Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, Sulh Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Uygulamaları Semineri'nde yaptığı konuşmada, adaletin daha erişilebilir ve kapsayıcı hale gelmesi için alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinin büyük önem taşıdığını vurguladı. Tunç, 2002'den bu yana Türkiye'nin hızlı bir sosyal ve ekonomik dönüşüm yaşadığını, bu sürecin doğal sonucu olarak uyuşmazlıkların ve mahkemelerin iş yükünün arttığını ifade etti.
ARABULUCULUK GELENEKTEN MEVZUATA TAŞINDI
Arabuluculuğun Türkiye'nin kadim geleneklerinde ve inancında önemli bir yere sahip olduğunu belirten Bakan Tunç, Ahilik teşkilatını örnek gösterdi. Kur'an-ı Kerim'de taraflar arasındaki anlaşmazlıkların adaletle giderilmesinin emredildiğini hatırlatan Tunç, arabuluculuğun barışçıl ve dostane çözüm anlayışıyla toplumsal dokuyu koruduğunu söyledi. Arabuluculuğun 2013 yılında mevzuata girdiğini, 2018'den itibaren ise dava şartı olarak kapsamının genişletildiğini aktardı Tunç, "Önce İş uyuşmazlıklarında, sonrasında ticari uyuşmazlıklarda, sonra tüketici uyuşmazlıklarında ve 2023 yılından itibaren de kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda, ortaklığın giderilmesi, komşuluk hukuku ile hak mülkiyetinden doğan uyuşmazlıklarda ve Türk Ticaret Kanunu ile İş Kanunu'ndan kaynaklanan itirazın iptali, menfi tespit ve istidat davaları ile tarımsal üretim sözleşmesi Doğan uyuşmazlıklarda zorunlu arabuluculuk, dava şartı arabuluculuk sistemimize girmiş oldu" dedi.
9 MİLYONA YAKIN BAŞVURU, YÜZDE 62 BAŞARI
2013'ten bugüne ihtiyari ve zorunlu arabuluculuk kapsamında toplam 8 milyon 925 bin başvuru yapıldığını ifade eden Tunç, 5 milyon 307 bin dosyanın anlaşmayla sonuçlandığını açıkladı. Bu başarının, yaklaşık 816 mahkemenin yıllara yayılan iş yüküne denk geldiğini vurgulayan Tunç, arabuluculuğun yargı sistemine sağladığı katkının altını çizdi. Zorunlu arabuluculuk kapsamındaki dosyaların yaklaşık yüzde 40'ının anlaşmayla sonuçlandığını da kaydetti.
KİRA VE KOMŞULUK UYUŞMAZLIKLARINDA HIZLI ÇÖZÜM
1 Eylül 2023'te yürürlüğe giren düzenlemelerle kira, ortaklığın giderilmesi ve kat mülkiyetinden doğan uyuşmazlıkların zorunlu arabuluculuk kapsamına alındığını hatırlatan Tunç, bu alanda olumlu sonuçlar elde edildiğini söyledi. Tunç, "kira uyuşmazlıklarında 147 bin 360 dosya anlaşmayla sonuçlandı. Ortaklığın giderilmesi başvurularında 23 bin 306, kat mülkiyeti uyuşmazlıklarında ise 4 bin 634 dosyada uzlaşma sağlandı" dedi.
SULH HUKUK MAHKEMELERİ YARGININ YÜKÜNÜ ERİTİYOR
Sulh hukuk mahkemelerinin, hukukun insanla doğrudan temas ettiği alanlarda görev yaptığını belirten Tunç, bu mahkemelerde görülen davaların yarısının karar aşamasına ulaştığını söyledi. 2025 yılı itibarıyla sulh hukuk mahkemelerinde 1 milyon 240 bin dosyada karar verildiğini, devreden dosya sayısının giderek azaldığını ifade eden Tunç, yargı sisteminin biriken iş yükünü eritme kapasitesine ulaştığını dile getirdi.
12. YARGI PAKETİ YOLDA
12. Yargı Paketi kapsamında hukuk yargılamalarını hızlandırmaya ve süreci sadeleştirmeye yönelik önemli düzenlemeler hazırlandığını açıklayan Bakan Tunç, Arabuluculuk sisteminin kurumsal yapısının güçlendirilmesi, disiplin hükümlerinin netleştirilmesi, elektronik duruşma ve tebligat uygulamalarının yaygınlaştırılması gibi adımların pakette yer alacağını söyledi. Ayrıca aile arabuluculuğu sistemine yönelik çalışmaların da sürdüğünü belirtti.
"ADALETİ HAYATA GEÇİRECEK OLAN YARGI MENSUPLARIDIR"
Konuşmasının sonunda yargı mensuplarına seslenen Tunç, kanunların yolu açtığını ancak adaleti hayata geçirenin hâkim ve savcılar olduğunu vurguladı. Adalet Bakanlığı olarak yargı teşkilatına her aşamada destek vermeye devam edeceklerini belirten Tunç, seminerde dile getirilecek görüş ve önerilerin mevzuat çalışmalarına önemli katkı sağlayacağını ifade ederek katılımcılara teşekkür etti.
