Şizofreni hastalarında tedavi geciktikçe risk artıyor! Şiddet eğilimi ani karar değil sürecin sonucu

İstanbul Çekmeköy'deki Taşdelen Borsa İstanbul Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'nde 2 Mart günü yaşanan bıçaklı saldırı, tüm Türkiye'yi yasa boğdu. 17 yaşındaki Furkan Samet B. Biyoloji öğretmeni Fatma Nur Çelik'i bıçaklayarak öldürdü, 1 öğretmeni ve 1 öğrenciyi de yaraladı. Şizofreni tanısıyla yaklaşık 20 aydır tedavi gördüğü öğrenilen ve ailesinin onayıyla hastaneden taburcu edilen saldırgan öğrenci çıkarıldığı mahkemece tutuklanırken yaşanan cinayet iki temel soruyu yeniden gündeme getirdi: Bir çocuk bu noktaya nasıl gelir? Bu tür şiddet eylemleri önceden fark edilebilir mi? SABAH'a konuşan Çocuk ve Genç Psikiyatri Uzmanı Dr. Ayşegül Tonyalı, olayın psikolojik boyutuna ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu.

"BU TÜR EYLEMLER BİR GÜNDE ORTAYA ÇIKMAZ"

Dr. Tonyalı, ağır şiddet eylemlerinin genellikle ani bir karar değil, bir sürecin sonucu olduğunu söyledi. "Hiçbir çocuk bir sabah uyanıp öğretmenini öldürmeye karar vermez. Bu tür eylemler uzun bir birikimin çıktısıdır" diyen Tonyalı, çoğu zaman olayın arkasında yalnızlaşma, akran zorbalığı, aile içi şiddet, ihmal, istismar ve tedavi edilmemiş travmaların yer alabildiğini belirtti. Ancak uzman, bu koşulları yaşayan her çocuğun şiddet göstereceği anlamına gelmeyeceğinin de altını çizdi.

"ERKEN İŞARETLER ÇOĞU ZAMAN VARDIR"

Bazı çocuklarda erken yaşlardan itibaren davranışsal sinyaller görülebildiğini belirten Tonyalı, empati eksikliği, yoğun öfke, ani içe kapanma, akademik başarıda düşüş, şiddet içerikli söylemler ve belirgin duygu durum değişimlerinin uyarı niteliği taşıyabileceğini ifade etti. "Bir gecede hiçbir belirti yokken ortaya çıkması çok düşük bir ihtimaldir. Genellikle öncesinde bir değişim olur" diyen Tonyalı, ailelerin, öğretmenlerin ve çevrenin bu değişimleri fark etmesinin önemli olduğunu belirtti.

Psikiyatri Uzmanı Dr. Ayşegül Tonyalı

"DESTEK SİSTEMİ GECİKTİĞİNDE RİSK ARTIYOR"

Ruh sağlığı tanısı olan bir öğrencinin örgün eğitim içinde yer alabileceğini belirten Tonyalı, bunun belirli şartlara bağlı olduğunu ifade etti. "Tedavinin düzenli sürmesi, ailenin iş birliği içinde olması, okul yönetiminin süreci sahiplenmesi ve öğretmenlerin kriz anlarında nasıl hareket edeceğini bilmesi gerekiyor. Multidisipliner yaklaşım çok kıymetli" dedi. Etiketlenme korkusunun ailelerin yardım aramasını geciktirebildiğini belirten Tonyalı, "Çocukları damgalamak değil, erken dönemde doğru kanallara yönlendirmek gerekir. Destek mekanizmaları geç devreye girdiğinde risk artar" ifadelerini kullandı.