Rusya –Ukrayna ikinci görüşmesinden insani koşullar ele alındı

İstanbul Çırağan Sarayı'nda yapılan ikinci barış müzakeresinde Rusya heyeti ile Ukrayna heyeti bir araya geldi. Bir saat 15 dakika süren görüşmeler sonrasında özellikle çocukların yaralı ve yaşlı esirlerin takas edilmesi konusunda ve müzakerelerin devamı ile birlikte Liderlerin bir araya gelmesi hususunda anlaşmaya varıldı.

İstanbul müzakerelerine katılan Ukrayna heyetinin başkanı Ukrayna Savunma Bakanı Rüstem Umerov toplantı sonrasında yaptığı basın açıklamasında Rusya'yla esirlerin takas edilmesi konusunda adım atmak istediklerini söyledi. İstanbul müzakerelerine katılan Ukrayna heyetinin üyesi Kyslytsya: "(Rusya-Ukrayna görüşmeleri) Görüşmelerimizi somut insani bazı sonuçlar elde edebilecek bir noktaya getirdik. Ukrayna: İade edilmesi gereken Ukraynalı çocukların listesi Rus tarafına teslim edildi" dedi.

Ukrayna Savunma Bakanlığı Ana İstihbarat Müdürlüğü (GUR) Başkan Yardımcısı Vadym Skibitsky de "Geçtiğimiz sefer bazı esir değişimine ilişkin konuları netleştirmiştik. Şu an itibarıyla yeni bir ilerleme kaydettik ve bu da 'herkese karşı herkes' formülü." ifadesini kullanarak, serbest bırakılacak insanlara dair kategoriler ve esir değişimiyle alakalı belirli mühletler belirlediklerini aktardı.

Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisi Başkanı Andriy Yermak, İstanbul'daki görüşmelerde, Rusya'dan iade edilmesi gereken Ukraynalı çocukların listesinin resmen Rus tarafına teslim edildiğini belirterek, "Bugün İstanbul'da yapılan görüşmelerde Ukrayna tarafı, iade edilmesi gereken Ukraynalı çocukların listesini resmen Rus tarafına teslim etti. Bunlar, Rusya'nın yasa dışı olarak sınır dışı ettiği, zorla yer değiştirdiği veya geçici olarak işgal ettiği topraklarda tuttuğu yüzlerce çocuk." ifadelerini kullandı.

Ukrayna olarak, daha önce Suudi Arabistan'ın Cidde kentinde düzenlenen görüşmelerde ateşkesin sağlanmasını kabul ettiklerini hatırlatan Yermak, şunları kaydetti: "Ukraynalı çocukların dönüşü, adil ve kalıcı bir barışın ayrılmaz bir parçası ve güvenin temel bir unsuru, niyetlerin samimiyetinin ilk testidir. Bir cevap bekliyoruz. Top Rusya'nın sahasında. Gerçek iyi niyet söz değil, eylemdir. Şimdi ise bunu kanıtlamanın zamanı." Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy ise düzenlenen toplantı ile ilgili olarak : "(İstanbul müzakereleri) Heyetler Türk tarafının aracılığıyla belgeleri değiştirdi. Savaş esirlerinin serbest bırakılması için hazırlık yapıyoruz" Rusya ile Ukrayna heyetinin İstanbul'da gerçekleştirdiği ikinci toplantıda Ukrayna tarafı görüşmelere 3 net gündem maddesiyle geldi.

1. GÜNDEM: KOŞULSUZ ATEŞKES TALEBİ

Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenski'nin sunduğu teklifin ilk maddesi, kapsamlı ve koşulsuz bir ateşkes. Hava, kara ve deniz unsurlarını kapsayan bu öneriyle Ukrayna, öldürmeleri durdurmak ve barışçıl süreci başlatmak istiyor.Ukrayna heyeti bu pozisyonunu 3 Mayıs'tan bu yana değiştirmedi.

2. GÜNDEM: ESİRLER VE ÇOCUKLARIN SERBEST BIRAKILMASI

Ukrayna tarafı, hem tüm savaş esirlerinin hem de özellikle çocukların iadesini talep ediyor. Çocukların müzakere konusu yapılamayacağı vurgulanıyor. Ukrayna heyeti, elinde detaylı listeler olduğunu, çocukların nerede olduklarını bildiklerini ve Rusya'nın bu çocukları derhal geri göndermesi gerektiğini ifade etti.

3. GÜNDEM: LİDERLER ZİRVESİ ÖNERİSİ

Ukrayna, çözüm için liderler düzeyinde bir toplantının şart olduğunu belirtiyor. Zirve önerisi için 29 Haziran tarihi teklif edildi. Ukrayna, savaşın sona ermesi için ilk adımın bu zirve olduğunu vurguladı.

BELGE TRAFİĞİ VE RUSYA'NIN TUTUMU RUSYA İLK KEZ BELGE SUNDU

Toplantıda Rus tarafı Ukrayna'ya ilk kez bir belge sundu. Ukrayna heyeti bu belgeyi bir hafta boyunca inceleyeceklerini ve değerlendirmelerini sonra sunacaklarını açıkladı. Ancak Ukrayna temsilcileri, Rusya'nın hâlâ koşulsuz ateşkesi reddettiğini söyledi. Amerika Birleşik Devletleri'nin New York'ta sunduğu koşulsuz ateşkes teklifinin de henüz kabul görmediği belirtildi.

ULUSLARARASI DESTEK VE İSTANBUL GÖRÜŞMELERİ

Bugünkü toplantıdan önce Ukrayna heyeti bazı Avrupa ülkeleriyle de temas kurdu. Amerikalı yetkililerle de ayrıca görüşüleceği duyuruldu. Ukrayna, bu sürece uluslararası ortakların daha fazla dahil olmasını talep ediyor. Ukrayna tarafı, sürece yapıcı yaklaştığını ve görüşlerini yazılı olarak daha önce ilettiğini ancak bugüne kadar net bir geri dönüş alamadığını vurguladı.Öncelikleri net: Önce koşulsuz ateşkes, ardından insanî konuların çözümü ve son olarak liderler zirvesi ile barışa giden yolun açılması.

"BELGELERİ YENİ ALDIK, SPONTANE KONUŞAMAYIZ"

Ukrayna heyeti, Rusya tarafından sunulan belgelerin kendilerine sadece birkaç saat önce verildiğini açıkladı. Heyet yetkilileri, belgeleri önceden almış olsalardı kapsamlı bir değerlendirme yapabileceklerini ve hangi koşulların kabul edilebilir, hangilerinin kabul edilemez olduğunu net şekilde ifade edebileceklerini belirtti. "Bu belgelerin içeriğini birkaç saat öncesine kadar bilmiyorduk. Çok ciddi bir konu bu. Spontane yorum yapamayız. Belgeleri detaylıca incelememiz gerek. Barışa ulaşmaya çalışıyoruz, aceleyle değil, dikkatle ilerlemeliyiz."
Ukrayna tarafı ayrıca, kendi belgelerini çok daha önce Rus tarafıyla paylaştıklarını ve bu belgelerin arkasında durarak görüşmelere katıldıklarını da vurguladı.

UKRAYNA HEYETİNDEN MESAJ: "HAZIRIZ, GERÇEKÇİ KONULARA ODAKLANMALIYIZ"

İstanbul'da düzenlenen son görüşmede Ukrayna heyeti, müzakerelerde net ve hazırlıklı bir tavır sergiledi. Heyet yetkilileri, toplantının atmosferinin zaman zaman değişse de barış sürecinin temellerine odaklanılması gerektiğini vurguladı.

"Yıllardır Ruslarla bu konularda müzakere yürütüyoruz. Ne gibi beyanlarda bulunabileceklerini iyi biliyoruz. Her türlü beyanata hazırlıklıyız. Bu işi ilk kez yapmıyoruz." Ukrayna tarafı, toplantının odağının yeniden gerçek önceliklere çekildiğini belirtti: Koşulsuz ateşkes, İnsani önlemler, Çocukların iadesi, Liderler düzeyinde görüşme "Uzun uzun başka konuları konuşabiliriz. Ama barış süreci temellerden başlar. Gerçek ve anlamlı bir barış süreci, işte bu dört başlıkla mümkün olabilir."

"PLATFORM DEĞİL, İRADE ÖNEMLİ"

Ukrayna heyeti, müzakere yapılacak ülkenin ya da platformun kendileri için bir sorun teşkil etmediğini, Türkiye, İsviçre ya da başka bir ülkede her zaman hazır olduklarını belirtti. "Biz hiçbir platformla sorun yaşamadık. Ancak Rusya tarafı tercihler arasında seçici davranıyor."

ASKERİ DESTEK VE EKONOMİK BASKI VURGUSU

Ukrayna yetkilileri, barış süreci yürürken Rusya üzerinde uluslararası baskının devam etmesi gerektiğini savunuyor. Avrupa liderleriyle temasların sürdüğü, bu süreçte diplomatik adımlar kadar askeri destek ve ekonomik yaptırımların da önemli olduğu ifade edildi. "Rusya'nın iyi niyetle müzakere etmesini sağlamak için yalnızca diplomasi değil, güç de gerekir. Çünkü bu savaşı kazanmasına izin veremeyiz." Denildi.

RUS HEYETİ AÇIKLAMA YAPIP AYRILDI

Müzakere görüşmelerine katılacak olan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Müşaviri Vladimir Medinski başkanlığındaki Rus heyeti, İstanbul'a gerçekleştirilen toplantının ardından yaptığı açıklamadan sonra Çırağan Sarayından ayrıldı.

DIŞİŞLERİ BAKANI HAKAN FİDAN: "TARAFLAR ÖNEMLI ADIMLAR ATTI, BİNER KİŞİLİK MÜBADELE TAMAMLANDI"

Rus ve Ukrayna heyetleri, kalıcı barış için İstanbul'da bir araya geldi. Çırağan sarayında gerçekleşen toplantının açılışın konuşmasını Dışişleri Bakanı Hakan Fidan yaptı. "Taraflar önemli adımlar attı, biner kişilik mübadele tamamlandı" 16 Mayıs'ta yapılan ilk toplantıda alınan kararları hatırlatan Fidan, "İlk toplantıda alınan kararların hayata geçirilmesi için taraflar önemli adımlar attılar. Biner kişilik mübadele kısa sürede tamamlandı. Her iti taraf da vadettiği üzere ateşkese ve müteakip adımlara yönelik tutumlarını belirledi. Bugün bir araya gelerek bu tutumları karşılıklı ele alma iradelerini ortaya koydular" şeklinde konuştu.

"LİDERLER TOPLANTISI İÇİN GEREKLİ HAZIRLIKLARI ELE ALMAYI ÖNGÖRÜYORUZ"

Bugünkü toplantıda her iki ülkenin ateşkese dair şartlarının değerlendirileceğini söyleyen Fidan, "Aynı zamanda insani mülahazalarla savaş esirlerinin değişimi sürecini bir adım daha ileri taşımayı amaçlıyoruz. Liderler toplantısı için gerekli hazırlıkları da ele almayı öngörüyoruz. Düzenli görüşmelerin yapılmasını, taraflar arasındaki güvenin tesisi açısından değerli görüyoruz. Karşılıklı sorunların ve pozisyonların ortaya konması sayesinde aradaki görüş ayrılıklarını azaltmak ve barışa giden yolun taşlarını döşemek mümkün olacaktır. Görüşmelerin verimli geçerek en kısa zamanda somut ilerleme sağlanması ve arzu edilen sonuca ulaşılması temel beklentimizdir" diye konuştu.

"ASIL OLAN SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR BARIŞIN SAĞLANMASIDIR"

Amerika'nın görüşmelere yönelik desteğini önemli bulduklarının altını çizen Fidan, "Sayın Trump'un barışın tesisi konusundaki kararlılığı yeni bir fırsat penceresi aralamıştır. Asıl olan sürdürülebilir bir barışın sağlanmasıdır. Böylelikle küresel alanda yaşanan enerji, gıda ulaştırma güvenliği gibi pek çok meselenin çözümüne katkıda bulunacaktır. Bu süreçte Türkiye olarak her türlü kolaylaştırıcı adımı atmaya hazırız. Aynı coğrafyayı paylaştığımız iki ülkenin Türkiye'ye duyduğu güven, bizim için her türlü mülahazanın ötesindedir. Burada yapacağınız görüşmeler bölgesel ve küresel açıdan ortak geleceğimiz üzerinde belirleyici olacaktır. Tüm dünyanın gözü, sizlerin burada yapacağı temaslara odaklanmış durumdadır. Bu fırsattan azami ölçüde yararlanarak bizleri barışa bir adım daha yaklaştıracak somut netçilere alacağınıza canı yürekten inanıyoruz" dedi.