Regülatör nedir sorusu araba kullanıcıları da dahil olmak üzere birçok kişi tarafından araştırmaktadır. Bunun sebebi ise pek çok farklı alanda kullanılıyor olmasıdır. Araba kullanıcılarının ilgilendiği nokta ise daha çok arabada regülatör ne işe yarar olduğudur. Tabi bunlardan önce regülatör ne demek olduğunun bilinmesi de önemli bir konudur. Haberimizin kalan kısmına inerek tüm bunlarla beraber regülatör nedir, çeşitleri nelerdir sorularının cevaplarına ayrıntılarıyla başlıklar halinde ulaşabilirsiniz.
Regülatör kelimesi günlük hayatımızda oldukça sık karşımıza çıkan ve sıklıkla kullanılan sözcüklerden bir tanesidir.
Regülatör kelimesinin kökeni Fransızca olup TDK'ye göre ise regülatör kelimesinin anlamı şu şekildedir:
- Düzenleyici
- Ayarlayıcı
Enerjinin yani elektrik voltajının dalgalanması, düşmesi ya da yükselmesi gibi, durumlar farklı sebeplerden olabilmektedir. Regülatörler ise meydana gelen bu dengesizlik halinde, ortadaki durumun tam tersi hareket ederek bunu düzenlemeyi amaçlar. Yani enerjinin düşmesi halinde cihazlara verilen elektrik akımının miktarını artırarak aynı seviyede kalmasını sağlar. Bazı durumlarda bunun tam tersi de olabilmektedir. Elektrik şebekesine herhangi bir nedenden dolayı yüksek voltaj geldiğinde ev ya da iş yerlerindeki cihazların bundan olumsuz etkilenmemesi için şebekeye gelen enerji miktarını düşürerek, dağıtılan elektriği dengelemiş olur. Genel olarak regülatör; alçak gerilim sistemlerinde, bir alete gelen elektriğin gücünü ayarlamak için kullanılan tek sarımlı küçük trafolara verilen genel isimdir. Bu cihazlar elektrik enerjisini, sahip olduğu bazı donanım parçalarını kullanarak dengelemektedir. Yani enerjinin düşüp yükselmesini sahip olduğu parçalar sayesinde yapar. Enerjiye uygulamış olduğu yükseltme ya da düşürme durumunu, cihazın çalışmasını sağlayan elektronik devre aracılığı sayesinde yapmaktadır.
Evlerimize her zaman elektrik akımı düzenli olarak gelmeyebilir. Bazen voltaj düzensiz bir şekilde gelip evimizdeki elektrik miktarını düşürür ve daha sonra tekrar normale döner. Çoğu zaman voltaj düzensizliği cihazları kapatacak kadar şiddet olmaz. Ancak düzensiz elektrik akımı bir süre boyunca devam ederse bir noktadan sonra elektronik cihazlara ciddi ölçüde zararlar verebilir. Voltaj düşüşü ya da yükselişi sadece ev ortamında yaşanır diye düşünmeyin. Aynı zamanda sanayi alanlarında ya da iş yerlerinde de bu durum yaşanabilmektedir. Evlerimizde sadece elektronik cihazlara zarar verirken üretim yerlerinde işleri aksatir, cihazların bozulmasına neden olup üretimi tamamen durdurabilir de. Basit bir voltaj düzensizliği gibi görünse de bir süre bu şekilde devam eden bu düzensizlik ciddi zarar verebilecek ortamlar yaratır. Bu tarz durumların yaşanmaması ve elektrik akımının düşüş ya da yükselişlerinden etkilenmemesi için regülatörler yani akım dengeleyicilerin kullanılması gerekir. Bu şekilde hem cihazlarımızı koruyabilir hem de işlerimizin aksamamasını sağlarız. Sanayi ortamlarında voltaj düzensizliği sonucunda oluşacak zarar daha büyük olduğundan dolayı birden fazla regülatör kullanılması tavsiye edilir. Evlerimizde ise voltaj düzensizliği durumları için tek fazla regülatör yeterli olur.
Regülatör; gerilim ve akımı düzenleyen üniteye denir. Araçlardaki alternatörlerin devirleri, motorun seyrine göre azalır ya da çoğalır. Yani alternatör tarafından temin edilen gerilim değişkenlik gösterir. Fakat bu gerilim uygun değerlerde sınırlanamazsa hem alternatörler hem de besledikleri alıcılar hasar görebilir.
Bu nedenle şarj gerilimini belli bir değerde sınırlamak ve sistemdeki bütün alıcıları yüksek gerilimden korumak gerekir. Regülatörler, meydana gelen dalgalanmaları istenen değerlerde tutmaya yararlar ve araç için oldukça önemli bir role sahiptirler.
Regülatör çeşitleri ikiye ayrılır:
Manyetik Regülatör:
Manyetik bobin, platinler ve dirençten oluşur. Manyetik regülatör, gelen manyetik akım miktarını artırır ya da azaltır.
Elektronik Regülatör:
Bu tip regülatörler alternatör ile birlikte kompakt şekilde üretilir. İnce bir silikon çip ve üzerine yerleştirilen çok sayıda elektronik parçadan meydana gelir. Bu tipteki regülatörler minyatür devrelerdir.
Regülatörün görevi, LPG tankından gelen sıvı LPG'nin, motor suyundan aldığı sıcaklıkla ısıtılarak buharlaşmasını sağlamaktır. Ardından buharlaşan bu gazı, diyafram vasıtası ile karbüratör veya sıralı sistemlerde bulunan enjektörlere gönderir