30 bin liralık emekli maaşını kim yönetecek?

Merkez Bankası Vakfı, yasal zorunluluklardan ötürü bireysel emeklilik sistemine geçmeye hazırlanıyor. Kasasında 3.8 milyar lira bulunan bu dev vakıf, emeklilik şirketlerinin iştahını kabartıyor.

Giriş Tarihi: 14.1.2013 10:17
Bireysel emeklilik sistemi (BES)hayatımıza gireli on sene oldu. 16 bin katılımcı ve 5 milyon liralık fon büyüklüğü ile başlayan BES geride kalan yıllarda inanılmaz bir büyümeye imza attı. Geçen yıl sonu itibarıyla 20.5 milyar liralık fon büyüklüğü ve 3 milyon 135 bin katılımcıya ulaşan bireysel emeklilikte hedefler de oldukça iddialı. 1 Ocak'tan itibaren yürürlüğe giren yeni 'katkı payı' uygulaması ve vakıf-sandıkların da BES'e aktarılmasıyla 2023'te fon büyüklüğünün 400 milyar liraya, katılımcı sayısının da 10 milyona ulaşması hedefleniyor.

Vatan gazetesinden Ufuk Şanlı'nın haberine göre; büyümede vakıf ve sandıklar önemli bir rol üstlenecek. Hazine verilerine göre üyelerine özel emeklilik ve yan ödeme imkânı sağlayan 153 vakıf ve sandık bulunuyor. Bu kurumların yönettiği fonların toplam büyüklüğü ise 7 milyar lira civarında. Bunların en büyüğü bir dönem vergi cezalarıyla gündeme gelen Merkez Bankası Mensupları Sosyal Güvenlik ve Yardımlaşma Sandığı Vakfı (MERVAK).

Hazine kaynaklarından edinilen bilgilere göre 3.8 milyar lira bilanço büyüklüğüne sahip ve 15 bin üyesi bulunan MERVAK, Türkiye'nin en büyük emeklilik fonunu yönetiyor. Bir Hazine yetkilisi, "Eğer MERVAK bir özel emeklilik şirketi olsaydı, Anadolu Hayat ve Avivasa'nın ardından üçüncü büyük oyuncu olurdu" diyerek durumu özetliyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre, 2011 sonu itibarıyla bankada 4397 personel görev yapıyor. Bu kişiler her ay prim ödeyen aktif üyeler. Banka çalışanlarının maaşlarından her ay yüzde 10 kesinti yapılıyor ve para havuza aktarılıyor. Ancak vakfın asıl gelir kalemi 1986'dan bu yana sağlanan güçlü sermaye birikimi. Tüm kriz ve develüasyonları önceden öngören vakıf bu sayede krizleri fırsata çevirmeyi başardı, bilançosunu bu dönemlerde ciddi anlamda büyüttü.

Emekli olan mensuplarına 4 ila 30 bin arasında değişen tutarlarda aylık ödeyen vakfın emekli sayısının 10 bini aştığı tahmin ediliyor.

MERVAK'ın yapılan yasal düzenlemeler gereği sahip olduğu yatırım portföyünü iki yıl içinde bir özel emeklilik şirketine devretmesi gerekiyor. Ancak pasta bu kadar büyük olunca tüm portföyün tek bir şirkete devredilmesinin sektördeki dengeleri derinden etkileyeceğini düşünen Ekonomi Yönetimi, bunu 3 farklı emeklilik şirketi arasında paylaştırmayı düşünüyor. Ankara'daki bürokratlar bunu öngören bir modeli konuşuyor, tartışıyor. Her zaman olduğu gibi sürecin nasıl sonuçlanacağını ise zaman gösterecek...

Dev cezayı peşin ödedi

Merkez Bankası Vakfı, geçtiğimiz 2 yılda çok konuşuldu, tartışıldı. Nedeni ise vergi müfettişlerinin 2002-2007 arasında vakfın elde ettiği gelirlerin vergisini ödemediği gerekçesiyle 4.8 milyar liralık vergi cezası kesmesiydi. Maliye'nin kestiği cezaya itiraz eden MERVAK, en sonunda Bakanlık ile uzlaşıya vardı. Uzlaşma sonunda ceza 800 milyon liraya indirildi. Merkez Bankası Vakfı, cezanın tamamını peşin ödeyerek herkesi şoke etti.

Sektördeki dengeleri değiştirir

Emeklilik Gözetim Merkezi verilerine göre, fon büyüklüğü açısından Türkiye'nin en büyük emeklilik şirketi 4.3 milyar lira ile Anadolu Hayat Emeklilik. İkinci sırada 4 milyar lira ile Avivasa var. Üçüncü sırada 3.4 milyar lirayla Yapı Kredi Emeklilik yer alıyor. Bu şirketi 3.3 milyar liralık fon büyüklüğü ile Garanti izliyor. Vakıf Emeklilik 1.2 milyar liralık fon büyüklüğü ile 5, ING Emeklilik de 1.1 milyar lira ile 6'ncı sırada yer alıyor. Geriye kalan 11 şirketin toplam büyüklüğü ise 2.7 milyar lira seviyesinde. Merkez Bankası Mensupları Sosyal Güvenlik ve Yardımlaşma Sandığı Vakfı'nın sahip olduğu 3.8 milyar liralık fon büyüklüğü sektördeki sıralamayı tek başına değiştirebilecek güce sahip.

Kaynak: Vatan
BUGÜN NELER OLDU
ARKADAŞINA GÖNDER
30 bin liralık emekli maaşını kim yönetecek?
* Birden fazla kişiye göndermek için, mail adresleri arasına “ ; ” koyunuz
BİZE ULAŞIN