Merkez Bankası'ndan yapılan açıklamada, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından dün açıklanan Ekim ayına ilişkin fiyat gelişmeleri değerlendirildi.
Açıklamada, Ekim ayında tüketici fiyat endeksinin (TÜFE) yüzde 2,41 oranında arttığını hatırlatılarak, bu gelişmede dayanıklı tüketim mallarındaki vergi indirimlerinin sona ermesi ve elektrik tarifelerindeki artışın yanı sıra giyim ve gıda fiyatlarındaki mevsimsel yükselişlerin etkili olduğu bildirildi.
Açıklamada, ''bütün bu gelişmelere rağmen, enflasyonun ana eğiliminin düşük seviyelerde seyretmesi ve geçtiğimiz yılın aynı ayındaki yüksek baz nedeniyle yıllık enflasyon yüzde 5,08'e gerilemiştir. Önümüzdeki aylarda baz etkisinin tersine dönmesi nedeniyle yıllık enflasyonda sınırlı artışlar görülebileceği düşünülse de temel enflasyon göstergelerinin düşük seyrini koruyacağı tahmin edilmektedir.'' denildi.
Açıklamaya göre, hizmet fiyatları yıllık enflasyonunda son bir yıldır süregelen azalış eğilimi Ekim ayında durakladı. Bu gelişmede, et fiyatlarında son dönemde gözlenen yüksek oranlı artışların yemek hizmetleri fiyatlarına önemli ölçüde yansımasının temel etken olduğu düşünüldü. Diğer hizmetler grubunda ise yıllık enflasyon cep telefonu görüşme ücretlerinde kaydedilen artışların etkisiyle yükseldi.
Enerji ve gıda dışı mal grubu fiyatları yıllık artış oranı yüzde 6,16;ya yükseldi. Bu gelişmede, vergi indirimlerinin sona ermesiyle dayanıklı tüketim malı fiyatlarındaki artış etkili olurken, giyim ve ayakkabı grubunda fiyatlar bir yıl önceki düzeyinde seyretmeye devam etti. Altın fiyatları ise uluslararası gelişmeler paralelinde yüzde 2,96 oranında artış kaydetti.
Dayanıklı mal (altın hariç) grubu fiyatları, ÖTV Vergisi ve KDV oranlarında yapılan geçici indirimlerin sona ermesiyle Ekim ayında yüzde 4,24 oranında yükseldi. Bu dönemde vergi ayarlamaları fiyatlara yaklaşık yüzde 60 oranında yansıtıldı. Otomobil fiyatları yüzde 5,23 oranında artarken, vergi oranlarındaki değişimlerin fiyatlara büyük ölçüde yansıdığı mobilya grubunda fiyatlar yüzde 9,12 oranında yükseldi.
İşlenmemiş gıda fiyatları Ekim ayında yüzde 5,87 oranında arttı. Bu gelişmede, meyve ve sebze fiyatlarındaki mevsimsel artışlara ek olarak, et fiyatlarında gözlenen yükseliş eğiliminin sürmesi etkili oldu. Son dört ayda et fiyatlarının yüzde 18,6 oranında artmasına rağmen, sebze ve meyve fiyatlarındaki düzeltme nedeniyle işlenmemiş gıda grubu yıllık enflasyonu 9,2 puan gerileyerek yüzde 13,18 oldu. İşlenmiş gıda fiyatları Ekim ayında yüzde 0,50 oranında artarken, grup fiyatları bir yıl önceki düzeyinde seyretti.
''UMARIZ, ENFLASYONDAKİ DÜŞÜŞ EKONOMİDEKİ HAREKETLENMENİN HABERCİSİ OLUR''
Demirtaş Organize Sanayi Bölgesi Sanayici ve İşadamları Derneği (DOSABSİAD) Başkanı Ceyhun, enflasyondaki düşüşün ekonomideki hareketlenmenin habercisi olmasını diledi.
Özüm, Ekim ayı enflasyon rakamlarıyla ilgili yaptığı yazılı açıklamada, oranların geçen yıla göre önemli bir düşüş gösterdiğini kaydetti.
Açıklanan rakamların bakış açısına göre değerlendirilebileceğini ifade eden Özüm, ''Biz sürekli olarak olumlu gözle değerlendirme yapmaya çalışıyoruz. Umarız, enflasyondaki düşüş ekonomideki hareketlenmenin habercisi olur. İş dünyasının çok zor dönemleri atlatmaya başladığına inanıyoruz'' dedi.
Anadolu Sanayici ve İş Adamları Derneği (ANASİAD) Genel Başkanı Eyüp Kutlucan ise TÜFE'deki beklentilerin üzerindeki artışın dikkat edilmesi gereken bir rakam olduğunu bildirdi.
Enflasyon ile yıllardır kararlı bir şekilde mücadele edildiğini ifade eden Kutlucan, aynı kararlılıkla mücadelenin sürmesi gerektiğini vurguladı.
''KASIM VE ARALIK AYLARINDA GIDA FİYATLARI YÜKSELECEK''
Kutlucan, enflasyondaki artışın mevsimsel etkilerinin bulunduğuna de değinerek, açıklamasında şu görüşlere yer verdi:
''Elektrik zammı, okulların açılması, kışlık giyecek ve yakıt giderleri gibi gerekçelerle tüketim tetiklendiği için fiyatlarda bir artış meydana geldi. Bundan sonrası için dikkatli olunması gereken bir süreç başladı. Kasım ve Aralık aylarında gıda fiyatları yükselecek. Bu arada doğal gaz ve elektrik zammı telaffuz ediliyor. Bu zamlar asla yapılmamalıdır. Türkiye'deki enerji fiyatları dünya ortalamasının çok üzerindedir. Reel sektörün rekabet gücünün artırılabilmesi için ve sürdürülebilir bir kalkınma için enerji fiyatları aşağıya çekilmeli, istihdam üzerindeki yükler de hafifletilmelidir.''
İnegöl Ticaret ve Sanayi Odası (İTSO) Başkanı Metin Anıl ise TÜFE'deki fiyat artışının beklentilerin üzerinde olduğunu belirterek, dikkatli olunması uyarısında bulundu.
Mevsimsel etkilerin yanı sıra elektrik zammının da enflasyonu tetiklediğini vurgulayan Anıl, şunları kaydetti:
''Önümüzdeki süreçte enflasyonun hedef sınırlarda kalması için hepimize büyük sorumluluk düşüyor. 'Kurtulduk' diye sevindiğimiz enflasyonun yanı başımızda olduğunu hiç kimse unutmamalıdır. Elektrik ve doğalgaz zammı söylentileri hepimizi rahatsız ediyor. Küresel kriz nedeniyle sıkıntıda olan reel sektörün ayakta kalması için enerji zammı değil aksine fiyatlarda indirim beklentimiz var. Ayrıca SSK primleri ve vergilerin yüksekliğinin de gözden geçirilmesi gerekiyor.''
Marmara Bölgesi Ahşap Ambalaj-Palet Üreticileri Sanayici İş Adamları Derneği (MAPSİAD) Başkanı Akın Balcıoğlu ise Ekim ayındaki TÜFE'nin beklentilerin üzerinde olmasının iş dünyasında tedirginliğe yol açtığını ileri sürdü.
Balcıoğlu, enflasyonun kontrolden çıkmaması için toplumun tüm kesimlerinin azami hassasiyet göstermesini isteyerek, dengenin kurulması gerektiğini, özellikle enerji fiyatlarının aşağıya çekilmesi yönünde beklentilerinin bulunduğunu bildirdi.
"ENFLASYON ORANI, HÜKÜMETİN 2010 YILI BÜTÇESİNDE ÖNGÖRDÜĞÜ YÜZDE 5,3'LÜK TAHMİNİNİN HAYAL OLDUĞUNU DAHA İLK AYDAN ORTAYA KOYMAKTADIR''
KESK Genel Başkanı Sami Evren, ''TÜİK'in açıkladığı enflasyon oranının Hükümet'in 2010 yılı bütçesinde öngördüğü yüzde 5,3'lük tahmininin hayal olduğunu daha ilk aydan ortaya koyduğunu'' bildirdi.
Evren, yaptığı yazılı açıklamada, enflasyondaki artışın bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 5,08 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 6,95 olarak gerçekleştiğini belirtti.
''Kriz koşullarında tüketimin iyice daraldığı bir ortamda ortaya çıkan bu tablonun, 2010 bütçesinde özel tüketimin reel olarak yüzde 2,5 artacağı öngörüsü ile birleşince kaygı verici olduğunu'' ifade eden Evren, TÜİK'in TÜFE'yi hesaplamak için kullandığı metodolojinin bilimsel olarak ''kuşkulu'' olduğu görüşünü savundu.
TÜİK'in açıkladığı enflasyon oranının, ''Hükümet'in 2010 yılı bütçesinde öngördüğü yüzde 5,3'lük tahmininin hayal olduğunu daha ilk aydan ortaya koyduğunu'' iddia eden Evren, ''Artan enflasyon emekçilere dayatılan ücret artışını şimdiden götürmüştür. Bundan sonraki adım, hayat pahalılığının artması ve dolayısıyla kamu ekmekçilerinin temel ihtiyaçlarını karşılamak için borçlanmalarına yol açacak bir ekonomik ortama hizmet edecektir'' görüşünü dile getirdi.
