Alınan mal ve hizmeti belgelendiren, satılan malların iadelerinde de düzenlenen gider pusulası, vergi sisteminde önemli bir ihtiyaçtır. Vergi mükellefi olmayan kişilerden alınan hizmet ve mal karşılığında fatura alınamayacağından gider pusulası hazırlanması gerekmektedir. Üzerinde iş içeriği, türü, toplan fiyat vb. bilgilerin bulunduğu gider pusulası 2 nüsha olarak hazırlanmakta, iki tarafta da birer nüsha kalmaktadır. İki nüsha da imzalı olmak zorundadır.
GİDER PUSULASI NEDİR?
Gider pusulası, Vergi Usul Kanunu'nun 234'üncü maddesinde tanımlanmıştır. Bu tanıma göre gider pusulası, birinci ve ikinci sınıf tüccarlardan, kazancı basit usulde tespit edilenlere, vergiden muaf esnaflardan, serbest meslek erbaplarına, bu kişilere yaptırılan işler ya da alınan hizmet karşılığında, işi yapana da imzalatılan, fatura hükmünde resmi bir belgedir.
Fatura düzenleme yetkisi olmayan şahıslardan alınan mal ve hizmet karşılığında düzenlenir. Bu şekilde firmalar, bu giderleri belgelendirmiş olup deftere kaydedebilirler.
Kullanılacak gider pusulaları da tarafların anlaştığı matbaada bastırılır ya da noter tarafından tasdik edilir.
225 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğ ile gider pusulasının şekli ve usulü açıklanmıştır.
Gider pusulası düzenlenirken aşağıdaki bilgilerin yer alması gerekmektedir:
GİDER PUSULASI STOPAJ ORANLARI
Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. Maddesinde açıklandığı üzere, vergiden muaf esnaftan hizmet ya da ürün alımında yapılan ödemelerde stopaj kesintisi yapılmaktadır. Stopaj, vergi borçları ödenirken gelir sahibinin eline geçmeden kesilen vergidir.
Gider pusulasındaki stopaj oranları şunlardır:
Gider pusulasındaki stopaj vergi hesaplaması, anlaşmanın içeriği ve malı satan ya da hizmeti verene göre net veya brüt olarak yapılmaktadır.
Net ödeme:
İşi yapan kişi ile net 2.000 Türk Lirası üzerinden anlaşma yapıldığını ve vergi oranının %20 olduğunu varsayalım. Toplam tutar hesabı şu şekilde olacaktır:
2.000 / (%100 - %20) = 2.000 / 0,8 = 2500 Türk Lirası
Brüt ödeme:
İşi yapan kişi ile brüt 2.000 Türk Lirasi üzerinden anlaşma yapıldığını ve vergi oranının %20 olduğunu varsayalım. Toplam tutar hesabı şu şekilde olacaktır:
2.000 x (%100 - %20) = 2.000 x 0,8 = 1600 Türk Lirası
Gider Pusulası Örneği

