Erkeklerde görülen, meme dokusunda olağandışı büyümeye jinekomasti denir. Jinekomasti, erkek meme dokusunun boyutunda kanser dışı bir nedenle artışın meydana geldiği, hormonal sistemin bir bozukluğudur. Jinekomastide yağ dokusundan ziyade, bez dokusunda büyüme meydana gelir. Yağ dokusu artışına bağlı büyüme gerçek jinekomasti değildir. Buna pseudojinekomasti yani yalancı jinekomasti denilir ve tedavisi son derece kolaydır. Sadece liposuction yapılarak tamamen tedavi edilebilir.
Jinekomasti neden olur?
Genellikle, vücudun hormonal dengesinin bozulması nedeniyle ortaya çıkar. Erkek ya da kadın her normal bireyde hem erkek, hem de kadınlık hormonları belirli ölçülerde salgılanır. Jinekomasti, erkeklik hormonları olan androjenlerin, vücuttaki kadınlık hormonları olan östrojen seviyelerine göre nispeten düşük olduğu durumlarda ortaya çıkar. Erkeklerde bebeklik ve ergenlik çağında geçici olarak ortaya çıkabilir. Bu vakalar genellikle kendi kendine düzelir ve hormon seviyeleri de normale döner.
Karaciğer sirozu, kronik böbrek yetmezliği, yaşlanma, testis kanseri, hipertiroidi, aşırı alkol tüketimi ve kullan bazı ilaçlar gibi çok farklı nedenlerle jinekomasti ortaya çıkabilir.
Jinekomastide görülebilen belirtiler nelerdir?
Jinekomastide meme büyümesi genellikle her iki memede eşit şekilde olur. Nadir de olsa tek taraflı büyüme söz konusu olabilir. Büyümüş olan memede genellikle ağrı yoktur ancak hassasiyet görülür. Tek taraflı jinekomasti vakalarında mutlaka kanserden şüphelenmek gerekir; çünkü erkek meme kanseri sıklıkla tek memede ortaya çıkar. Bir erkekte jinekomasti gelişirse, mutlaka bir doktora muayene olmalıdır.
Doktor jinekomastinin sebebini anlamak için gerekli testleri yapacaktır. Eğer meme kanserinden şüphelenirse mammografi isteyebilir.
Jinekomasti nasıl tedavi edilir?
Ergenlik döneminde olduğu gibi geçici jinekomasti durumu varsa; genellikle üç yıl içinde tedavi edilmeden kendiliğinden iyileşir. Eğer jinekomasti alınan ilaçlar sebebi ile ortaya çıkmışsa; ilacı kesmek jinekomastinin derecesini azaltmada etkili olabilir. Kronik böbrek yetmezliği, hipertiroidi gibi jinekomastiye neden olan, altta yatan hastalığın tedavisi yapılmalıdır.
Jinekomasti tedavisinde ilaçlar ve cerrahi tedavi yöntemleri kullanılmaktadır. İlaçlar, jinekomastinin erken safhalarında kullanıldığında etkilidir; çünkü büyüyen göğüs dokusu genellikle yaklaşık 12 ay sonra skar dokusu denilen bir doku haline gelir. İlaçlar bu skar dokusuna etkili değildir. Bu aşamadan sonra, cerrahi tedavi tek olası tedavi yöntemidir ve plastik cerrahi uzmanı tarafından yapılır.
Jinekomasti, memenin büyüklüğüne ve sarkmış meme derisine göre sınıflandırılır. Sınıflandırma yapıldıktan sonra uygun cerrahi işlemler belirlenir. Belirlenen evreye göre liposuction ve/veya meme bezlerinin cerrahi olarak çıkarılması tedavi seçenekleridir. Bazı erkeklerde meme dokusunda büyümeyle beraber, meme derisinde sarkma da vardır.
Bu durumda fazla derinin de cerrahi olarak kesilip çıkartılması gerekir. Jinekomasti ameliyatı genellikle güvenlidir, ancak her ameliyat türünde olduğu gibi enfeksiyon, kanama ve anestezinin komplikasyonlarına bağlı riskler mevcuttur. Ameliyattan sonra,1 ay kadar bir süre korse takılmalıdır. Jinekomasti, ameliyattan sonra genellikle tekrarlamaz, sadece aşırı kilo alınırsa meme dokusunda yağlanmaya bağlı az bir büyüme olabilir. Sonuç olarak: jinekomasti bir hastalık değildir, görsel problemdir. Fiziki sağlık yönünden tedavisi gerekmez ancak sosyal ve psikolojik sağlığı bozuyorsa tedavi gerekir. Tek tedavi yöntemi de ameliyattır.
