Enflasyon canavarı son 4 ayda yeniden canlandı. 2009 Ekim ayında yüzde 5.1 seviyesinde olan Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE), şubatta yıllık bazda yüzde 10.13'e ulaştı. Aylık TÜFE ise yüzde 1.45 artarken, ekonomistlerin beklentilerinin iki katından daha fazla geldi. Vergi ve gıda fiyatlarındaki artış ile düşük baz etkisi son 4 aydaki yükselişin temel nedenleri. Tüm olumsuz faktörler birleşince TÜFE, Aralık 2008'den bu yana ilk kez çift haneli rakamı görmüş oldu. Kötü hava koşulları ve kırmızı ette olduğu gibi yaşanan yapısal sorunlar nedeniyle gıda enflasyonu şubatta patlama yaptı. Yıllık gıda enflasyonu yüzde 9.7'den yüzde 15.6'ya sıçradı. Gıda enflasyonu en yüksek seviyesine yüzde 16.2 ile Mayıs 2008'de ulaşmıştı. Gıdaya alkolsüz içecekler de dahil edilirse, bu iki kalemin aylık enflasyona katkısı 1.46 puan oldu. Giyim ve ayakkabı fiyatlarındaki düşüş ise enflasyonun daha yüksek çıkmasını önledi. TÜFE'de sert yükseliş dikkat çekerken, Üretici Fiyatların Endeksi'ndeki (ÜFE) yükseliş de sürüyor. ÜFE'de beklentileri aşarak aylık bazda yüzde 1.66, yıllık bazda ise yüzde 6.43 arttı. TÜFE ve ÜFE'de görülen sert yükselişlere rağmen henüz çekirdek enflasyon rakamlarına yansımamış olması ise herkesi rahatlatıyor.
ÇEKİRDEK HENÜZ BOZULMADI
TÜFE'nin, gıda, alkolsüz içecekler, alkollü içecekler, tütün ürünleri ve altından arındırılması ile hesaplanan çekirdek enflasyon yıllık bazda yüzde 4.05 seviyesinde bulunuyor. Çekirdek enflasyon şubatta bir önceki aya göre ise yüzde 0.48 oranında geriledi. Merkez Bankası'nın (MB) çekirdek enflasyona göre faiz kararlarını vermesi ve burada henüz bir bozulma görülmemesi nedeniyle piyasalar rahatsız olmuyor. Dünkü enflasyon rakamları sonrası gösterge tahvilin faizi bir ara yüzde 9'u aşsa da gün sonuna doğru yeniden yüzde 9'un altına indi.
EKONOMİSTLER İKİYE AYRILDI
Şubat rakamları enflasyonda önemli bir dönemeçte olduğumuzu ortaya koyuyor. Kritik sorular ise şunlar: Son 4 ayda geçici etkenlerden kaynaklanan yükseliş beklentileri ne kadar bozacak? Beklentilerdeki bozulma Merkez Bankası'nın yakından takip ettiği çekirdek enflasyonu ne kadar etkileyecek? Ve en önemlisi MB'nin faiz politikası değişecek mi? Ekonomistler arasında bu sorular üzerinde şubatta görüş farklılığının doğmaya başladığı görülüyor. Örneğin, Garanti Bankası Ekonomik Araştırmalar Direktörü Ali İhsan Gelberi, gıda fiyatlarındaki artışın enflasyon beklentilerini oldukça olumsuz etkileyeceğini düşünüyor. "Korkarım beklentilerde önemli bir bozulma yaşanacak" diyen Gelberi, "Bu da MB'yi çok zorlayacak. MB, beklenenden daha önce, mesala üçüncü çeyrekte faiz artırmak zorunda kalabilir" değerlendirmesinde bulunuyor. Bazı ekonomistlere ise beklentilerde büyük bozulmalar olmayacağını, enflasyonun yeniden düşeşe geçeceğini öngörüyor. JP Morgan Başekonomisti Yarkın Cebeci gıda fiyatlarındaki yükselişin geçici olduğunu, beklentilerin henüz bozulmadığını, dolayısıyla MB'nin faiz politikasını değiştirmeyeceğini düşünüyor.
ZAM ŞAMPİYONU SİVRİ BİBER
Şubat ayının zam şampiyonu yüzde 87.77'yle yine sivri biber oldu. Sivri biberi yüzde 68.99'la patlıcan ve yüzde 21.08'le domates, yüzde 20.07 ile pırasa, yüzde 19.34'le salatalık ve yüzde 18.97 ile ıspanak, yüzde 10.36 ile kuru soğan izledi. Fiyatı en çok düşen ürün yüzde 11.41 ile kadın kazağı oldu.
