Haberi Dinle

Vatandaş da kriptolu telefon kullanabilecek

Hamdi ATEŞ / ANKARA
25.11.2009

Yasadışı dinlemeler nedeniyle kaçak kriptolu telefonlara ilginin artması üzerine devreye giren Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, bu telefonların satışının serbest bırakılması için yönetmelik hazırlayıp Başbakanlık'a sundu

Telefonunun yasadışı dinlendiğinden endişelenen vatandaşlar için kriptolu (şifreli) telefonların satışı serbest bırakılıyor. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) vatandaşların kriptolu telefon alabilmesine izin veren yönetmeliği hazırlayarak Başbakanlık'a gönderdi. Yönetmelikle, bugüne kadar sadece Genelkurmay, Emniyet, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) gibi güvenlik birimleri tarafından özel izinle kullanılan kriptolu telefonlar, vatandaşlar tarafından da kullanılacak. Sadece kriptolu cep telefonları değil, kriptolu sabit telefonların da satışı mümkün olacak.

ŞİFRELER TİB'DE
BTK'nın yetki verdiği ithalatçılar kriptolu telefonları ithal ederken, Türkiye'ye girişte her telefonun şifresini kısa sürede çözecek kriptoloji algoritmalarını da BTK'ya bildirecek. BTK da, kanuna uygun telefon dinlemelerine onay veren Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı'na (TİB) telefonların kriptoloji algoritmalarını bildirecek. Böylece kriptolu telefon kullanan kişiler yasalara uygun olarak hakim kararıyla dinlenebilecek. Başbakan Tayip Erdoğan'ın telefonlarının da yasadışı dinlendiği ortaya çıkmıştı. Daha önce tanınmış kişilere ait yasadışı telefon görüşmelerine ilişkin ses kayıtları internete de düşmüştü. Dinlenmekten tedirgin olan vatandaşlar, kriptolu telefon aldıklarında yasa dışı dinlemelerin önünü kesmiş olacak.

FİYATI 500-1000 EURO
Türkiye'de sadece güvenlik güçleri tarafından kullanılan kriptolu telefonlar dünyanın gelişmiş ülkelerinde de ağırlıklı olarak kamu görevlileri tarafından kullanılıyor. Gelişmiş ülkelerde vatandaşlar tarafından da kullanılan kriptolu telefonları daha çok büyük şirketlerde, stratejik görevde bulunan kişiler alıyor. Yasal olmamasına rağmen Türkiye'de el altından satışı yapılan kriptolu telefonların çift güvenlik duvarı bulunanların fiyatı ise 500 ile 1000 euro arasında değişiyor.

'MALİYET ÇİFT TARAFLI, BU YÜZDEN TALEP KISITLI OLUR'
Mobil İletişim Araçları ve Bilgi Teknolojileri İş Adamları Derneği (MOBİSAD) Başkanı Murat Dursun, kriptolu telefona kısıtlı da olsa ilgi olacağını söyledi. Dursun, "Maliyetine katlanan kişiler, kriptolu telefonlara ilgi gösterecektir. Ancak bu maliyeti tek taraflı değil çift taraflı olarak düşünmek gerekir. Yani tek bir telefonun kriptolu olması işe yaramıyor. En az iki tane olması gerekir. Bu önemli görevler yapan büyük şirket yöneticileri tarafından kullanılmak istenebilir" dedi.

ÜÇÜNCÜ KİŞİNİN DİNLEYEBİLMESİ İÇİN ŞİFREYİ KIRMASI GEREKİYOR
Kriptolu telefonun kullanılabilmesi için hem arayanın hem de arananın telefonunun kriptolu olması gerekiyor. Her iki telefonda da yüklü olan şifre ve şifre çözücü program, şifreli verileri anında sese çeviriyor. Kriptolu telefonla normal bir telefon arandığında ise dinlenmek mümkün oluyor. Kriptolu telefonda giden ve alınan ses, matematiksel fonksiyonlardan oluşan kriptoloji algoritmalarıyla verilere dönüştürülebiliyor. Bu veriler anında sese dönüşüyor. Şifre sadece iki telefonda bulunduğu için üçüncü kişi anlamsız sesler duyabiliyor.

kalan karakter 460

yorumla

haberin tüm yorumlarını OKUYUN(4 yorum)

Kriptocu // İSTANBUL

Bu yasanın bu şekilde çıkışı çok saçma. Bunun yerine Kripto Metodu ve Şifresi de bizi ilgilendirmez diyebilseler keşke. Bizler bize iletilen legal amaçlar için herşeyi kriptolayacağız, sizlerde çözmeye çalışacaksınız, böyle kulaktan dolma kararlar alıp komik duruma düşmeyin. Kimse Kripto Metodu ve Şifresi bilinen bir ürünü almayacaktır, Türk yazılımcıları ve yazılımları gelişecektir.

Aynı Görüşte misiniz?: evet3; hayır1

cevapla 26.11.2009 01:58

serhatbey // ANKARA

yetim hakkı yemeyen hırsızlık yapmayan darbe planlamayan rüşvet yemeyen cana kastetmeyen uğursuz haydut katil terörist ve sempatizanı olmayan telefonun kripto algoritasının kanunda olasındanda korkaz bilmem anlatabildim mi?

Aynı Görüşte misiniz?: evet0; hayır2

cevapla 25.11.2009 14:04

sguvenc // ANKARA

Şu anda kullanılan cep telefonlarında da bir çeşit şifre var aslında. Ama bunlar da dinleniyor. Önemli olan kriptolu cep telefonunun "kripto algoritmasının" bilinmemesi. Algoritmalar BTK ve TİB'de olduktan sonra kriptolu olmasının bir anlamı kalmıyor ki. Bı TİB değilmi ki kendi hakimini, savcısını, askerini polisini dinliyor ve dinletiyor. Vatandaşı neden dinletmesin. Eniyi kripto yöntemi güvercin beslemek.

Aynı Görüşte misiniz?: evet7; hayır1

cevapla 25.11.2009 09:01

braveheart54 // SAKARYA

siz dinleyemesiniz diye adam kriptolu telefon kullanıyo.sana şifreyi verdikten sonra niye kriptolu alsın.

Aynı Görüşte misiniz?: evet4; hayır1

cevapla 25.11.2009 08:27

haberin tüm yorumlarını OKUYUN(4 yorum)

ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan SABAH veya sabah.com.tr hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Diğer Ekonomi Haberleri

Diğer Ekonomi Haberleri: Bakan, Nasrettin Hoca gibi herkesi 'haklı' buldu; Nükleerde yeni modeli teklifler belirleyecek; Elektrik fiyatına Nisan 2010'a kadar zam yok; Saddam'dan kaçan Majidi 150 milyon $'lık AVM açtı; atv'nin Kapalıçarşı'sı tarihi alışveriş merkezinde ciroları yüzde 30 artırdı; ABD ekonomisi 3'üncü çeyrekte % 3.5 değil 2.8 büyümüş; 2.5 milyon memur bugün uyarı eylemi yapacak hayat duracak; 1 milyon 600 bin kişi kredi borcu batağına saplandı; Kerkük'ten petrol sevkıyatı durdu; TTNET'ten ayda 18 TL'ye internet; Konut fiyatları bir çok şehirde arttı; Sendikalar üçlü danışma kurulu'na katılmama kararı aldı; Memur eylemine, domuz gribi engeli; TÜSİAD'dan öğretmenler günü mesajı; Yeni iPhone virüsüne dikkat!; Doğalgazda fiyat artışı tartışması; Hipermarketler kurbanlığa ortak arıyor; Trump Towers satışları başladı; Doğan-Maliye görüşmesi başladı; Vergi indirimleri hızlı toparlanma getirdi; Kredi Garanti Fonu bayramdan sonra; KEK toplantısı gerçekleşti; Kamuya 32 bin yeni memur alınacak; Bayram öncesi alışveriş çılgınlığına dikkat; Esnaf, bayramı değil Noel'i bekliyor; Memurların ''uyarı grevi'' yarın; ''Maaşlarınızı Güney Kıbrıs'ta harcamayın''; Yastık altında 5 bin ton altın var; İşte memurun 2010 zammı; Altın fiyatları yükselecek mi?

www..com.tr: Facebook’un en iyi gazetesi
SABAH’ı beğen,
son dakika haberlerini kaçırma facebook.com/Sabah; Son dakika haberlerini
Twitter’ın en iyi gazetesi
Sabah’da takip et twitter.com/sabah

İMKB 100	54809,94
Değişim oranı	% -0,19
Hacim-milyon TL	2361037723
Yükselen hisse	174
Düşen hisse	228
Değişmeyen hisse	205

USD	% 0,74	1013,5 TL
EURO	% -0,84	980,5 TL
IMKB	% -4,4	956,02 TL

Döviz	Alış	Satış
ABD Doları	1,8425	1,8435
EURO	2,3065	2,3075
İngiliz Sterlini	2,879	2,893
İsviçe Frangı	1,912	1,924
Japon Yeni	2,296	2,317

Döviz	Parite
Euro / USD	1,2517
Sterlin / USD	1,5693
USD / Japon Yeni	0,7956
USD / İsviçre Frangı	0,9582

Borsa	Son Değer	%Değişim
Bovespa, Sao Paulo	54463,16	0,74
Hang Seng HK	20501,67	0,31
Argentina MERVAL	2340,26	2,26
Nikkei 225	8580,39	0,2
T300 Comp. Toronto	11576,47	0,09
Taiwan Weighted	7147,75	-1,75
DJ Industrial	12454,83	-0,6
Straits Times	2780,42	-1,53
DJ Transport	5079,84	-0,56
All Ordinaries, Sydney	4081,20	-0,61

Hisse	Değer	Değişim
DENIZ	14,20	-20,00
ENKAI	4,02	-12,42
CEYLN	2,08	-12,24
DOGUB	1,75	-12,06

Sembol (ör: "ISCTR")

Hisse	Değer	Değişim
IZMDC	5,78	9,47
INDES	3,09	8,80
CBSBO	0,32	6,67
NIBAS	2,31	6,45

Hisse	Hacim
GARAN	5,86
AKBNK	5,44
ISCTR	3,75
VAKBN	2,99