Kahraman babaların süper güçleri var: Güven ve iletişim

Yarın babalar günü... Buradan tüm babaların ve baba adaylarının babalar gününü kutluyorum. Bu vesile ile biz de çocukları için birer süper kahraman olan babaları mercek altına aldık. Sahi, neden hepimizin ilk kahramanı babası olur? Çocuklar neden "En güçlü, en saygı duyulan, en özgüvenli" olanın kendi babaları olduğunu düşünür? Çocuklar kendi aralarında oyun oynar ya da tartışırken istisnasız neden şu cümleleri kurarlar: "Benim babam daha güçlü, benim babam her şeyi tamir edebilir, benim babam çok iyi araba kullanır..."
Geçmişte çocuklarına mesafeli duran, sadece 'eve para getiren kişi' olarak görülen babalar, günümüzde daha ilgili, çocukları ile yakından ilgilenen, usta-çırak ilişkisi ile hayatı evlatlarına öğretmeyi hedefleyen daha farkında babalar haline geldi. Bu güven duygusu içinde yetişen, özgüveni yüksek bir nesil anlamına da geliyor. Biz de çocuklarının gözünde 'süper kahraman' olan babaları işin uzmanlarına sorduk. Babalar neden kahramandırlar, sağlıklı baba-çocuk ilişkisi nasıl olur? Bir baba çocuklarının hayatını nasıl etkiler? İşte hepsinin cevabı uzmanlarımızın görüşlerinde gizli...

TUĞBA YAĞAN/Çocuk-ergen terapisti, psikolog
MÜCADELECİ ÇOCUKLARIN SIRRI
"Çocuk için baba, çocuğun ve ailenin koruyucusudur. Erkek çocuk için baba, davranışlarını, olaylar karşısındaki duygu ve tepkilerini, sorunları çözme yöntemini örnek aldığı ve taklit ettiği bir modeldir. Bu şekilde cinsel kimliğini de kazanır. Kız çocuğu da babasının sevgisini ve onun neleri mutlu ettiğini gözlemleyerek kendinin ve cinsiyetinin bir erkek için nasıl bir anlamı olduğu konusunda bir algı kazanır. Kız çocuğunun babasıyla kurduğu ilişki, geleceğinde karşı cinsle kuracağı ilişki kalitesini, ilişkilerin şeklini belirler. Baba bir nevi çocuğun dış dünyayla arasındaki köprüdür. Babanın çocuk üzerindeki onayı, kabulü, çocuk için dış dünya tarafından da kabul gördüğü, beğenildiği mesajını içerir. Sağlıklı bir otoriteye sahip, ailede problemleri çözebilme, hayatı öğretebilme konusunda güçlü ve sevgi dolu bir baba çocuk için en vazgeçilmez baba figürüdür. Bilmelisiniz ki çocuklar harika bir gözlemcidir ve unutmazlar.
Bütün çocukların, anne karnından itibaren hayatlarında olumlu anlamda etkili olan bir babaya ihtiyacı var. Babanın varlığını, sevgisini, gücünü ve desteğini hissetmek isterler. Bebeğin karnını doyurup altını değiştiren baba, çocuğuyla duygusal bağı kurmuş olur bile. Çocuklar sevgiyi duymaya ve hissetmeye ihtiyaç duyar. Annelerine ve kendisine sevgiyle yaklaşan-sevgisini açıkça ifade eden, çocuğunu dinleyen, ailenin maddi ve maneviduygusal ihtiyaçlarını önemsediğini gören, annesiyle ve kendisiyle düzenli zaman geçiren baba, her konuda güven aşılamış olur. Sağlıklı bir baba, çocuğu yetiştirmeyi anneye bırakarak bir kenardan onun büyümesini izlemez. Babayı kahraman yapan; usta çırak ilişkisi gibi çocuğuna hayatı öğretmesi, ona sarılması, birlikte oyun oynaması, film izlemesi, kitap okuyup birlikte zaman geçirmesidir. Yaşamın sınırlarını göstermeli, risk almayı öğretmeli, üstesinden gelemeyecekleri zorluk olmadığına inandırarak özgüvenli çocuklar yetiştirmeli. Böyle çocuklar hayata sımsıkı sarılırlar. Mücadeleci olurlar."

ASLI KARASAÇ ÖZKAYA/Uzman Klinik Psikolog
DIŞ DÜNYAYA AÇILAN PENCERE
"Babanın çocukların hayatındaki rolüne bu anlamlı ve güzel günde dikkat çekmek çok daha çarpıcı olacaktır diye düşünüyorum. Çünkü toplumumuzda ebeveyn kelimesi neredeyse anneyle eş tutulur. Bu terapi seanslarında da, anne babalar için verilen eğitim ve konferanslarda da çoğunlukla böyledir. Oysaki gözden kaçan çok önemli bir gerçek vardır ki; baba figürü bir çocuğun hayatında dış dünyaya açılan önemli bir penceredir. Bu ne demek? Bir bebek dünyaya geldiğinde kendini annenin uzantısı olarak görür ve baba faktörü yani üçüncü kişi yaşamlarına dahil olduğunda babanın rolü; güven duygusunu, sosyalleşmeyi, özgüveni ve akademik başarıyı beraberinde getirir. Yani bir baba çocuğuyla sağlıklı ve güvenli bir ilişki kurarsa özgüveni daha güçlü bir çocuk haline gelir.
Yapılan çalışmalar çocukların beyin gelişimleriyle anne babadan aldıkları sevginin doğru orantılı olduğunu göstermektedir. Yani sevgi gören çocuğun beyni, sevgi ve ilgi görmeyen çocuğun beyninden daha fazla gelişim göstermektedir. Özellikle babanın çocuklarıyla geçirdiği nitelikli zaman arttıkça çocuk hem akademik açıdan daha başarılı hem daha özgüvenli ve sosyal hem de ileriki yaşantısında psikolojik sorunlarla daha rahat baş edebilen çocuklar haline geliyor.



EŞ SEÇİMİNİ BELİRLİYOR
Baba erkek çocuk için önemli bir rol model, kız çocuk için ise dış dünyaya güven duygusu oluşturur. Baba eksikliği yaşayan bir kız çocuğunun ileriki yaşlarda kurduğu ikili ilişkiler çoğunlukla eksik kalan sevginin ve gücün tamamlanması yönünde kendinden yaşça büyük seçimlerle ortaya çıkar. Çünkü aradığı kişi kendinden emin, sevgi veren, güçlü ve yaşamındaki eksiklikleri tıpkı bir babanın çocuğuna gösterdiği şefkat ve güven duygusu gibi tamamlamasını bekler ve hayat boyu bu tip ilişkilere ihtiyaç duyar. Bu sebeptendir ki kız çocuklarının baba ile olan aşkı yani özellikle 4-5 yaş dönemi çok sağlıklı geçmeli, baba tüm sevgisiyle ve ilgisiyle çocuğun yaşamında var olmalıdır. Boşanmış ailelerde de süreç buna engel olmamalıdır. Başta kendi babamın ve iki çocuğumun kahraman babasının olmak üzere, kendini bu noktada okuyarak, dinleyerek ve sağduyusuyla hareket ederek rolünü iyi bir şekilde yaşama geçiren tüm kahraman babaların babalar günü kutlu olsun."

AYHAN ALTAŞ/ Uzman klinik psikolog
DİSİPLİNİ SEVGİ VE SAYGI İLE SAĞLAYIN
"Çocuklar için baba ev demektir. Ev kendini güvende hissettiğin kendin olduğun yerdir. Anne ise evi ev yapan onu güzelleştiren sevgi katandır. Çocukların ise ebeveynlerinden beklediği iki şey var: Güvende olma ve sevgi ihtiyacı. Çocuklar güveni babadan sevgiyi ise anneden alırlar. Sağlıklı bir aile çocuklarına en temel ihtiyaçlarını verirler. Eğer aileden bu ihtiyaçlarını sağlıklı bir şekilde alamazlarsa ilerde bu konularda sorunlar yaşarlar.
Sağlıklı bir babanın öncelikle çocuğunun bir birey olduğunu, kendine özel ilgileri, ihtiyaçları ve beklentileri olduğunu bilmesi gerekiyor. Babanın güven öğesi olduğunu ve çocukların hayatındaki en önemli iki şeyin önünde geldiğini söylemiştik. Çünkü en temel içgüdümüz hayatta kalmaktır. Hayatta kalmak içinse güvende olma çok önemlidir. Bu anlamda babanın çocuğun yanında olması ve güven hissiyatını ona aktarabilmesi önemlidir.
Babalar çocukları ile nasıl iletişim kurarlarsa ileride hayatına giren otorite figürleri ile benzer iletişimi kurarlar. O yüzden ideal baba çocukları ile güçlü iletişim kurmalı ve onları her zaman dinlemelidir. Güçlü bir iletişimi olan ve güven duygusu veren babanın çocuklarının özgüvenleri daha güçlü olacaktır. Sert ve otoriter baba olmak yerine sakin, dinleyen ve anlamaya çalışan bir baba daha sağlıklı bir iletişim kuracaktır.
Çocuklarınıza karşı sabırlı olun ve onların çocuk olduğunu ve yetişkin gibi düşünmediğini bilerek hareket edin. Eğer iletişimde sakin kalmakta zorlanıyor ve kontrolü kaybettiğiniz zamanlar oluyorsa profesyonel destek almaktan çekinmeyin."