Seçici konuşmamazlık diğer adıyla nedir?

Giriş Tarihi: 6.3.2019 15:47 Güncelleme Tarihi: 6.3.2019 17:05
Seçici konuşmamazlık diğer adıyla Selektif mutizm nedir?

Son yıllarda kaygı bozukluğuna bağlı ne çok psikolojik hastalık duyar olduk, kaygı bozukluğu, çocukluktan itibaren çeşitli sorunlarla kendini gösterebiliyor. Bunlardan biri de , Türkçesi seçici konuşmamazlık. Bu sorun tedavi edilmediği takdirde çocukların yaşam boyu sosyal yaşamlarını ve başarı durumlarını olumsuz etkiliyor ve ayrıca sorunlarına neden olabiliyor. Konuyla ilgili sorularımı yanıtlayan  Psikolog Mustafa Varol Yorulmaz, profesyonel bir yardım alınmadan bu sorunun tamamen çözülemeyeceğini belirtti, önerilerde bulundu...

SELEKTİF MUTİZM NEDENLERİ

Selektif mutizmin altında yatan nedenler, bugün halen tartışmaya açık ve araştırılmaya devam eden bir konudur. Daha önceden bu durumun travmaya ya da anne babanın tutumlarına bağlı olduğu düşünülürken, bilimsel çalışmalarda gelinen son noktada, bunun pek de doğru olmadığı sonucunu ortaya koymuştur. Mutizme sahip olan çocukların, genellikle kaygıya karşı genetik (kalıtım) olarak bir yatkınlığı olduğu düşünülür. Bunun yanı sıra doğuştan getirilen utangaç mizaç ile beraber çevresel etkilerin ortaya çıkarttığı bir kaygı bozukluğu olarak da düşünülür. Bu anlamdaki kaygı bozukluklarına ailesel bir yatkınlığın olduğu da belirtilir. Mutizmli çocuklar, bebeklik çağından itibaren bazı kaygı işaretleri gösterir. Mutizmi 'biyolojik' olarak ele aldığımızda, beynimizde Amigdala denilen bölüm, bireyi olası tehlikelere karşı uyarıp ne yapması gerektiğine dair emir verir. Kaygı bozukluğu olan bireylerde amigdala'nın fazladan çalışarak, birey gerçekten tehlikede olmadığında bile tehlike uyarısı gönderdiği düşünülür. Mutizme sahip olan çocuklarda da sosyal ortamlarda beyinden tehlike sinyalleri gelir. Tehlike karşısında hissett ikleri korku nedeniyle çocuklar, bununla başa çıkabilmek için konuşmaktan kaçınma davranışı geliştirir ve zaman içerisinde de bu kendilerinde yer etmiş olur.

BELİRTİLERİ
Bir çocukta seçici mutizmi düşünmemiz için birtakım kriterlerden söz etmemiz mümkündür. Aslında utangaçlık, toplum korkusu ve özellikle sosyal ortamlarda konuşmadan çekinme ana belirtilerdir. Bununla beraber;
- Çocuğun aile ortamı gibi küçük sosyal çevrede veya kendi belirlediği kişilerle normal olarak konuşuyorken bunun dışındaki yerlerde (örneğin okulda, oyun parkında vb.) ya da karşılaştığı farklı sosyal ortamlarda konuşmaması,
- Bu durumun çocuğun eğitim hayatını, okul başarısını ve sosyal ilişkilerini olumsuz etkilemesi,
- Konuşmamanın, bulunduğu sosyal ortamlarda kullanılan dili bilmemeye veya konuşma problemlerine (kekemelik vb.) bağlı olmaması,
- Konuşmamanın, iletişim bozukluğu ya da psikotik bir sürece bağlı olmaması ve bu durumun en az 1 ay boyunca devam ediyor olması kriterler arasında yer alır.

TEDAVİSİ
Selektif mutizmi bir kaygı bozukluğu olarak düşündüğümüz için tedavinin hedefleri de öncelikle kaygıyı azaltmak, özgüven ve benlik saygısını yükseltmek ve sosyal durumlarda rahatlamayı sağlamaya çalışmak olmalıdır. Tedavi aile terapisi, çocuğun davranışlarının iyi okunduğu bir oyun terapisi, bilişsel davranışçı yöntemler ve ek olarak ilaç tedavisinin (farmakoterapi) birlikte harmanlandığı bir süreci içermelidir. Bu konuda tecrübeli uzman bir terapist eşliğinde, aile ve okul işbirliği içinde çalışarak sorunun üstesinden gelmeye çalışılmalıdır. Mutizm sorununa sahip olan çocukların tedavi edilmedikleri takdirde yetişkinlik çağına kadar sosyal gelişimleri ciddi şekilde zarar görür. Ayrıca akademik olarak başarısız, özgüven problemleri olan, sosyal olarak izole ve içine kapanık, yetişkinlikte ise sosyal ve mesleki bakımdan yetersiz, kaygı bozukluğu veya depresyona yatkınlığı olan kişiler haline gelmeleri muhtemeldir. Bu nedenle anne-babaların çocuklarında bir veya birkaç ortamda konuşmama durumu fark ett iklerinde zaman kaybetmeden mutlaka mutizm konusunda tecrübeli bir uzmana başvurarak tedavi sürecine başlamaları gerekir.

ANNE-BABALAR NELER YAPABİLİR?
-Anne-babalar seçici mutizm kriterlerini çocuklarında gözlemliyorlarsa en kısa sürede profesyonel bir yardım almak için mutlaka bir uzmana başvurmalıdırlar.
- Seçici mutizm hakkında doğru bilgilere ulaşmaları gerekir.
- Çocuklarının konuşurken zorlandıklarını ve korktuklarını anlamaya çalışmalı ve empati kurmaya özen göstermelidirler.
- Uzman desteği sırasında çocuklarının hemen konuşmasına yönelik beklenti ve baskılarını ortadan kaldırmak için ellerinden geleni yapmalıdırlar. -Çocuklarına güven vermeli ve onların yanında olduklarını hissettirmelidirler.
-Çocuklarının başarılarını ve çabalarını fark etmeli, övmelidirler. Onları desteklemeli, zorlandıkları ve engellendikleri durumlardaki duygularını anladıklarını gösterebilmelidirler

ARKADAŞINA GÖNDER
Seçici konuşmamazlık diğer adıyla Selektif mutizm nedir?
* Birden fazla kişiye göndermek için, mail adresleri arasına “ ; ” koyunuz
BİZE ULAŞIN