Endoskopi sayesinde yemek borusu, mide, on iki parmak bağırsağı, ince bağırsak ve kalın bağırsak gibi organlardaki hastalık belirtileri, polipler, ülserler, tümörler ve kanamalar doğrudan gözlemlenebilir. Endoskopi hangi bölüm yapar, endoskopi için hangi doktora gidilir gibi konulara açıklık getirmek gerekir ise endoskopi, genellikle sindirim sistemi sorunları yaşayan kişilerde tanısal amaçlı kullanılır, ancak gerektiğinde bazı tedavi işlemleri de endoskopi sırasında yapılabilir.
Endoskopi işlemi genellikle "Gastroenteroloji" bölümü tarafından yapılır. Gastroenteroloji, sindirim sistemi hastalıklarının tanı ve tedavisiyle ilgilenen bir tıp dalıdır. Bu alanda uzmanlaşmış doktorlar, mide, bağırsak, yemek borusu, pankreas, karaciğer ve safra yolları gibi sindirim organlarının hastalıklarının teşhisinde ve tedavisinde görev yaparlar. Gastroenterologlar, özellikle endoskopi işlemi konusunda eğitim almış uzmanlardır ve bu işlemi yapma konusunda deneyimlidirler.
Bununla birlikte, bazı durumlarda "Genel Cerrahi" bölümü de endoskopi işlemini gerçekleştirebilir. Özellikle tanı amacıyla değil, tedavi amaçlı endoskopik işlemlerde (örneğin polip çıkarma, kanama durdurma gibi) genel cerrahi uzmanları devreye girebilir. Gastroenteroloji bölümüne ulaşımın zor olduğu veya hastanelerde gastroenterolog bulunmadığı durumlarda, genel cerrahi doktorları da endoskopi işlemi yapabilir.
Endoskopi, sindirim sistemi hastalıklarının teşhisinde oldukça geniş bir kullanım alanına sahiptir. Endoskopi ile teşhis edilebilen başlıca hastalıklar şunlardır:
•Mide Ülseri ve Gastrit: Mide yüzeyindeki ülserler veya iltihaplanmalar endoskopi sırasında kolayca tespit edilir.
•Reflü Hastalığı: Yemek borusundaki tahriş ve hasarlar, reflü hastalığının varlığına işaret eder.
•Polipler ve Tümörler: Sindirim sistemi organlarında meydana gelen polipler veya tümörler endoskopi ile görülebilir ve gerekirse biyopsi alınabilir.
•İltihaplı Bağırsak Hastalıkları: Crohn hastalığı ve ülseratif kolit gibi inflamatuar bağırsak hastalıkları, endoskopi sırasında gözlemlenebilir.
•Kanserler: Mide, yemek borusu veya bağırsak kanserleri gibi sindirim sistemi kanserleri endoskopi ile görülebilir.