ABD merkezli CBS News'e göre, ABD-İsrail öncülüğünde İran'a karşı başlatılan savaşın ardından günler geçmesine rağmen çatışmanın etkileri yalnızca bölgeyle sınırlı kalmadı. Amerikan istihbarat teşkilatları, Rusya ve Çin'in İran'a destek arayışlarının savaşı daha geniş bir jeopolitik krize dönüştürebileceğine işaret eden bulgular tespit etti.
ÇİN'DEN KRİTİK RADAR HAMLESİ İDDİASI
Pentagon'un askeri istihbarat kolu olan Savunma İstihbarat Teşkilatı analistleri, Çin'in İran'a gelişmiş radar sistemleri sağlama ihtimalini değerlendirdiğini ortaya koydu. ABD'li yetkililere dayandırılan bilgilere göre, Pekin yönetimi özellikle X-band radar sistemlerinin Tahran'a transferini masaya yatırdı.
Bu sistemlerin, İran'ın alçak irtifada uçan insansız hava araçları ve seyir füzeleri gibi tehditleri tespit etme kapasitesini önemli ölçüde artırabileceği, aynı zamanda hava savunma altyapısını güçlendireceği ifade ediliyor.
RUSYA'DAN İSTİHBARAT DESTEĞİ
Çin'in olası desteğine paralel olarak Rusya'nın da İran'a yönelik istihbarat paylaşımında bulunduğuna dair ayrı raporlar gündeme geldi. Moskova'nın özellikle Orta Doğu'daki ABD askeri varlığına ilişkin verileri Tahran ile paylaştığı öne sürülüyor. Bu gelişmeler, ABD'nin bölgedeki askeri operasyonlarına karşı Çin ve Rusya'nın örtülü bir denge kurma arayışında olduğuna işaret ediyor.
GAYRİ RESMİ KÜRESEL İTTİFAK ENDİŞESİ
ABD'li yetkililer, Çin'in savaşın erken aşamalarından itibaren İran'a destek verme konusundaki istekliliğinin dikkat çekici olduğunu vurguluyor. Bu durum, doğrudan askeri müdahale olmaksızın kritik destek sağlayan ülkeler arasında daha geniş ve gayri resmi bir ittifakın oluştuğu yönündeki endişeleri artırıyor.
Yetkililer, Çin'in söz konusu radar transferini gerçekleştirip gerçekleştirmediğinin henüz netlik kazanmadığını, ancak bu değerlendirmelerin Washington'un kaygılarını derinleştirdiğini belirtiyor.
ÇİN YAPIMI CASUS UYDU İDDİASI
Öte yandan Financial Times gazetesinin haberine göre, İran'ın 2024 yılı sonlarında Çin merkezli Earth Eye şirketinden gizlice bir casus uydu satın aldığı ve bu uyduyu Orta Doğu'daki ABD üslerini hedef almak için kullandığı iddia edildi.
ABD'li iki yetkili, Tahran'ın daha önce de Çin kaynaklı uydu görüntülerinden faydalandığını, bunun İsrail ve ABD güçleri arasındaki çatışmalar sırasında da geçerli olduğunu ifade etti. Ancak söz konusu görüntülerin doğrudan Earth Eye tarafından sağlanıp sağlanmadığı kesinlik kazanmadı.
PENTAGON RAPORU: ÇİN-İRAN BAĞLANTISI DERİNLEŞİYOR
ABD Savunma Bakanlığı'nın Aralık ayında yayımladığı raporda, Çin merkezli ticari uydu şirketlerinin 2024 itibarıyla İran İslam Devrim Muhafızları ile ticari ilişkiler yürüttüğü belirtildi.
Ayrıca istihbarat topluluğu tarafından hazırlanan ve gizliliği kaldırılan 2026 Yıllık Tehdit Değerlendirmesi'nde, Çin'in uzay kabiliyetleri konusunda diğer ülkeleri geride bıraktığına dikkat çekildi. Raporda, Pekin'in uzayı dış politika hedefleri doğrultusunda etkin biçimde kullanarak ABD'nin askeri ve teknolojik üstünlüğüne meydan okuduğu vurgulandı.
ÜÇÜNCÜ ÜLKELER ÜZERİNDEN SİLAH TRANSFERİ İDDİASI
Amerikan istihbaratı Çin'in doğrudan rolünü gizlemek amacıyla İran'a yapılacak askeri transferleri üçüncü ülkeler üzerinden gerçekleştirmeyi değerlendirdiğini ortaya koydu. CNN'in geçtiğimiz hafta yayımladığı haberde ise, Çin'in MANPAD olarak bilinen omuzdan fırlatılan hava savunma sistemlerini İran'a göndermeye hazırlandığının tespit edildiği aktarıldı.