TDK'ya göre velayet; velilik, otorite ve yetki anlamlarını içerir. Arapça kökenli olan velayet kelimesi dilimizde oldukça kullanan kelimelerdendir. Anne baba evliyken çocukların velayeti ortaktır fakat boşanma durumunda reşit olmayan çocukların velayetinin alınması için eşler velayet davası açmaktadır. Velayetin en önemli amacı çocuğun haklarının korunmasıdır. Boşanma durumunda annenin durumu ve yaşam standardı iyiyse eğer 3 yaşına kadar olan çocukların velayeti anne bakımına muhtaç olması durumundan anneye bırakılmaktadır.
Velayet nedir?
Çocuk velayeti; veli ile ilgili, o kişinin bakımındaki ebeveyn veya veli ile çocuk arasındaki yasal ve pratik ilişkiyi tanımlamak için kullanılan yasal bir terimdir. Çocuk velayeti, çocuk hakkında karar verme hakkı olan yasal velayeti, çocuğa ev sahipliği yapma, bakımını yapma ve bakımını yapma hakkı ve görevi olan fiziksel velayetten oluşur.
Evli ebeveynler normalde çocuklarının ortak yasal ve fiziksel velayetine sahiptir. Çocukların velayeti ile ilgili kararlar genellikle boşanma, iptal, ayrılma, evlat edinme veya ebeveyn ölümünü içeren davalarda ortaya çıkar. Çoğu ülkede çocuk velayeti, çocuk standardının yüksek yararı göz önünde bulundurularak belirlenir. Ülkemizde de bu durum söz konusudur.
Yasal velayet nedir?
Yasal velayet, küçük çocukları ile ilgili önemli yaşam kararları almak için ebeveynler arasındaki hakların bölünmesini içerir. Bu tür kararlar bir çocuğun okulu, hekimi, tıbbi tedavileri, ortodontik tedaviyi, danışmanlığı, psikoterapiyi ve dinini içerebilir.
Yasal velayet müşterek olabilir, bu durumda her iki ebeveyn de karar verme haklarını paylaşır veya tek başına, bu durumda bir ebeveynin diğer ebeveynin isteklerine bakılmaksızın kilit kararlar alma hakkı vardır.
Fiziksel velayet nedir?
Fiziksel velayet, çocuğun nerede yaşadığını ve çocukla ilgili günlük konulara kimin karar verdiğini belirler. Eğer bir ebeveynin bir çocuğun fiziksel velayeti varsa, o ebeveynin evi normalde çocuğun yasal ikametgahı olacaktır. Ebeveynlerin çocuğa barınma ve bakım sağlama süreleri, ebeveynlik planı olarak da bilinen mahkeme emriyle gözaltında tutulan ebeveynlik programı tarafından tanımlanır.
Ortak Velayet nedir?
Ortak velayet, ebeveynlerin reşit olmayan çocuk üzerindeki haklarını, küçüğün üstün menfaati ve gönüllülük esasına uygun halde eşit ve birlikte kullanmalarını sağlamasıdır.
Evlilik birliğinde anne ve baba, velayet haklarını birlikte ve eşit olarak kullanır. Boşanma kararından sonra medeni kanunumuz velayetin, ebeveynlerden sadece birine verilmesini düzenlemiştir. Ülkemizin taraf olduğu uluslararası anlaşmalardan sonra, boşanmadan sonra ortak velayet kararı almak mümkündür.
Boşanmadan sonra verilecek ortak velayet kararı ile anne ve baba, tıpkı evlilik birliğinde olduğu gibi, özellikle bakım, koruma, eğitim, öğretim, gözetim ve temsili olmak üzere tüm konularda eşit söz hakkına sahiptir. Dolayısıyla ne annenin ne de babanın boşanmadan sonra birbirilerine hiçbir üstünlükleri yoktur.
Çocuğun velayeti kaç yaşında babaya verilir?
Velayetin en önemli amacı çocuğun haklarının korunmasıdır. Boşanma durumunda annenin durumu ve yaşam standardı iyiyse eğer 3 yaşına kadar olan çocukların velayeti anne bakımına muhtaç olması durumundan dolayı anneye bırakılmaktadır. Çocuk 3 yaşını geçtiyse eğer baba, çocuğun velayetini alabilir. Velayet davası açılması sonucu hakimin, şartları göz önünde bulundurarak vereceği karar sonrası anneye de babaya da velayet verilmektedir.
Boşanmalarda çocuğun velayeti hangi durumlarda babaya verilir?
0-3 yaş arası çocukların anne bakımına muhtaç olduğu durumlarda velayet anneye verilmektedir. Ancak tam tersi durum da söz konusu olabilir. Velayetin babaya verildiği durumlar şöyledir:
Bu durum sadece anne için değil baba için de geçerlidir. Yukarıdaki durumların en az birine sebep olunması durumunda eşlerden biri durumu kötüye kullanmış olup velayet davası tekrardan açılmalıdır. Velayet hakkını alan taraf çocuğu ile ilgili tüm sorumlulukları yerine getirmek zorundadır.
Velayet davası dilekçe örneği
Velayet davası dilekçesi yetkili aile mahkemesine yapılmaktadır ve basit yargılama usülü yapılmaktadır. Çocuğun menfaatinin hangi eşe verilirse daha iyi olacağı bu hususlarda sağlanır:
Velayet davası dilekçe örneği ise şöyledir:
