Sıfır Atık Vakfı tarafından, Emine Erdoğan'ın öncülüğünde düzenlenen "Gelecek İçin Sıfır Atık – Ortak Akıl Platformu Türkiye Plastik Atık Çalıştayı"nın ikinci gün programı, bugün bir otelde gerçekleştirien iki günlük oturumlar sonucunda 15 masada plastik kirliliğine karşı çözüm ve sürekler ele alındı.

Sıfır Atık Hareketi Kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Emine Erdoğan'nın öncülüğünde, Türkiye'den dünyaya yayılan sıfır atık anlayışının güçlendirilmesi ve plastik kirliliğiyle mücadelede ortak çözüm önerilerinin geliştirilmesi amacıyla Plastik atık çalıştayı gerçekleştirildi. Çalıştayın ilk günü yaklaşık 600 kişilik üst düzey katılımla gerçekleştirilen açılış oturumunda Kültür ve Turizm Bakanı Sayın Mehmet Nuri Ersoy, İstanbul Valisi Sayın Davut Gül, Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Çetin Ali Dönmez, Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Sayın Samed Ağırbaş, katılımcılara hitap etti.

Gelecek İçin Sıfır Atık – Ortak Akıl Platformu Türkiye Plastik Atık Çalıştayı, ikinci gününde tematik masa çalışmaları ve kapanış oturumuyla devam etti. Sıfır Atık Vakfı tarafından düzenlenen çalıştay kapsamında; plastik üretimi ve tüketiminden atık yönetimine, gıda güvenliği ve insan sağlığından yönetişim, finansman ve gelecek vizyonuna kadar plastik döngüsünün tüm aşamaları, farklı sektörlerden temsilcilerin katılımıyla ele alındı. Çalıştayın ikinci gününde gerçekleştirilecek tematik masa oturumlarında ortaya konulan değerlendirme ve öneriler doğrultusunda Türkiye Plastik Döngüsü Sonuç Raporu ve Sonuç Bildirisi'ne katkı sunacak çıktılar hazırlandı.

Kapanış oturumunda ise Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş ile İstanbul Valisi Sayın Davut Gül yer aldı. Plastik atık için çözüm önerilerinin yapıldığı çalıştayın kapanış turumunun ilk konuşmasını Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş yaptı.

"VATANDAŞIMIZIN GÜNDEMİNDEN PLASTİK ATIK KRİZİNİ KALICI OLARAK ÇIKARMAYI HEDEFLİYORUZ"
Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş ise Türkiye'nin sahilleri, doğası ve havası için önemli bir çalıştayı tamamladıklarını ifade etti.

Çalıştayda farklı farklı masalarda Türkiye'deki plastik atık krizine çözüm arandığını aktaran Ağırbaş, çözüm sunan paydaşlara teşekkür etti. Ağırbaş, Türkiye'nin plastik döngüsünü yeniden düşünmek için ortak bir akıl ve irade oluştuğuna dikkati çekerek, "Bu bağlamda iki gün boyunca farklı kurumların temsilcileri kendi perspektiflerinden, kendi bakış açılarıyla masalara katkıda bulundular." diye konuştu. Valilerin liderliğinde şehirlerdeki plastik atık krizini çözeceklerine yürekten inandığını dile getiren Ağırbaş, Türkiye'de yapılan toplantılarda çıkan kararları dünyanın birçok ülkesinin takip ettiğini ve uygulamak için inisiyatif aldığını söyledi.

Programında konuşan İstanbul Valisi Davut Gül, çalıştayı düzenleyenlere ve katkı sunanlara teşekkür ederek, "Çalıştayda konuşulan konulara bakıldığında birçoğunun bilinen, birçoğunun da görülmeyen ya da fark edilmeyen konular olduğunu görüyoruz. Çalıştayda konuşulan konuların ve ortaya çıkan önerilerin, Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenecek COP31'e somut çıktılar sunacaktır" dedi.

İki günlük sonuç bildirgesini Türkiye Plastik Atık Çalıştayı tematik masa çalışmalarının sonuçlarını İstanbul Teknik Üniversitesi Rektör. Prof. Dr. Hasan Mandal tarafından açıklandı. İki günlük çalıştayın sonuç bildirgesini açıklayan Mandal, "17 bakanlığın bir araya gelip Emine Erdoğan tarafından başlattığı sıfır atık projesi ile gerçekleşen Türkiye plastik atık Çalıştayında çözüm maddeleri ele alındı. Çalıştayımız çok verimli geçti. 15 masada 34 akademisyen Ekonomik, toplumsal jeopolitik teknolojik boyutları değerlendirildi. Birlikte çalışılarak çözüm yolu bulunması gerektiği anlaşıldı. Yapılan masa görüşmelerinde 15 maddede çözüm yolları ortaya koyuldu.
Masa 1 – Sürdürülebilir Plastik ve Hammadde Üretimi:Türkiye'nin birincil hammadde dışa bağımlılığını azaltmak için ikincil hammadde kullanımının artırılması, kaynağında ayrı toplama ve ileri geri dönüşüm teknolojilerinin yaygınlaştırılması ve GEKAP kaynaklarının bu yatırımları destekleyecek şekilde yönlendirilmesi gerektiği ortaya konmuştur.
Masa 2 – Eko-Tasarım, Sürdürülebilir Ürün ve Ambalaj Geliştirme:Eko-tasarım için ürün grubu bazında açık kriterler ve uyum takvimi oluşturulması, çevresel beyanları doğrulayacak veri altyapısının kurulması ve tasarım kararlarının toplama ve geri dönüşüm altyapısıyla birlikte ele alınması gerektiği belirlenmiştir.
Masa 3 – Kaynak Verimliliği, Temiz Üretim ve Endüstriyel Simbiyoz:Birincil hammadde ve dışa bağımlılığın azaltılması, güvenilir ikincil ve biyobazlı hammadde arzının geliştirilmesi, yüksek katma değerli mühendislik plastiklerinde yerli kapasitenin artırılması ve plastik madde akışlarının izlenebilir hale getirilmesi öncelikli dönüşüm alanları olarak belirlenmiştir.
Masa 4 – Plastik Sanayisinde Yeşil Dönüşüm, İhracat ve Rekabet Gücü:AB mevzuatına uyum sürecinde sektörün rekabet gücünün korunması için izlenebilirlik, test ve sertifikasyon altyapısının güçlendirilmesi; teknoloji, finansman ve nitelikli insan kaynağının birlikte desteklenmesi gerektiği ortaya konmuştur.
Masa 5 – Tek Kullanımlık Plastikler, Sürdürülebilir Tüketim ve Yeniden Kullanım Sistemleri:Tek kullanımlık plastiklere yönelik dönüşümün kademeli bir takvim ve uygun finansmanla yürütülmesi, kaynağında ayrı toplama ve denetimin güçlendirilmesi ve geri dönüştürülmüş malzemenin özellikle gıda ile temas eden ürünlerde kullanımına ilişkin mevzuatın netleştirilmesi gerektiği belirlenmiştir.
Masa 6 – Plastik Atıkların Toplanması, Ayrıştırılması ve Geri Dönüşümü:Plastik geri dönüşümünün temelinin kaynağında ayrı toplama olduğu; bunun sürdürülebilir finansman, kayıt dışılığın azaltılması, lisanslı işletmelerin güçlendirilmesi, etkin denetim ve vatandaş farkındalığıyla birlikte ele alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Masa 7 – Turizm, Eğitim, Sağlık ve Toplu Yaşam Alanlarında Plastik Yönetimi:Ayrı toplanan plastiklerin sonraki aşamalarda yeniden karıştırılmasını önleyecek sistemlerin kurulması, belediyelerde görev ve kapasite sorunlarının giderilmesi ve özellikle turizmde yeniden dolum ile yeniden kullanım uygulamalarının yaygınlaştırılması gerektiği belirlenmiştir.
Masa 8 – Denizlerde, İç Sularda ve Doğal Ekosistemlerde Plastik Kirliliği:Plastiklerin denizlere ve doğal ekosistemlere ulaşmasını önlemede kaynağında ayrıştırmanın güçlendirilmesi, sürekli eğitim ve etkin denetim mekanizmalarının kurulması ve uzun vadede altyapı ile üretim-tüketim sistemlerinin dönüştürülmesi gerektiği ortaya konmuştur.
Masa 9 – Tarımda Plastik Kullanımı, Mikroplastikler ve Gıda Güvenliği:Tarımsal ve gıda kaynaklı plastiklerin ayrı toplanıp izlenmesi, analiz ve dijital takip altyapısının güçlendirilmesi, kaçak atık girişlerinin önlenmesi ve tarımsal atıkların ÇKS ile ilişkilendirilecek bir sistem üzerinden yönetilmesi gerektiği belirlenmiştir.
Masa 10 – Mikro ve Nanoplastikler: İnsan Sağlığı, Maruziyet ve Risk Değerlendirmesi:Mikro ve nanoplastiklere ilişkin ortak ölçüm ve analiz yöntemlerinin, laboratuvar kapasitesinin ve risk değerlendirme altyapısının geliştirilmesi; maruziyetin azaltılması ve güvenli alternatiflerin geliştirilmesine yönelik Ar-Ge çalışmalarının desteklenmesi gerektiği ortaya konmuştur.
Masa 11 – Eğitim, İletişim ve Toplumsal Davranış Dönüşümü:Sürdürülebilirlik eğitiminin kurumlar arası eşgüdümle güçlendirilmesi, plastik konusunda doğru ve hedef kitleye uygun iletişim araçlarının geliştirilmesi ve güvenilir bilgiyi sağlayacak ortak bir veri kaynağının oluşturulması gerektiği belirlenmiştir.
Masa 12 – Mevzuat, Denetim ve Kurumsal Yönetişim:Mevzuat ve uygulamaya ilişkin bilgilendirmenin ortak bir takvimle yürütülmesi, kaynağında ayrı toplamanın genişletilmiş üretici sorumluluğu kapsamında güçlendirilmesi ve sistemin etkinliği için kayıt dışılığın azaltılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Masa 13 – Yeşil Finansman, Yatırım ve Teşvik Mekanizmaları:Plastik sektörünün dönüşümü için doğrulanmış veri temelli ve sektörün teknik özelliklerini dikkate alan finansman mekanizmalarının geliştirilmesi, teşviklerin tek bir yol haritası altında eşgüdümlenmesi ve 2027–2031 dönemini kapsayan çok paydaşlı bir dönüşüm mekanizmasının kurulması gerektiği belirlenmiştir.
Masa 14 – Plastik Atık Verileri, İzleme ve Dijital Dönüşüm:Plastik atık verilerinin ortak standartlarda toplanması ve kurumlar arasında entegre edilmesi, beyanların saha verileriyle doğrulanması ve atığın kaynağından nihai işleme kadar dijital teknolojiler ve yapay zekâ destekli sistemlerle izlenmesi gerektiği ortaya konmuştur.
Masa 15 – 2053 Türkiye Plastik Vizyonu ve Uluslararası İş Birliği:2053 Türkiye Plastik Vizyonu'nun Ulusal Plastik Stratejisi ve Eylem Planı ile somutlaştırılması; 2027–2031 döneminde sanayinin dönüşüm ve yatırım kapasitesinin güçlendirilmesi ve Türkiye'nin 2053'te Avrupa, Balkanlar, Orta Doğu ve Orta Asya'ya teknoloji, bilgi ve deneyim aktaran bölgesel bir döngüsel plastik hub ülkesi konumuna gelmesi gerektiği belirlenmiştir." Dedi.
İki gün boyunca oevam eden ve Türkiye Plastik Atık Çalıştayı sonuç bildirgesinin okunmasının ardından aile fotosu çekilerek ortak çalışma görüntüsü verildi.