Her bir canlı belli bir zaman dilimi içerisinde doğar, büyür, gelişir. Bu da insanların zaman ile ilgili olan sözlerle anlamlarını araştırmalarının temel nedenleri arasında yer alır. Nitekim zamanın hem geçmişi hem şu anı hem de geleceği ifade edebildiği bilinir. Bu bağlamda yazarlardan, şairlerden duygusal geçmiş ve gelecek zaman ile ilgili sözler üzerine açıklama yapılması gerekirken vaktin önemini temsil eden kalıplaşmış ifadeler de ele alınmalıdır.
Zaman İle İlgili Sözler Nelerdir?
Arapçadan dilimize ödünçlenen zaman sözcüğü isim türündedir. Bu sözcüğün TDK güncel çevrim içi sözlüğü tarafından Türkçe dili konuşucularına aktarılan 9 ayrı tanımı vardır. Bunların ilki ise zaman sözcüğünün bir işin veya oluşun içinde geçtiği, geçeceği veya geçmekte olduğu süre anlamına geldiğini ifade eder. Hengâm, vakit gibi sözcüklerle eş anlamlı olarak da kullanılan bu kelime günlük yaşamda sıklıkla sesletilir. Çünkü her bir insan doğası gereğince belli bir zaman diliminde doğar, büyür, gelişir ve birtakım olaylar yaşar. Bu da zaman ile ilişkili olan ünlü sözlerin sıklıkla araştırılmasının temel nedenidir. Günlük yaşamda zamanla ilgili olan sözleri kullanmak isteyen kişilere ilk olarak deyimler ve atasözleri sıralanabilir. Zaman ile ilgili olan popüler kalıplaşmış ifadeler listesi şu şekildedir:
- Zamana bırakmak: Bu deyim belli başlı olayları veya durumları kendi halinde gelişmesi adına gelecek zamana yani sonraya ertelemeyi ifade eder.
- Vakit öldürmek: Bu deyim ise bir olay gerçekleşene kadar veya bir kişi gelene kadar birtakım şeylerle meşgul olarak zaman geçirmeyi ifade eder.
- Vakit nakittir: Bu atasözü belirli bir vakti iyi bir şekilde kullanan kişilerin hem manevi hem de maddi açıdan kazançlı çıkacağını ifade eder.
- Sakla samanı gelir zamanı: Bu atasözünde bir kişinin geleceği düşünerek hareket etmesi ve tutumlu olması sonucunda kazançlı çıkacağı açıklanır.
- Zaman her şeyin ilacıdır: Bu atasözü günlük yaşamda sıklıkla kullanılırken birçok olay ve duruma zaman içerisinde alışıldığını ifade eder.
- Bugünün işini yarına bırakma: Bu atasözü zamanın değerli olduğunu ifade ederken bir şeylerin vaktinde yapılmasının ne kadar mühim olduğunu da açıklar.
Yazarlardan, Şairlerden Duygusal Geçmiş, Gelecek ve Zaman Sözleri
Zaman kavramı her bir canlının yaşamında önemli bir yer tutar. Bu nedenle ünlü şairler, filozoflar, bilim insanları, yazarlar ve devlet yöneticileri tarafından dile getirilen pek çok zaman ile ilgili söz vardır. Dolayısıyla vakitle ilgili olan deyimler ile atasözlerinin yanı sıra zamanın önemini temsil eden ve anonim veya ünlü kişiler tarafından söylenmiş olan aşağıdaki gibi sözler de sıralanmalıdır:
- Gelecekle ilgili en iyi şey, her seferinde bir gün gelmesidir. (Abraham Lincoln)
- Mücevherler vakitle satın alınabilir; ama vakitler mücevherle alınamaz. (Mevlana)
- Şu anki vaktinin kıymetini bilen insan geleceğini de güvence altına alır. (Anonim)
- Ne zordur? Sır saklamak, boş zamanı iyi kullanmak, haksızlığa katlanabilmek. (Diogenes Laertios)
- Yaşadığı zamanı benimseyen kişi vaktin önemini ve ne denli çabuk geçtiğini keşfetmiş olur. (Anonim)
- Zamanın kısalığından en çok şikayet edenler, onu en kötü kullananlardır. (Jean de La Bruyere)
- Bir saatini bile boşa harcamaya cesaret eden insan, yaşamın değerini henüz keşfedememiş demektir. (Charles Darwin)
- Bir saniye, bir gram altından daha değerlidir. (Buddha)
- Eğer bir şeyleri zamanında yoluna koymadıysan bunlarla gelecekte de karşılaşmaya devam edersin. (Anonim)
- En güçlü iki savaşçı sabır ve zamandır. (Tolstoy)
- Zaman gelir sessizlik ihanet olur. (Martin Luther King Jr.)
- Oysa ne çok geçmiş var, ne çok zaman. Ne çok gelecek, ne az zaman... (Melih Cevdet Anday)
