Balıkesir'de yaptıkları TEKNOFEST yarışması başvurusu sonrasında Rize'ye davet edilen ve ilk 10'a girerek Samsun'a çağrılan Balıkesir Şehit Turgut Solak Fen Lisesi öğrencileri Ali Deniz Küçüközer, İrem Yalçın ve Tuana Kaya'dan oluşan "Zeo Zırh" takımı ile takımın danışmanı Biyoloji Öğretmeni Dr. N. Sibel Özatlı, TEKNOFEST Karadeniz'de "İnsanlık Yararına Teknolojiler Sağlık ve İlk Yardım" kategorisinde üçüncülüğe layık görüldü. Radyasyona karşı insanları korumaya yönelik çözüm getiren zırhlama malzemesi üretimi sağlayan "Klinoptiloit zeolit'in Radyoaktif Işınım Soğurmasında Zırh Malzemesi Olarak Kullanımı" projesi radyasyonun minimum miktarda iletilmesini sağlıyor. Bu kapsamda, proje malzemesi olan sıva Nükleer Santrallerin yapımında kullanılabilecek.
Projeyle ilgili olarak SABAH'a bilgiler veren Ali Deniz Küçüközer (16), projeyi hayatın içinde olan radyoaktif malzemelerin insan sağlığını tehdit ettiğini düşündükleri için yaptıklarını belirterek, "Gün geçtikçe teknolojik cihazlarımız artıyor. Radyoaktivitenin önde olduğu bombalar, silahlar artıyor. Bu durum insanların sağlığını tehdit etmeye başladı. Biz, takım arkadaşlarımla beraber buna uygun ekonomik ve herkesin her yerde kullanabileceği bir sıva malzemesi yaptık" dedi.
Ürettikleri sıvanın normal evlerde kullanılan sıvalardan hiçbir farkı olmadığını söyleyen Küçüközer, "İçerisine sadece dünya genelindeki kaynağı Türkiye olan bir 'zeolit' madenini ekledik. Bu malzemeyi hiçbir katkı yapmadan sadece sıva ile karıştırdık. Balıkesir Üniversitesinde ölçümlerimizi deney ortamında yaptığımız zaman sıvamızın radyasyonu soğurduğunu (içine çektiğini) gördük" ifadelerini kullandı.
"SIVADA ZEOLİTİN BOR TÜREVLERİNE GÖRE ÇOK DAHA İYİ SONUÇ VERDİĞİNİ GÖRDÜK"
Zeolit'i bu alanda kullanılan madenlerle karşılaştırdıklarını aktaran Küçüközer, şöyle konuştu:
"Bunlarda bor türevlerinden çeşitli madenler. Ancak zeolitin bor türevlerine göre çok daha iyi sonuç verdiğini gördük. Çok daha ekonomik oluşu da bu alanda kullanılabilecek aralarındaki en avantajlı maddenin zeolit olduğunu gösteriyor. Çünkü bu alanda kurşun da kullanılıyor. Ama kurşun inanılmaz maliyetli ve doğaya zarar veren bir maden. Bundan dolayı normal bir insanın bunu kullanması mümkün olmuyor. Zeolit'in tonu 13 dolarken bor türevlerinin tonu 350 dolar, bu madenin kullanımı hem türevlerine göre çok uygun hem de daha etkili ve kurşun gibi doğaya da zarar vermiyor. Halihazırda bu sıvayı bütün binalarda kullanabiliriz. Bu da söz konusu madenin çok başarılı bir maden olduğunu gösteriyor. Ayrıca, Türkiye'de çıkıyor oluşu da bu alanda kullanıldığında ülkemizin milli sermayesine katkı sağlayabileceği anlamına geliyor."
"SIĞINAKLARDA KULLANIMI İLK AŞAMADA MARUZ KALINAN RADYASYON MİKTARINI AZALTIYOR"
"Zeo Zırh" takımının danışmanlığını yapan Biyoloji öğretmeni Sibel Özatlı da, projeyle ilgili bilgiler paylaştı. Özatlı, projenin kullanılabileceği alanlara da değinerek, "Geçtiğimiz aylarda kuzeyimizde gerçekleşen ve halen devam eden Ukrayna – Rusya savaşı dünyadaki devletlerin ortak korkusu olan nükleer tehdidi tekrar gündeme getirdi. 'Zeo Zırh' takımımızın geliştirdiği 'Klinoptiloit zeolitli' sıvanın nükleer saldırılara karşı inşa edilen sığınaklarda kullanılmasıyla insanlıkların ilk aşamada maruz kaldıkları radyasyon miktarı azaltılmış olacak" şeklinde konuştu.
"TÜRKİYE'DE ÇIKARILIYOR OLUŞU VE ZIRHLAMA ALANINDA KULLANIMA BAŞLANMASI ÜLKE EKONOMİSİNE KATKI SAĞLAYACAKTIR"
Üretilen sıva malzemesinin daha ekonomik ve daha etkili olduğunu kanıtladıklarını belirten Özatlı, şunları kaydetti:
"Ülkemizin yerli ve milli bir kaynağı olan 'Klinoptiloit zeolit' katkılı sıva harcının kurşun gibi binaya yük getirmeyen ve doğayı kirletmeyen, bu alanda kullanılan Bor türevlerinden Üleksit ile Kolemanit'e göre de daha ekonomik ve daha etkili bir zırhlama malzemesi olduğunu yaptığımız deneysel çalışmalarla kanıtlamış bulunmaktayız. Klinoptiloit zeolit'in Türkiye'de çıkarılıyor oluşu ve zırhlama alanında kullanımına başlanması ülke ekonomisine katkı sağlayacaktır."
"ÜRETTİĞİMİZ SIVA BULUŞ NİTELİĞİ TAŞIYOR"
Klinoptiloit zeolit'in ziraat, hayvancılık, sanayi, sağlık gibi birçok alanda kullanıldığına dair çalışmaların literatürde bulunduğuna değinen Özatlı, "Zeolit'in radyoaktif ışınım soğurumunda zırhlama malzemesi olarak kullanıldığı herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu bağlamda çalışmamız bünyesinde geliştirdiğimiz zeolit katkılı sıva harcı bir buluş niteliği taşımaktadır. Tasarladığımız Klinoptiloit zeolitli zırh malzemesiyle ilgili Türk Patent ve Marka Kurumuna 'Faydalı Model' başvurusu yaptık. Sürecin tamamlanmasını bekliyoruz" dedi.
TEKNOFEST KARADENİZ'DE ÜÇÜNCÜ OLDULAR
Balıkesirli 3 başarılı lise öğrencisi tarafından geliştirilen "Zeolitli Sıva" projesi, TEKNOFEST Karadeniz kapsamında Samsun'da da kendi alanında üçüncülüğe layık görüldü.