Gıda ürünlerinde yapılan sahtecilik ve hileler hem toplum sağlığını tehdit ediyor hem de kamuoyunda ciddi bir tedirginliğe yol açıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı'na bağlı ekiplerin 81 ilde sürdürdüğü denetimlerde ise en fazla hileye bal ve zeytinyağı ürünlerinde rastlandığı görülüyor.
"POLİFENOL" OYUNUYLA TÜKETİCİLER ALDATILIYOR
Şifa deposu olarak bilinen zeytinyağında ise "polifenol" oyunu ile tüketici aldatılıyor.
Yağın kalitesini belirleyen en önemli unsurlardan biri polifenol oranı. Polifenollü zeytinyağları zeytinde doğal olarak bulunan ve sağlık açısından önemli faydalar sunan bileşenlerini yüksek oranda bünyesinde barındırıyor. Ancak piyasada "yüksek polifenollü" etiketi ile ürün satan birtakım zeytinyağı üreticisi belirttikleri "polifenol" oranının yarısını bile yakalayamıyor.
BAKANLIK HAREKETE GEÇTİ
Takvim'in haberine göre; coğrafi işaretli ürün logosunun ve yüksek polifenol vaadinin arkasına sığınarak tüketicileri yanıltan bu markaya karşı Tarım ve Orman Bakanlığı yetkilileri hızlıca harekete geçti. Skandalın patlak vermesinin ardından bakanlık yetkilileri, detaylı inceleme yapmak üzere ürünlerden yeni numuneler aldı.
GARANDERE MARKASI ÜRÜNLERİNİ BÖYLE PAZARLADI
Bu tutarsızlığın en somut örneklerinden biri, coğrafi işaretli Milas'ta faaliyet gösteren GARANDERE markasının zeytinyağlarında ortaya çıktı. GARANDERE, yarım litresini 2.980 TL'den satışa sunduğu "Soğuk Sıkım Natürel Sızma Zeytinyağı" için 933 polifenol oranı vaat etti.
(Garandere'nin sahibi Cenk Altunbaş)
Ürünü, piyasadaki yüksek polifenollü yağlardan daha üstün olduğu iddiasıyla "Ultra Yüksek Polifenollü" etiketiyle pazarladı.
POLİFENOL ORANI 251.76 ÇIKTI
Tarım ve Orman Bakanlığı onaylı laboratuvarlarda yapılan analizler ise 933 polifenol oranının yanına bile yaklaşamadı.
"GARANDERE 933 Ultra Yüksek Polifenollü Soğuk Sıkım Natürel Sızma Zeytinyağı" isimli ürünün polifenol oranı 251.76 mg/kg çıktı.
Firma yetkilileri "erken hasat" gerekçesi sunsa da gönderilen ikinci parti ürünün de polifenol oranı 933'ü yakalayamadı.
"HER ÜRÜNDE AYNI KALİTEYİ YAKALAYAMIYORUZ" İTİRAFI
Firma yetkilisi Cenk Altunbaş, "Sıkım aşamasından sonra biz Aydın'a analize gönderiyoruz, oradaki analiz sonucunda 933 değeri çıktı" savunmasını yaptı.
(Firma yetkileri söz konusu ürünleri apar topar kaldırdı)
"Her üründe bu kaliteyi yakalayabiliyor musunuz?" sorumuz üzerine Altunbaş, "Hayır, bunlar sınırlı olduğu için çok az çıkan ürünler. Diğerleri daha düşük oranlarda" dedi.
Dolayısıyla her üründe aynı kaliteyi yakalayamadıklarını açık açık ikrar etti.
ANALİZ SONUÇLARI GARANDERE'Yİ YALANLADI: 50 DEĞİL 650 PUAN DÜŞÜŞ VAR
Dahası Altunbaş, polifenol oranında çok fark olmayacağını iddia etti. Maksimum 50-60 puan düşme olacağını dile getirdi. "Bunlar (zeytinyağları) çok iyi ortamlarda saklanıyor" diye ekledi. Ancak bu iddia Bakanlık onaylı analiz testiyle çöktü.
933 polifenollü denilen yağ, 251 polifenol değeri yakaladı. GARANDERE cephesi "kesinlikle polifenolde yarı yarıya düşüş olmaz" savunması yapsa da çıkan oran yarısını bile yakalayamadı. İlk başta "Her üründe aynı kaliteyi yakalayamıyoruz" şeklindeki ikrar, yerini inkara bıraktı.
"GIDAYI SAHİP OLMADIĞI ÖZELLİKLERLE PAZARLAMAK YANILTICI"
Peki, yönetmelik ne diyor?
Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi "Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme" Yönetmeliğine göre;
Gıdanın sahip olmadığı etkilere veya özelliklere atıfta bulunmak ve tüm benzer gıdalar aynı niteliklere sahip olduğu halde, belli bir gıdanın özel niteliklere sahip olduğunu ileri sürüp belirli bileşenler ile besin öğelerinin varlığını özel olarak vurgulamak "YANILTICI" olarak değerlendiriliyor.
"COĞRAFİ İŞARET" MASKESİYLE SOYGUN MU?
Öte yandan "coğrafi işaret" sonrası Milas merkezli zeytinyağı işletmelerinin sayısı gözle görünür şekilde arttı. Coğrafi işaret alınmadan önce 10'u bulmayan Milas'taki zeytinyağı markası birden 60 bandını aştı.
"Her eve bir damla zeytinyağı" sloganıyla yola çıkan GARANDERE ise polifenol değeri düşük yağların yarım litresini 2.980 TL'den satıcıya sunuyor.
"Doğanın altın iksiri" gibi cezbedici cümleler ve "Heraklia Premium Series, 933 yüksek polifenol" etiketleriyle tüketiciyi aldatıyor.
Taklit, tağşiş ve hileli gıdayla hummalı bir şekilde mücadele eden Tarım ve Orman Bakanlığı'nın analiz sonuçlarıyla belgelenen "polifenol oyunu" sonrası nasıl bir aksiyon alacağı merak konusu oldu.