‘Cezalar artarsa çocuklar suça sürüklenmez’

İstanbul, Kadıköy'de 14 yaşındaki Mattia Ahmet Minguzzi'nin 15 yaşındaki B.B. tarafından öldürülmesi sonrası gözler gençlerin saldırganlığına çevrildi. Geçen haftalarda Ankara'da yaşayan 22 yaşındaki Hakan Çakır da, Taha Z. (14) ve Samet Z. (17) kardeşler ile yol verme meselesi yüzünden tartışması sonucu öldürüldü. Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, yaşanan son olaydan sonra Türk Ceza Kanunu'nda (TCK) değişiklik sinyali verdi. SABAH, İstanbul 2 Nolu Barosu Başkanı Yasin Şamlı ve TÜRKAD Başkan Yardımcısı Hadi Dündar'dan suça sürüklenen çocuklar hakkında düzenlemeye dair görüşlerini aldı. Suç işleyen çocukların cezai sorumluğu ve indirim oranları hakkında bilgiler aktaran İstanbul 2 Nolu Barosu Başkanı Yasin Şamlı, "Ceza hukukunun en kadim tartışma konularından biri, "suçta ve cezada denklik" meselesidir. Cezada denklik meselesine çocuklar açısından bakıldığında sorun daha da karmaşık bir hâl almaktadır. Bu noktada temel soru şudur: Çocuğun cezai sorumluluğu nasıl düzenlenecektir? Başka bir ifadeyle, suç işleyen bir çocuğun cezası yetişkine oranla ne kadar indirilirse adalet sağlanmış olur?" diyerek soruya yanıt verdi. Şamlı, Türkiye, İngiltere, Almanya, İtalya, Fransa kanunlarının meseleyi nasıl düzenlediğine çok genel bir bakışla bakılırsa ne tür tespitler yapılacağını şu şekilde açıklıyor:

AVRUPA'DA CEZALAR
ALMANYA: 14 yaş altı çocuk suç işlerse ceza yok. 14-17 yaş arası çocuk suç işlerse en fazla 10 yıl hapis cezası verilebilir. Hâkim, failin kişiliğini ve gelişim durumunu dikkate alır.
İTALYA: 14 yaşından küçük çocuklar suç işlerse cezai sorumlulukları yoktur. 14-18 yaş arası çocuk suç işlerse müeyyide yarıya kadar indirilebilir.
FRANSA: 13 yaşından küçük çocuklar suç işlerse temyiz kudreti aranır. Temyiz kudreti yoksa ceza verilmez, varsa sınırlı sorumluluk doğar. 13-15 yaş arası çocuk suç işlerse öncelik eğitim, gözetim, danışmanlık gibi tedbirlerde uygulanır; tedbirlere uymazsa hapis cezası verilebilir. Bu durumda yaş küçüklüğü indirimi uygulanır. Verilecek ceza yetişkinlere verilecek cezasının yarısından az olması gerekir.

İNGİLTERE: 10-17 yaş arası çocuk suç işlerse amaç, çocuğun hem cezalandırılması hem de topluma kazandırılmasıdır. Cinayet, tecavüz, terör gibi ağır suçlarda yetişkin mahkemelerine çıkarılabilir. Çok ağır suçlarda 10 yaşından itibaren çocuk, gençlik cezaevi denen özel yerlerde tutulur. 12–17 yaş arasında, ciddi suçlarda hapis cezası uygulanabilir.

SUÇA ORTAM HAZIRLIYORLAR
TÜRKAD Başkan Yardımcısı Hadi Dündar ise suça sürüklenen çocuklar hakkında Türk Ceza Kanunu'nda ne gibi cezalar olduğuna değinerek, "5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 6/1-c maddesi uyarınca 18 yaşını doldurmamış kişi çocuktur. Bu kapsamda TCK'nın 31 maddesi uyarınca; 12-15 yaş arasında olupta ceza sorumluluğunun var olduğu belirlenen çocuklar ile, 15 -18 yaş arasındaki çocuklara işledikleri fiile ilişkin ceza, yetişkinlere oranda indirimli olarak verilecektir.

Fiili işlediği sırada on beş yaşını doldurmuş olup da on sekiz yaşını doldurmamış olan kişiler hakkında suç, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirdiği takdirde on sekiz yıldan yirmi dört yıla şkadar olur, TCK m.31/1). Yeni düzenleme ile amaçlanan çocukların suçta kullanılmasının önüne geçmektir. Eğer yukarıdaki düzenlemeler değişime uğrayıp daha fazla cezaevinde zaman geçirme durumu söz konusu olursa, o zaman çocukların suçta kullanılmasının önüne geçilebilir. Suça sürüklenmiş çocuk denilmiş ki, çocukların mümkün mertebede ortamını hazırlayıp suçtan kurtulmasını sağlamak amaçlanıyor" dedi.