Ermeni piyanist Şahan Arzruni, Kütahyalı Ermeni bestekâr Komitas Vardapet'in piyano eserlerini yeniden yorumladı. İstanbul'da, 1943'te doğan ancak 1964'ten beri Amerika'da yaşayan Arzruni, geçen yıl Akdamar Adası'nda Dışişleri Bakanlığı'nın davetiyle bir konser vermişti. Arzruni albüm nedeniyle yine Türkiye'ye geliyor. Ermeni müziğinin kökleri üzerine çok sayıda araştırma yapan Arzruni, yeni albümünde Komitas'ın hayatı ve müziği ile ilgili yaptığı geniş çalışmaya da yer verdi. En önemli Komitas icracılarından biri olarak bilinen Arzruni, albümünde bestecinin 1906- 1916 arasında yazdığı piyano eserlerini yorumladı. Albümde Komitas'ın 1896-1899 arasında Berlin'de öğrenciyken bestelediği eserler de yer aldı.
KÖKLERİNE DÖNDÜ
İstanbul'da Getronagan Lisesi'nde ve İstanbul Belediye Konservatuvarı'nda eğitim gören, Ferdi Ştatzer'den piyano ve Raşit Abed'den müzik teorisi dersleri alan Arzruni, 1964'te Gülbenkyan Vakfı'nca sağlanan bursla, dünyanın en saygın müzik okullarının başında gelen Juilliard Okulu'nda eğitim almak üzere New York'a taşındı. Juilliard piyano bölümünden mezun oldu. Oda arkadaşının etkisiyle Çin müziği üzerine ihtisas yapmaya başladı. Bu sırada karşılaştığı Musevi asıllı Asya Müzik Cemiyeti'nin başkanı, "Ermeni müziği gibi bilinmeyen bir müzik dururken neden Çin müziğini araştırıyorsun?" deyince, köklerine dönüp çağdaş Ermeni müziği üzerine çalıştı. Arzruni, 1996'da Katolikos Karekin I tarafından Aziz Sahak ve Mesrob madalyası ile onurlandırıldı. 2003'te ünlü Ermeni kompozitör Aram Haçaduryan'ın doğumunun yüzüncü yıldönümü vesilesiyle, Ermenistan Kültür Bakanlığı'nca Ermenistan'ın müzik alanındaki tam yetkili temsilcisi olarak atandı. 2010'da Dışişleri Bakanlığı himayesinde, Akdamar Adası'ndaki Aziz Haç Kilisesi'nin açılış ayini vesilesiyle, Van 100'üncü Yıl Üniversitesi'nde bir konser verdi.
ERMENİLERİN ÂŞIK VEYSEL'İ
Ermeniler'in Âşık Veysel'i olarak bilinen Komitas'ın en önemli özgün eseri İlahi Litürji Badarak adlı parça... 1892'de bestelemeye başladığı bu eseri bitiremedi. Avrupa'da, Türkiye'nin çeşitli yerlerinde ve Mısır'da müzik icra eden Komitas, 1910 sonrası İstanbul'da yaşadı. 1915 tehciriyle tutuklanan 235 Ermeni ileri geleni arasındaydı. Çankırı'ya sürgün edildi. Talat Paşa'nın özel emriyle İstanbul'a dönmesine izin verildi. Dönüşünden sonra akıl sağlığını yitiren Komitas, önce Şişli'deki La Paix Hastanesi'ne, ardından hayatının son 20 yılını geçireceği Paris'teki bir senatoryuma yatırıldı. Hayatının son 18 yılında hiç piyano çalmadı, beste yapmadı, şarkı söylemedi ve konuşmadı. 1935'te Paris'te öldü.
