişikliği sürecinde sol muhalefet sizce yeterince görevini yaptı mı? Pamuk: Hem sol hem de sağ dediğimiz kesimler, referandumda farklı tepki gösteriyorlar. Sol kesimin içinde de evet ve hayır diyecekler var, kendini sağ kesimde görenler içinde de. Buna sol ve sağ diye bakmak çok da anlamlı değil. Belki daha çok demokratlar, açık toplum olsun, herkes istediğini söylesin, askeri darbe, devlet korkusu olmasın gibi şeyler daha önemli bence.