Silahlı saldırı olan Mali'nin haritada nerede yer aldığı merak ediliyor. Edinilen son bilgiye göre Mali'de Dogon etnik grubunun yaşadığı bir köye yapılan saldırıda en az 95 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Reuters haber ajansı ölü sayısının en az 100 olduğunu aktardı. Bunun üzerine milyonlarca kişi Mali'nin haritadaki yerini ve tarihi önemini araştırmaya başladı. İşte Orta Afrika ülkesi Mali hakkında merak edilen detaylar…
Mali nerede? Mali ülkesi hartadaki yeri nedir?
Batı Afrika'da bulunan denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Mali, Afrika'nın en büyük yedinci ülkesidir.
Kuzeyde Cezayir, doğuda Nijer, güneyde Burkina Faso ve Fildişi Sahili, güneybatıda Gine ve batıda Senegal ve Moritanya ile sınır paylaşmaktadır. Yüzölçümü yaklaşık 1.240.000 km2 ve tahminî nüfusu neredeyse 12.000.000 kişi. Ülkenin başkenti Bamako'dur.
Başkent: Bamako
Alan: 1.240.000 km²
Nüfus: 18,54 milyon (2017) Dünya Bankası
Resmi dili: Fransızca
Para birimleri: CFA frangı, Batı Afrika CFA Frangı
Sekiz ayrı bölgeden oluşan Mali'nin kuzeydeki sınırları Sahra Çölü'nün tam ortasına ulaşır. Ülke nüfusun çoğunun yaşadığı yeri olan güneydeki bölgede ise Nijer ve Senegal nehirlerini içermektedir. Ülkenin ekonomik altyapısını başlıca tarım ve balıkçılık oluşturmaktadır. Mali'nin bazı doğal kaynakları altın, uranyum ve tuzdur. Mali, dünyanın en fakir ülkelerinden biri sayılmaktadır.
Günümüzün Mali Cumhuriyeti, bir zamanlar üç tane Batı Afrika imparatorluğunun bir parçasıydı. Gana İmparatorluğu, Mali İmparatorluğu (ülkenin ismi bu imparatorluktan türetilmiştir) ve Songhay İmparatorluğu. 19. yüzyılın sonuna doğru Mali, Fransız idaresinin altına alınarak Fransız Sudanı'nın bir parçası oldu. 1959'da Mali, Senegal ile Mali Federasyonu olarak bağımsızlığını kazandı. Bir yıl sonra Mali Federasyonu bağımsız Mali devleti oldu. Uzun bir tek-partili dönemden sonraki 1991 darbesinin ardından yeni bir anayasa yazıldı ve Mali demokratik, çok-partili bir devlet oldu.
MALİ TARİHİ NEDİR?
Mali'nin tarihi ortalama bin yıl öncesine dayanıyor. Nijer Nehri etrafına yayılmış ölü odaları ve dikilitaşlar, Bandiagara falezlerine oyulmuş Telem'lere ait mağaralar bu düşünceyi destekliyor.
İbn'i Haldun ve İbn'i Batutta yazılı kaynaklarında 11.yüzyıldan itibaren tarih sayfalarında yer alan ve Nijer Nehri kıyılarına kurulmuş Mali İmparatorluğundan sıkça bahsederler. Ayrıca 16. Yüzyılda yazılan "Tarih es Sudan" adlı kitap da Mali'nin direnişlerle ve savaşlarla dolu tarihçesinden bahseder.
Bir taraftan Faslılarla girişilen savaşlar, diğer taraftan azınlık oluşturan kabilelerden gelen saldırılara karşı sürekli direnen Mali 13. Yüzyılda Sosso'lar tarafından yok edilir.
İki yüz yıl bir aradan sonra 15. yüzyılda tekrar canlanan Mali İmparatorluğu ve ticaret yollarının kesişme noktasında kurulan Timbuktu Şehri Afrika'da İslam dininin ve kültürünün öğretildiği bir ilim ve irfan yuvası zengin bir imparatorluk şehri haline gelir.
Daha yakın geçmişte Fransızların sömürge yönetimine karşı, en büyük direnmeyi gösteren El Haç ve Samory gibi zenci liderler en büyük savaşları bu bölgede verir. Bamako ise, 19. Yüzyılda surlarla çevrili küçük bir köy iken, önce 1920 yılında kurulan Fransız Sudan'ının daha sonrada 22.9.1960 yılında kurulan Mali Cumhuriyetinin başkenti olur.
En yakın geçmişte ise, ülkenin kuzeyindeki efsanevi şehir Timbuktu'da ayrılıkçı gruplarla yapılan çatışmalar nedeniyle, 22.3.2012 günü ordudan ayrılan bir grup asker darbe yaparak yönetime el koyduğunu açıklar. Yirmi bine yakın tarihi elyazmalarına ev sahipliği yapan Timbuktu'da, yok olan değerleri korumak ve sahip çıkmak adına Unesco'nun desteği ile toparlanma sürecindeki bu şehre ve ülkeye seyahat şu günlerde zor gibi görünmektedir.
