Kalandar develer şenliği

  • 1
  • 25
Kalandar develer şenliği
Kalandar develer şenliği

Trabzon ve çevre yörede mahalli takvime göre yılın ilk günüdür. Ve yöre halkı yılbaşını kendine has tiyatral oyunlar ve horon danslarıyla kutlamaktadır.
Kalandar geceleri, gençler ve çocuklar kemençe eşliğinde horonlar oynayarak toplanarak köydeki tüm evleri gezerler koliva, fındık, meyva, ceviz vs. toplarlardı. (Fotoğraflar: Şaban Can)

  • 2
  • 25
Kalandar develer şenliği
Kalandar develer şenliği

Evlerin önüne gelen çocuklar yine köyden köye değişen ama ana teması benzer bir Kalandar tekerlemesi söyler momoyer/dede oyunu adı verilen bir seyirlik oyun oynardı:
"Kalandaris kulandaris/erkek uşak dişi buzak/ ver Allah ver/dolsun bucak" (Sürmene Macuka)

  • 3
  • 25
Kalandar develer şenliği
Kalandar develer şenliği

Kalandar çörekleri pişirilirdi
kalandar çöreği ise Yılbaşı günü köy gençlerinin evlerden topladığı malzeme ile pişirdikleri ve delikanlıların/genç kızların, bu çöreği yedikleri gece, evlenecekleri erkekleri rüyalarında göreceklerine inandıkları aşırı tuzlu çörek (Trabzon)

  • 4
  • 25
Kalandar develer şenliği
Kalandar develer şenliği

Dernekpazarı Zeno Zana köyünde kalandar çöreği sadece dört yol ağzı olan bir yerde yapılır. Çörek (tuzlama) için gerekli olan malzemeler: su (nero), tuz (alas), yağ ve mısır unu 7 ayrı evden toplanır. Çörek pişirmek için gerekli odun da yine 7 ayrı frahtiden (çit) toplanır.

  • 5
  • 25
Kalandar develer şenliği
Kalandar develer şenliği

Toplama işini bir evin en büyük evladı (portikal), yoğurma işini ise en küçük evlat (kofterir) yapar. Toplama, yoğurma ve pişirme işleri yapılırken gerek portikal gerekse kofterir hiç konuşmazlar.

  • 6
  • 25
Kalandar develer şenliği
Kalandar develer şenliği

Tuzu özellikle fazla kaçırılan çörek isteyenlere dağıtılır. Çörek yiyen gençler (çoğunlukla genç kızlar) o geceki rüyalarında kısmetlerini göreceklerine inanırlar.
Kalandar'da nerdeyse tüm Karadenize özgü bir ortak motifte yılbaşının ik günü eve ilk giren kişinin özelliklerine göre yılın iyi veya kötü geçeceğine işaret edileceğine inanılmasıdır:

  • 7
  • 25
Kalandar develer şenliği
Kalandar develer şenliği

"Eskiden 14 Ocak günü yılbaşı günü idi ve buna bazı yerlerde koca karı yılbaşısı denmekteydi. Eski hesap yılbaşı günü sabahı eve kimse gelmeden dışardan bir kapla su getirilir ve evin içine serpilirmiş.

BİZE ULAŞIN