SON DAKİKA… Orta Doğu'yu bir kez daha ateş çemberine dönüştüren ABD/İsrail-İran Savaşı'nda 26 gün geride kaldı. ABD ve İsrail'in ortak saldırılarına misliyle karşılık veren İran, Suudi Arabistan, BAE, Kuveyt ve Bahreyn olmak üzere pek çok ülkeyi bombaladı. İran'ın füzeleri ile Demir Kubbe delindi İsrail'in pek çok kritik şehri ağır hasar aldı. Savaş nedeniyle dünyada enerji krizi tırmanırken, müzakere konusunda tarafların yaptığı açıklamalar ise kafaları karıştırdı. ABD Başkanı Donald Trump, "Müzakere halindeler ve bir anlaşmaya varmayı çok istiyorlar. İran'ın yüksek lideri olmamı istiyorlar, ama ben istemiyorum" ifadelerini kullandı. İran Dışişleri Bakanı Arakçi ise ateşkes iddialarına kapıyı kapadı: Savaşın kendi şartlarımızlasona ermesini istiyoruz! İşte ABD/İsrail-İran Savaşı'nda dakika dakika yaşananlar...
İran'ın yeni misillemesinin ardından başta Tel Aviv olmak üzere İsrail'in birçok bölgesinde sirenler çaldı.
ABD ile İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sürerken, İngiltere merkezli Financial Times (FT) gazetesi çarpıcı bir iddiayı gündeme taşıdı. Batılı istihbarat kaynaklarına dayandırılan habere göre; Rusya’nın bu ay itibarıyla İran'a İHA sevkiyatına başladığı bildirildi. İHA'ların yanı sıra gıda ve tıbbi malzemeleri de içeren sevkiyatın aşamalı olarak gerçekleştirildiği ve bu ay sonunda tamamlanmasının beklendiği kaydedildi. Moskova’nın Tahran’a daha önce istihbarat desteği ve uydu görüntüleri sağladığı hatırlatılarak, silah desteğinin ise 28 Şubat’ta başlayan savaşın başından bu yana ilk olduğu vurgulandı.
"İRAN’IN ASKERİ KAPASİTESİNİ GÜÇLENDİRMEYİ AMAÇLIYOR"
Rusya'nın, Ukrayna'ya karşı yürüttüğü savaş için 2023 yılından bu yana İran tasarımı İHA'lar ürettiği hatırlatılan haberde, Moskova'dan Tahran'a yapılan bu son sevkiyatın İran'ın askeri kapasitesini güçlendirmeyi ve rejimi istikrara kavuşturmayı amaçladığı öne sürüldü. İsrail'in son dönemde Hazar Denizi'ndeki İran hedeflerine düzenlediği saldırıların da Rusya ile İran arasındaki bu askeri ve lojistik transferleri sekteye uğratmayı amaçladığı iddia edildi.
"DOĞRU OLAN TEK ŞEY İRAN’LA DİYALOĞU SÜRDÜRDÜĞÜMÜZ"
Rusya yönetiminin söz konusu iddiayla ilgili yanıtına da yer verilen haberde, bir Kremlin sözcüsünün "Şu anda ortalıkta dolaşan pek çok asılsız haber var. Doğru olan tek şey ise, İran yönetimiyle diyaloğumuzu sürdürdüğümüzdür" dediği aktarıldı.
iran'dan yayın yapan Hemşehri haber sitesi, ismi açıklanmayan İranlı yetkilinin konuya ilişkin değerlendirmelerini aktardı.
Açıklamada, "Düşmanca bir adım atılması halinde Kuveyt-Suudi Arabistan ortak petrol bölgesi, Vefre ve Burgan petrol sahaları, El-Zor ve Şuaybe enerji santralleri ile diğer stratejik altyapılar misilleme hedefleri listesinde yer alıyor." ifadeleri kullanıldı.
Bu çerçevede, ABD veya İsrail'den gelebilecek herhangi bir stratejik saldırıya karşı İran'ın karşılık vermeye hazır olduğu savunuldu.
ABD Başkanı Donald Trump, Ulusal Cumhuriyetçi Kongre Komitesi tarafından düzenlenen bir bağış toplama etkinliğinde yaptığı konuşmada, İran’a karşı yürütülen savaşla ilgili açıklamalarda bulundu. İran’a karşı açık şekilde kazandıklarını belirten Trump, "İran'a Ortadoğu'da yaptığımız gibi bir şey daha önce hiç görülmedi" değerlendirmesinde bulundu.
İran’ın ABD ile müzakere halinde olduğu iddiasını yineleyen Trump, "Müzakere halindeler ve bir anlaşmaya varmayı çok istiyorlar. Ama bunu söylemekten korkuyorlar. Çünkü, kendi halkları tarafından öldürülmekten korkuyorlar. Ayrıca bizim tarafımızdan öldürülmekten de korkuyorlar" dedi.
"İRAN’IN YÜKSEK LİDERİ OLMAMI İSTİYORLAR, AMA BEN İSTEMİYORUM"
Bazı kesimlerin kendisini İran’ın yüksek lideri yapmak istediğini öne süren Trump, "Ben istemiyorum. Söylediklerine bakın. Çok açık bir şekilde duyuyoruz ki; 'Sizi bir sonraki yüksek lider yapmak istiyoruz' Hayır, teşekkür ederim. İstemiyorum" diye konuştu. ABD’nin İran’ı yıkıp geçtiğini iddia eden Trump, " 'Savaş' kelimesini kullanmayacağım. Çünkü, 'Savaş kelimesini kullanırsanız, bu belki de iyi bir şey olmaz' diyorlar. Savaş kelimesini sevmiyorlar, çünkü onay almanız gerekiyor. Bu yüzden 'askeri operasyon' kelimesini kullanacağım, ki bu aslında tam olarak bu. Buna askeri yıkım deniyor" şeklinde konuştu. Trump ayrıca, 2024 seçimlerini Demokratların kazanmış olması halinde, İran’ın şu anda nükleer silahlara sahip olacağını savundu.
İran'dan yayın yapan Jamaran haber sitesine göre, İsfahan'da şiddetli patlamalar meydana geldi.
Bu gece Basra Körfezi yakınlarındaki Fars eyaletine bağlı Lamerd ilçesindeki "Uluslararası Lamerd Şuheda Havalimanı" ve Şiraz kenti de ABD-İsrail saldırılarının hedefi olmuştu.
Devrim Muhafızları Ordusuna yakınlığıyla bilinen Fars Haber Ajansı, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından konuya ilişkin paylaşımda bulundu.
Şu ana kadar MQ-9, Hermes 900, Hermes 450, Orbiter-4 ve Lucas tipi 131 insansız hava aracının (İHA) düşürüldüğü iddia edildi.
Seyir füzelerinden AGM-158 JASSM ve Tomahawk tipi 56 füzenin vurulduğu belirtilirken, F-15, F-16, F-18 ve F-35 tipi 7 savaş uçağının hava savunma sistemi tarafından hedef alındığı ileri sürüldü. Yakıt ikmal uçaklarından KC-135 tipi 7 uçağın ve 1 helikopterin de hedef alınan askeri unsurlar arasında olduğu iddia edildi. ABD ve İsrail tarafından söz konusu iddialara ilişkin henüz açıklama yapılmadı.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Komutanı Amiral Brad Cooper, İran’a karşı yürütülen Epic Fury Operasyonu (Destansı Öfke Operasyonu) ile ilgili son bilgileri yayınladığı video mesajla kamuoyu ile paylaştı. Operasyonun dördüncü haftasında daha önce planlanan askeri hedeflerin ilerisinde olduklarını belirten Cooper, "Sadece birkaç saat önce 10 bininci İran hedefini vurduk. Ve başardıklarımızı müttefikimiz İsrail’in başarılarıyla birleştirirsek, bu binlerce hedef daha anlamına geliyor. Bu da birlikte daha güçlü olduğumuzu açıkça gösteriyor" değerlendirmesinde bulundu.
"İRAN ARTIK DENİZE AÇILAMIYOR"
İran’a yapılan hassas ABD saldırılarının Tahran rejiminin hava savunmasını etkisiz hale getirdiğini aktaran Cooper, "On yıllardır İran savaş gemileri bölge sularında dolaşarak küresel deniz taşımacılığını tehdit ve taciz etti. Ancak o günler geride kaldı. Çünkü şu anda İran Donanması'nın en büyük gemilerinin yüzde 92'sini imha etmiş durumdayız. Artık denize açılamıyorlar. Benim operasyonel değerlendirmem odur ki, artık bölgede ve dünya çapında anlamlı bir şekilde deniz gücü ve nüfusu yansıtma yeteneklerini kaybettiler" şeklinde konuştu.
"İHA VE FÜZE FIRLATMA ORANLARI YÜZDE 90’DAN FAZLA DÜŞTÜ"
İran'ın İHA ve füze fırlatma oranlarının yüzde 90'dan fazla düştüğünü kaydeden Cooper, "Bu da Amerikan kuvvetlerine ve ülkemizin bölgedeki komşularına saldırma yeteneklerinin büyük ölçüde azaldığı anlamına geliyor. Sadece İran'ın deniz, İHA ve füze kapasitesini önemli ölçüde zayıflatmakla kalmadık, rejimin bunları yeniden inşa etme yeteneğini de ortadan kaldırdık" diye konuştu.
"BİZİM SAVAŞ KABİLİYETİMİZ ARTARKEN, İRAN'IN AZALIYOR"
Cooper, Destansı Öfke Operasyonu öncesinde İran’ın sadece savaş gemileri, füzeler ve saldırı İHA'ları üretmediğini, aynı zamanda bu teknolojileri bölgesel ve küresel kötü aktörlere yaymak için çaba gösterdiğini hatırlattı. İran’ın bu çabalarına da büyük bir darbe indirdiklerinin altını çizen Cooper, "Bugün, İran'ın füze, İHA ve donanma üretim tesisleri ile tersanelerinin üçte ikisinden fazlasına hasar verdik veya imha ettik. Ancak henüz işimiz bitmedi. İran'ın daha geniş çaplı askeri üretim aygıtlarını tamamen ortadan kaldırma yolunda ilerliyoruz. Bu nedenle operasyonel değerlendirmem, ABD'nin savaş kabiliyeti artmaya devam ederken İran'ın savaş kabiliyetinin azaldığı yönündedir" ifadelerini kullandı.
COOPER’DAN B-52 BOMBARDIMAN UÇAKLARININ KAPASİTESİNE VURGU
ABD kuvvetlerinin şu ana kadar 10 binden fazla uçuş gerçekleştirerek İran semalarında hava üstünlüğü sağladığını söyleyen Cooper, "Son bilgilendirmede de bahsettiğim gibi, yakıt ikmal tankerleri menzilimizi artırıyor. Avcı ve bombardıman uçakları ise birincil hedeflerimize karşı hassas saldırılar gerçekleştiriyor. İran'a yönelik yüksek hacimli saldırılar gerçekleştiren ve havadaki eşsiz üstünlüğümüzü sergileyen B-52 bombardıman uçaklarının gücünün altını çizmek isterim. Şu an göklerdeki sekseninci yılında olan B-52 bombardıman uçaklarımız, her bir görevde yaklaşık 32 tona varan mühimmatla İran'a yönelik saldırılar gerçekleştiriyor" bilgisini paylaştı. Cooper, hiçbir görevin ABD kuvvetleri için çok zor olmadığını vurgulayarak, tüm askeri personele teşekkür etti.
Suudi Arabistan Savunma Bakanlığının sosyal medya platformundaki hesabından yapılan açıklamada, ülkenin doğusunda 12 İHA saldırısının engellendiği belirtildi.
Peş peşe yapılan açıklamalarda, tüm saldırıların doğu bölgesine yönelik yapıldığına vurgu yapılarak, İHA'ların savunma sistemlerince imha edildiği kaydedildi. Açıklamalarda, saldırıların kaynağına ilişkin bir bilgiye yer verilmedi.
BAE Savunma Bakanlığının ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yapılan açıklamada da hava savunma sistemlerinin İran kaynaklı füze ve İHA saldırılarını önlemeye çalıştığı belirtildi.
Açıklamada, ülkenin çeşitli bölgelerinde duyulan patlama seslerinin, hava savunma sistemlerinin balistik füzeleri engellemesi ve savaş uçaklarının İHA'ları engellemesi sonucu oluştuğu vurgulandı. Öte yandan Bahreyn İçişleri Bakanlığı ise ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, İran kaynaklı saldırı nedeniyle el-Muharrak kentindeki bir tesiste yangın çıktığı belirtildi.
Açıklamada, tesisin mahiyetine ilişkin bilgi verilmezken, yangının can kaybı yaşanmadan kontrol altına alındığı kaydedildi.
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (DMO) ABD’ye ait bir F-18 savaş uçağının düşürüldüğü yönündeki iddiasını yalanladı. CENTCOM’dan yapılan açıklamada, DMO’nun ABD jetini yeni gelişmiş hava savunma sistemlerini kullanarak, Chabahar üzerinde düşürdüğünü iddia ettiği hatırlatılarak, "İran tarafından hiçbir ABD savaş uçağı düşürülmemiştir" denildi.
İRAN, F-18 SAVAŞ UÇAĞININ DÜŞÜRÜLDÜĞÜNÜ DUYURMUŞTU
DMO, ABD ordusuna ait bir F-18 savaş uçağının İran’ın Chabahar şehri üzerinde düşürüldüğünü açıklamıştı. Resmi İran basını ise düşen uçağa ait olduğu iddia edilen görüntüler yayınlamıştı.
İranlı İşçiler Haber Ajansına göre, Lamerd Kaymakamı Ali Alizade konuya ilişkin açıklama yaptı.
Alizade, "ABD-İsrail saldırılarında Uluslararası Lamerd Şuheda Havalimanı pistinin bir kısmı vuruldu." bilgisini verdi.
İranlı yetkili, olayda can kaybı yaşanmadığını kaydetti. Öte yandan gece saatlerinde Fars eyaletinin merkez şehri Şiraz'da da art arda patlama seslerinin duyulduğu belirtildi.
ABD Başkanı Donald Trump'ın, Savunma Bakanlığına İran'ın enerji altyapısına yönelik saldırıları durdurma talimatı verdiğine dikkati çekilen açıklamada, buna rağmen Buşehr Nükleer Enerji Santrali'nin yakınına tehlikeli saldırı düzenlendiği belirtildi.
Açıklamada, şunlar kaydedildi:
"Bu pervasız ve sorumsuz yaklaşımdan dolayı kızgınız. Saldırganların, İran sivil halkı arasında çok sayıda can kaybına yol açan suç içerikli eylemlerini gizlemek ve haklı çıkarmak için bölgede büyük ölçekli nükleer felaket yaratmaya çalıştıkları izlenimi oluşuyor. Washington ve Batı Kudüs, Buşehr Nükleer Enerji Santrali'ne yönelik saldırıların geri dönüşü olmayan insani ve çevresel sonuçlara yol açacağını anlamalı."
Rus uzmanlar dahil santraldeki personelin hayatının tehlikede olduğu belirtilen açıklamada, bunun kesinlikle kabul edilemez olduğu vurgulandı.
Açıklamada, ABD ile İsrail'e saldırıları durdurma çağrısı yapılarak, "İran'a gerekçesiz, pervasızca ve sorumsuzca saldıranların, aklını başına almalarını, İran'ın nükleer enerji altyapısına yönelik saldırılar dahil sebepsiz saldırganlıklarına son vermelerini talep ediyoruz. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ve Birleşmiş Milletler'den (BM) bu konuda net tepki göstermelerini ve kararlı adımlar atmalarını bekliyoruz." ifadeleri yer aldı.
|
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, devlet televizyonunda katıldığı programda ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları, savaşın seyri ve Hürmüz Boğazı'nın durumuna ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Arakçi, bölge ülkelerinin hava sahalarının İran'a karşı kullanılacağını öngörmediklerini belirterek, "Komşu ülkelerin hava sahasının İran'a karşı kullanılacağını öngörmüyorduk. Ancak sahada bunun gerçekleştiğini gördük. Bu durumun söz konusu ülkelerin bilgisi ya da iradesi dışında olduğunu söylemek mümkün değil, aksine bu yönde bazı bulgular bulunuyor. Bölgede bulunan ABD üsleri de kullanılmayacağı yönündeki açıklamalara rağmen İran'a yönelik operasyonlarda kullanıldı. ABD güçlerine hem üs içinde hem de dışında çeşitli destekler sağlandı ve hava sahaları kullanıma açıldı. Bu durum, ilgili ülkeler tarafından da farklı şekillerde kabul ediliyor" dedi.
|