Babalarımız döneminde emeklilik, bir rahatlama dönemiydi. Yıllarca hayali kurulan o ev için ikramiye gelecek ve bir aile evi olacaktı. Ya dinlenecekti artık ya da aynı işte devam etmek mümkün olabilirse yine çalışacaktı. Bir sonraki nesil, başarıyı kariyerle ölçtü. Emeklilik hayali yerine kariyer hayatında strateji yapıp zirveye tırmanmak için çalıştı. Her iki kuşak da evdeki hesabın çarşıya uymadığını fark etti. Çünkü koşullar zaman içinde değişiyor, hayatın getirdikleri ve götürdükleri birbirini dengelemiyordu. Ege'de o sahil kasabasındaki ev ya da o tatlı kafeyi açma hayali, insan büyüdükçe eskiyordu. Zaman hayatın anlamını sorgulatıyor, mutluluk ertelenerek yolda kalabilmek asıl mesele haline geliyordu. Şimdi emeklilik hayali kurma sırası Z kuşağında! "Onlar daha iş hayatına yeni başladı, şimdiden emeklilik hayali mi kurulur?" dediğinizi duyar gibiyim. Evet, kuruyorlar! Üstelik, yolun başında kariyerlerini emeklilik hayallerine göre planlamak istiyorlar. Bunları biz demiyoruz, araştırmalar diyor. İngiltere merkezli emeklilik ve tasarruf şirketi Skipton Building Society, genç yetişkinlerle yaptığı ankete göre, Z Kuşağı'nın emeklilik hayalleri dünya turu yapmak, tatil evi sahibi olmak ve hayatını bir anı kitabına dönüştürmek etrafında şekilleniyor. Geleneksel "dinlenme" fikrinin yerini deneyim, özgürlük ve üretkenlik alırken; gençler geleceği bugünden planlamaya değil, bugünden yaşamaya odaklanıyor.
DÜNYAYI GEZ, ANILARINI YAZ
Z Kuşağı, geleneksel emeklilik anlayışının ötesine geçen hayat planlarıyla gündemde. Bu kuşak, daha önceki nesillerin aksine yaşlılık dönemini "dinlenmek için evde oturma" olarak değil, deneyimlerle dolu bir yaşam olarak hayal ediyor.
PLANLAR ÇOK DEĞİŞTİ
Yaklaşık 2 bin genç yetişkin üzerinde yapılan araştırma, Z Kuşağı'nın emekliliğe dair başlıca arzularını ortaya koydu:
Dünya turu yapmak, farklı kültürleri keşfetmek
Tatil evi sahibi olmak, özellikle doğa ve deniz kenarı gibi yaşam tarzı odaklı mekanlarda
Yaşam hikayesini bir anı kitabına dönüştürmek Katılımcıların yaklaşık yüzde 27'si servetlerini maddi eşyalara değil, deneyimlere yatırım yapmak istediklerini söylüyor; yüzde 16'sı ömürlerinin ilerleyen dönemlerinde yurt dışında yaşama hayali kuruyor. Bazı gençler ise emeklilik yıllarında balıkçılık, seramik ya da fotoğrafçılık gibi hobileri gelir kaynağına dönüştürmeyi planlıyor.
ERKEN EMEKLİLİK BEKLENTİLERİ VAR
Z Kuşağı'nın emeklilik yaş beklentisi de diğer kuşaklardan farklı. Ortalama olarak, genç yetişkinler 60 yaş civarında emekli olmayı hedefliyor. Bu, önceki kuşakların ortalamasına kıyasla daha erken bir yaş.
ARZU VE GERÇEKLİK ÖRTÜŞMÜYOR
Ancak arzu ile hazırlık arasında belirgin bir fark var. Gençlerin üçte biri, şu anda ne kadar emeklilik birikimi yaptığını bile bilmiyor. Ankete katılanların yüzde 61'i, hayallerini gerçekleştirememe ihtimalinin onları derinden etkileyeceğini belirtiyor. Uzmanlara göre, bu durum hem idealist bir yaşam tarzı arayışının hem de mevcut ekonomik belirsizliklerin bir yansıması. Gençler, daha fazla seyahat, esnek yaşam biçimleri ve kişisel tatmin arayışını birinci öncelik haline getirirken finansal planlamayı geri planda bırakma eğilimi taşıyor.
YENİ TRENDLER MİKRO EMEKLİLİK
Bu eğilim sadece klasik emeklilik planlarıyla sınırlı kalmıyor. Z Kuşağı, "mikro emeklilik" adı verilen bir trende de ilgi gösteriyor. Yani geleneksel emeklilik yaşını beklemeden kısa uzun molalar vererek hayatı deneyimleme yolu. Bu, birkaç aydan bir yıla kadar uzayan iş molalarıyla dünya gezmek, farklı kültürler deneyimlemek ve kişisel tatmin arayışını ertelememek anlamına geliyor.
DENEYİM EN ÖNEMLİSİ
Z kuşağı, emekliliği bugün başlayan bir hayal olarak görüyor: "Bir gün emekli olunca sakin bir evde oturmak yerine dünyayı gezmek, yeni beceriler edinmek, hatta hayat hikayemi yazmak istiyorum." Bu yaşam tarzı yaklaşımı, genç kuşağın değerlerini ve geleceğe bakışını yansıtıyor. Deneyim, özgürlük ve kişisel ifade artık pek çok kişi için en az finansal güvence kadar önemli.
Y KUŞAĞI İLE ORTAK HAYALLER
Benzer araştırmalar, sadece Z Kuşağı'nın değil, Y Kuşağı'nın da yaşam tarzı odaklı emeklilik kavramını benimsediğini gösteriyor: yani para biriktirmek kadar, deneyim biriktirmek de önemli.
