İspanya'da 3 yıl önce Enerji Bakanlığı görevi de yapan İspanya Büyükelçisi Joan Clos SABAH'ın sorularını yanıtladı. Enerji Bakanı Taner Yıldız'ın da deneyimlerinden faydalandığı Clos, İspanyol yatırımcıların gözlerinin Türkiye'de olduğunu söyledi. Bunlar arasında piyasa değeri 33 milyar euroyu bulan Iberdrola da var.
İspanyol enerji devleri Türkiye'ye tekrar gelecek mi?
Geçtiğimiz hafta Saran Holding ile Fersa 1 milyar dolarlık bir ortaklığa imza attı. Iberdrola da yenilenebilir enerjide çok büyük bir oyuncu ve Türkiye'ye büyük ilgi gösteriyor. Şu anda İngiltere'de bir şirket satın aldılar ve entegrasyon çalışmaları devam ediyor. ABD pazarında da büyük yatırımları var. Ama eminim ki çok yakında Türkiye'ye yeniden gelecekler. Biz de Türkiye'deki şirketler ile İspanyol şirketlerin bu alanda ortaklıklarının artmasını istiyoruz. Türkiye ve İspanya rüzgar ve güneş enerjisi konusunda birbirlerine çok benziyor. Dağlar, nehirler aslında birbirinini replikası gibi.
Yenilenebilir enerji yasasını mı bekliyorlar?
Herkes bu yasayı bekliyor daha doğrusu genel anlamda herkes daha fazla para kazanmayı bekliyor. Bu da doğal birşey. Fakat Türkiye'de ilginç olan konu bence rüzgar enerjisinin yatırım maliyetlerinin piyasa fiyatlarına yaklaşıyor olması.
Buradaki tartışmalardan birisi de rüzgarın güvenilir bir kaynak olmaması.
Evet ama tam da bu yüzden çok iyi bir yönetim ve işletim sistemi kurmanız gerekiyor. Üretim portföyünüz de çok önemli. Rüzgar esmediği zaman doğalgaz santralları devreye giriyor. Rüzgar estiğinde ise yabancı ülkelere para ödemek zorunda kalmıyorsunuz.
BİZ DE PETROL FAKİRİYİZ
Dünyada enerjideki temel problemler neler?
Enerji sektöründe enerji arz güvenliği hemen hemen tüm ülkelerdeki temel problemimiz oludğunu düşünüyorum. Gelecekte enerji arz güvenliği konusunda birlikte çalışmamız gerektiği çok açık. Enerji karışımında yenilenebilir enerjilerin payının daha da artırılması gerekiyor. İspanya'da bu problemi çok güçlü bir şekilde hissetik . Çünkü İspanya bildiğiniz gibi Anadolu gibi bir yarımada ve ülkemizde fosil enerji kaynaklarımız yok. Enerji arz güvenliği konusunda da yenilenebilir enerjiler son derece önemli bir rol oynadı. İspanya'nın enerji portföyünde doğalgaz ithalatı da önemli bir rol oyunyor. Kuzey Afrika'da Cezayir'den doğalgaz ithal ediyoruz. İspanya'nın enerji portföyünde gaz, nükleer, hidrolik, rüzgar ve güneş ve az miktarda fuel oil ve kömür bulunuyor.
YATIRIMCI DA PARA KAZANMALI
İspanya'da işe başladığınızda hükümet güneşe 45 eurocent destek veriyordu. Ama bu sonra düştü.
Evet işe başladığımızda teknoloji pahalı olduğu için bu kadar yüksek bir alım garantisi ve destek veriyorduk. Ancak daha sonra teknoloji ucuzladı. Maliyetler de azaldı. biz de desteği 30 - 32 eurcente indirdik. Biz buradaki sektörün gelişebilmesi için bu destekleri verdik ama çok büyük yatırım yapmalarına da izin vermedik.
Rüzgârda 19 bin megavat
İspanya'daki yenilenebilir enerji politikası konusunda bilgi verir misiniz?
Ulusal bir politika olarak yenilenebilir enerjilere öncelik veriyoruz. Eğer piyasaya bıraksaydık böyle bir gelişme yaşanamazdı. Ama çok zengin bir ülke de değiliz ve bu konuda oldukça etkili ve verimli yatırımlar yapmalıyız. En avantajlısı rüzgâr enerjisi. Rüzgârdan elektrik üretmenin maliyeti kilovatsaat başına 5 - 7 eurocent. Bu da piyasa fiyatına yakın. 12 yıllık bir kamu desteği rüzgarın maliyetini düşürdü. Şu anda İspanya'da 18 - 19 bin megavatlık rüzgâr gücü var.
TÜRKİYE'NİN İÇ TALEBİ ÖNEMLİ
Türkiye'nin enerjideki pozisyonu nasıl?
Türkiye'nin önemi oldukça açık bir gerçeklik. Türkiye tüketici piyasalar ile üretici ülkelerin ortasında duruyor. Türkiye ekonomisi de çok hızlı büyüyor. Türkiye'nin kendi talebi de oldukça önemli.
ELEKTRİKTE RÜZGÂR REKORU
Avrupa'nın 2020'deki yüzde 20 hedefini geçtiniz mi?
Hayır henüz ulaşamadık. Ama biz bu rakamı fazlasıyla geçeceğiz. Bakan olduğum dönemde bir günde elektriğin yüzde 31'ini rüzgârdan üretmeyi başarmışktık. Ama 2 hafta önce bir günde elektriğin yüzde 50'si rüzgârdan üretilmiş.
