Müslüman dünyasında her yıl büyük bir manevi coşkuyla idrak edilen kurban kesme günleri, bu yıl da ibadet bilinci ve yardımlaşma ruhuyla kapımızı çalıyor. Kurban ibadetinin temel amacı Allah'a yakınlaşmak ve ihtiyaç sahiplerinin sofralarına katkıda bulunmak olsa da bu sürecin fıkhi kurallara ve sağlık normlarına tam olarak uygun yürütülmesi büyük önem arz ediyor. Gerek büyükbaş gerekse küçükbaş kurbanlıkların kesim işlemleri sırasında hem hayvana eziyet edilmemesi hem de et kalitesinin korunması adına bilinmesi gereken hayati kurallar bulunuyor.
Kurbanlık hayvanın kesim yerine götürülmesinden itibaren ibadetin fıkhi boyutu başlar. İslamiyet, canlıya hürmeti esas aldığı için kurbanlık hayvan kesinlikle sürüklenerek, dövülerek veya ürkütülerek kesim alanına taşınmamalıdır. Hayvanın gözleri temiz bir tülbent veya bez yardımıyla bağlanmalı, sakinleşmesi sağlanmalıdır.
Keskin bıçaklar ve kullanılacak teçhizatlar kesinlikle hayvanın göreceği şekilde bilenmemeli, canlının strese girmesi engellenmelidir. Yapılan araştırmalar, kesim öncesi stres yaşayan hayvanların etlerindeki pH dengesinin bozulduğunu ve etin sertleştiğini göstermektedir.
Devenin dışındaki tüm kurbanlık hayvanlar (koyun, keçi, sığır, manda), sol yanları üzerine, yüzleri ve göğüsleri kıbleye gelecek şekilde şefkatle yatırılır. Kolaylık sağlaması açısından hayvanın iki ön ve bir arka ayağı, uç kısımlarından bir araya getirilerek sağlam bir sicimle bağlanır, bir arka ayağı ise serbest bırakılır.
Kesimi yapacak olan ehil kişi, yönünü kıbleye çevirerek üç defa bayram tekbiri (Teşrik tekbiri) getirir. Ardından vakit kaybetmeden "Bismillahi Allahü ekber" diyerek kesim işlemine geçer. Kesim esnasında nefes borusu, yemek borusu ve şah damarı olarak bilinen iki büyük kan damarının tek bir hamlede, süratle kesilmesi şarttır.
Kurban ibadetinin sıhhati ve hayvana eziyet edilmemesi için kaçınılması gereken bazı mekruh davranışlar vardır. Hayvanın canı tamamen çıkmadan, yani çırpınması durup vücudu soğumaya başlamadan önce omuriliğin kesilmesi (enseye bıçak vurulması), başının gövdeden tamamen koparılması veya derisinin yüzülmeye başlanması kesinlikle mekruhtur.
Ayrıca bir hayvanın, diğer bir hayvanın gözü önünde kesilmesi de İslami etik kurallarına tamamen aykırıdır. Kesim tamamlandıktan sonra hayvanın kanının tamamen akması beklenmelidir; kanın içeride kalması etin erkenden bozulmasına neden olur.
Günümüzde kurban kesimleri, belediyeler ve valilikler tarafından belirlenen asgari teknik ve hijyenik şartlara sahip resmi kurban kesim alanlarında yapılmalıdır. Sokak aralarında, parklarda veya yol kenarlarında rastgele kesim yapmak hem çevre sağlığını tehdit eder hem de yasal olarak cezai müeyyidelere tabidir.
Kurban kesim işlemini bizzat gerçekleştiren veya vekalet yoluyla kestiren kulun, kesimin ardından Allah'a şükür nişanesi olarak iki rekat şükür namazı kılması ve dua etmesi müstehaptır.
Kesilen kurbanın eti ise geleneksel ve fıkhi ölçülere göre üç eşit parçaya bölünür. Bir parçası ev halkı ve aile bireyleri için ayrılırken, ikinci parçası eve gelen akraba, komşu ve misafirlere ikram edilir.
Üçüncü ve en önemli parça ise kurban kesemeyen, maddi durumu yetersiz ihtiyaç sahiplerine dağıtılır.
Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin
Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!
