Milyem nedir, kuyumcuda milyem ne demek ve nasıl hesaplanır soruları, kuyumculuk alanına adım atan biri için temel bilgi alanını oluşturur. Çünkü milyem, bir altın takının ya da külçenin içinde ne kadar saf altın bulunduğunu gösteren net bir ölçüdür. Bu değerin doğru anlaşılması, hem bilinçli alışveriş yapmayı sağlar hem de olası kandırılmaların önüne geçer.
Milyem, bir metalin – özellikle altının – saflığını 1000 üzerinden ifade eden ölçü birimidir. "Mille" kelimesi Latince'de "bin" anlamına gelir. Yani 1000 milyem, %100 saf altını gösterir. Milyem, ayar kavramının matematiksel karşılığıdır ve daha hassas sonuç verir.
Örneğin:
1000 milyem = %100 saf altın
916 milyem = %91.6 saf altın (22 ayar)
585 milyem = %58.5 saf altın (14 ayar)
375 milyem = %37.5 saf altın (9 ayar)
Bu değerler altının içindeki saf kısımla diğer metal alaşımlarının (bakır, gümüş vb.) oranını gösterir. Böylece altının dayanıklılığı artırılırken, fiyatı da düşer.
Kuyumcularda milyem değeri, ürünün üzerine ya da içine damga olarak işlenir. Bu damga, o ürünün kaç ayar olduğunu ve içindeki saf altın oranını belirler. Özellikle uluslararası alanda, milyem ifadesi ayara göre daha net ve karşılaştırılabilir kabul edilir.
Bir yüzüğün içine "750" damgası vurulmuşsa bu, 750 milyem, yani %75 saf altın içerdiğini gösterir. Bu da 18 ayar altın demektir. Kuyumcular, bu değerleri hem fiyatlandırmada hem de kalite garantisinde kullanırlar. Milyem ne kadar yüksekse, altının değeri de o kadar yüksek olur.
Milyem hesaplama, oldukça basit bir formülle yapılır. Elinizdeki altının ayarını biliyorsanız, bunu 1000 üzerinden milyem değerine çevirmek için şu formül kullanılır:
Milyem = (Ayar ÷ 24) × 1000
Örnekler:
22 ayar altın: (22 ÷ 24) × 1000 = 916 milyem
18 ayar altın: (18 ÷ 24) × 1000 = 750 milyem
14 ayar altın: (14 ÷ 24) × 1000 = 583 milyem (kuyumcularda genellikle 585 olarak yuvarlanır)
Tersine çevirmek de mümkündür:
Ayar = (Milyem ÷ 1000) × 24
Bu hesaplamalar sayesinde hem altının gerçek değerini öğrenebilir hem de alışveriş yaparken aldatılma riskinizi en aza indirebilirsiniz.