Toplum içinde bazı hakların sessizce ihlal edilmesi, zamanla bu ihlalin olağanlaşmasına neden olabilir. Haksız yere kullanılan mallar, çoğu zaman yıllarca kimse fark etmeden ya da ses çıkarmadan kullanılmaya devam eder. Ancak bir noktada bu kullanım artık hoş görülmeyip, hak sahibi tarafından sorgulanmaya başlanır. Ecrimisil davası nasıl açılır, kaç yıl geriye dönük talep edilebilir gibi sorular bu sorgulamalardan sonra sorulan sorular arasında yer almaktadır.
Ecrimisil davası, bir taşınmaz malın maliki tarafından, o taşınmazın izinsiz şekilde kullanılması nedeniyle açılır. Davacının bu davayı açabilmesi için taşınmazın maliki olması, davalının ise mal sahibinin rızası olmaksızın taşınmazı kullanmış olması gerekir. Rıza varsa ya da taraflar arasında kira ilişkisi kurulmuşsa, ecrimisil talebinde bulunulamaz.
Dava açmak için öncelikle Asliye Hukuk Mahkemesi'ne başvurulur. Dava dilekçesinde; taşınmazın tapu bilgileri, davalının hangi tarihler arasında ve ne şekilde işgalde bulunduğu, işgalin mal sahibinin bilgisi dışında gerçekleştiği ve bu süre boyunca emsal kira gelirine göre tazminat talep edildiği açıkça belirtilmelidir. Mahkeme sürecinde taşınmazın değeri ve getirisi genellikle bilirkişi incelemesiyle belirlenir.
Delil olarak tapu kayıtları, tanık beyanları, varsa daha önce gönderilmiş ihtarname ya da yazışmalar, işgal süresini gösteren belgeler kullanılabilir. Ayrıca ecrimisil hesaplanırken, taşınmazın konumu, büyüklüğü, kullanım şekli ve civardaki benzer taşınmazların rayiç kira bedelleri dikkate alınır. Dava sonunda mahkeme, haksız kullanım nedeniyle belirlenen bedelin davalıdan tahsil edilmesine hükmedebilir.
Ecrimisil, geriye dönük olarak en fazla 5 yıl için talep edilebilir. Bu süre, Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenen zaman aşımı süresine dayanır. Davacı, taşınmazının 10 yıldır haksız şekilde kullanıldığını ileri sürse bile, dava açtığı tarihten geriye dönük en fazla son 5 yılın tazminatını isteyebilir. Daha önceki dönemler için talepte bulunmak mümkün değildir.
Bu 5 yıllık süre, her yıl için ayrı ayrı işler. Yani ecrimisil davası açıldığında, dava tarihinden itibaren geriye doğru sayılarak her bir yıl için ayrı ayrı kira bedeli belirlenir. Bu süre, dava açıldığı anda dolmuşsa artık geri alınamaz; ancak zaman aşımı kesintiye uğramışsa ya da bir ihbarname gönderilmişse bu durum sürenin yeniden başlamasına yol açabilir.
Ecrimisil talebinde bulunacak kişiler için bu süre oldukça kritiktir. Taşınmazın fiilî işgalini fark eden mal sahibinin zaman kaybetmeden yasal yollara başvurması gerekir. Aksi hâlde geçmiş dönem zararları için herhangi bir talep hakkı kalmayabilir. Bu nedenle ecrimisil davası açmak isteyen kişinin, yalnızca haksız kullanımın varlığını değil, zamanında harekete geçip geçmediğini de gözetmesi gerekir.