ABD Çin geriliminde flaş gelişme! Geçtiğimiz günlerde Amerika Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi'nin Pasifik ülkeleri turunda Tayvan'ı ziyaret etme planı ipleri iyice gerdi. Çin bu durum karşısında 'Vururuz' açıklaması yapmış tavrını çok sert bir şekilde belli etmişti. Az önce tüm bu uyarılara karşın Pelosi'nin Tayvan'a gittiği canlı yayın görüntüleri; dünyayı o gelişmeye kilitledi. Peki, ABD Çin gerilimi nedir, neden oldu, son durum ne? ABD Çin arasında savaş mı çıktı? İşte gerilim bölgesinde son durum...
SAVAŞ UÇAKLARI HAVALANDI
ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi'nin beklenen Tayvan ziyareti öncesi, Pelosi ve beraberindeki Kongre heyetini taşıdığı öne sürülen uçak Ada'ya yaklaşırken, ABD'nin Japonya'nın Okinawa Adası'ndaki hava üssünden savaş uçaklarının havalandığı bildirildi.
Japonya kamu yayın kurumu NHK'nin haberine göre, sekiz "F-15" savaş uçağı, beş tanker uçağı ile Kadena Hava Üssü'nden hareket etti.
Tayvan'ın 730 kilometre kuzeydoğusundaki Ada'dan kalkan uçakların Pelosi'nin uçağını korumak üzere yola çıktığı tahmin ediliyor.
Tanker uçaklarının yakıt ikmali için jetlere eşlik etmesinin, havada uzun süre kalmayı planladıklarına işaret ediyor.
Okinawa Savunma Bürosu, bugün "KC-135" tipi 22 tanker uçağının üsse geldiğini ayrıca "EP-3" tipi elektronik keşif uçağının Doğu Denizi'ne doğru yola çıktığını kaydetti.
Çin'in Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Zhang Jun, ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi'nin Tayvan'ı ziyaret etmesinin Çin'in egemenliğine zarar vereceğini söyledi.
BM Güvenlik Konseyi ağustos ayı dönem başkanlığının Çin'e geçmesi dolayısıyla basın toplantısı düzenleyen Zhang, Pelosi'nin Hint-Pasifik temasları çerçevesinde Tayvan ziyareti ile ilgili değerlendirmelerde bulundu.
İLİŞKİLERİ BALTALAR
Zhang, Pelosi'nin olası Tayvan ziyareti için, "Böyle bir ziyaret, Çin'in egemenliği ve toprak bütünlüğü ile Tayvan Boğazı'ndaki barış ve güvenliğin sarsılmasına yol açacaktır ve Pekin ile Washington arasındaki ilişkileri baltalayacaktır." ifadelerini kullandı.
BÜYÜK TEHLİKE
Pelosi'nin ziyaretinin Çin için büyük bir tehlike ve provokasyon oluşturacağını ve bunun için kararlı önlemler alacaklarını belirten Zhang, ABD'yi ülkesinin toprak bütünlüğüne saygı duymaya davet etti.
KIRMIZI ÇİZGİDİR
Zhang, "Tayvan, ülkemin herhangi bir ülkeyle ilişkilerinde kırmızı çizgidir. Bu konuda kati bir tavır alıyoruz ve ülkemizin toprak bütünlüğünü ve egemenliğini savunmak için mümkün olan her şeyi yapmaya kararlıyız." dedi.
PELOSİ KRİZİNE ABD'DEN YORUM
Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi Stratejik İletişim Koordinatörü John Kirby, ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi'nin Hint-Pasifik temasları çerçevesinde Tayvan'ı ziyaret etmesinin çok doğal bir mesele olduğunu ve bu ziyareti gerçekleştirme hakkının bulunduğunu ifade etti.
SORUN NEDİR?
Beyaz Saray'da basın toplantısı düzenleyen Kirby, Pelosi'nin olası Tayvan ziyaretine ilişkin bir soru üzerine, "Sorun nedir, drama bunun neresinde?" diyerek Pelosi'nin daha önce de Tayvan'ı ziyaret ettiğini ve benzer ziyaretlerin Kongre üyeleri tarafından da yapıldığını, hatta bu yıl içinde de bunların olduğunu, gerilimin yükseltilmesini anlamsız bulduğunu söyledi.Pelosi'nin Tayvan'ı ziyaret etmesinin çok doğal bir mesele olduğunu ve bu ziyareti gerçekleştirme hakkının bulunduğunu ifade eden Kirby, şöyle devam etti:
HİÇBİR ŞEY DEĞİŞMEDİ
"Amerika'nın siyaseti yıllardır biliniyor. Hiçbir şey değişmedi. Tek Çin siyasetimiz sürüyor. İki tarafta da statükonun değişmesine karşı olduğumuzu defalarca dile getirdik. Tayvan'ın bağımsızlığını desteklemediğimizi dile getirdik. Bunları Çin Halk Cumhuriyeti yetkililerine her düzeyde ilettik. Geçtiğimiz hafta Başkan Biden'ın Çin Devlet Başkanı Şi ile yaptığı telefon görüşmesi de bunların en yüksek düzeyli ve en sonuncusuydu."
Pelosi'nin henüz Tayvan'ı ziyaret edeceğini doğrulamadığını söyleyen Kirby, kararın tamamen kendilerine ait olacağını kaydetti.Çin yönetiminin, Pelosi'nin Tayvan'ı ziyaret ihtimalini krize veya çatışmaya dönüştürmesi için hiçbir neden olmadığının altını çizen Kirby, dahası bunu Tayvan Boğazı ve çevresinde agresif askeri faaliyetleri arttırma gerekçesi haline getirmemesi gerektiğini vurguladı.
SON DAKİKA | ÇİN TEYAKKUZDA
Tayvan medyasındaki haberlere göre, Tayvan ordusu, yayımladığı emirde, bütün kuvvetler için yerel saatle 08.00'den perşembe 12.00'ye kadar Çin tarafından gelebilecek tehditlere karşı teyakkuz durumu ilan etti.
SAVAŞ JETLERİ BÖLGEDE
"Liberty Times" gazetesi, Tayvan askeri kaynaklara dayandırdığı haberinde, Pelosi'nin uçağının, Ada'nın doğusundan Tayvan hava sahasına girerek yerel saatle 22.20'de (TSİ 17.20) Taipei'deki Songşan Havaalanı'na inmesinin beklendiğini ileri sürdü.
Gazete, bu sebeple Tayvan'ın doğusundaki Taitung Hava Üssü'nde bulunan 4 "Mirage-2000" savaş uçağına destek olarak 8 jetin daha gönderildiğini aktardı.
"United Daily News" gazetesi, askeri kaynaklara dayandırdığı haberinde, ordu kuvvetlerinden Tayvan Boğazı'nda keşif faaliyetlerini artırmalarını çatışma olasılığına karşı muharebeye hazırlık süresini kısaltmalarını istedi. Tayvan Savunma Bakanlığı, henüz konuyla ilgili açıklama yapmadı.
ÇİN'İN 2 UÇAK GEMİSİ LİMANLARINDAN AYRILDI
Çin Komünist Partisi'nin yayın organı Global Times, Çin Halk Kurtuluş Ordusu Donanması'nın aktif görevdeki 2 uçak gemisinin de limanlarından ayrılarak denize açıldığını bildirdi.
PELOSİ İNİŞ YAPTI! BÜYÜK BİR GERİLİM YAŞANABİLİR
Temsilciler Meclisi düyzetinde Tayvan'a yapılan ilk ziyaret 1997 yılında gerçekleşmişti. Çin 'Tek Çin' politikatını savunuyor ve Tayvan'ı ülkesinin bir parçası olarak görüyor. ABD de Tek Çin politikasına inandığını vurgularken Tayvan ile bu tür bir ilişkiye girişmesi gerilime yol açtı. Pelosi'nin Tayvan'a inen uçakta olmasının Çin-ABD ilişkilerini hızlı ve büyük bir sarsıntıya sokacağı belirtiliyor.